UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naleśnik

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Być może od wyrażenia przyimkowego *na lěsě 'na kracie' (por. pol. lasa 'plecionka z prętów, drewniana krata'); pierwotnie byłoby to zatem jakieś ciasto pieczone na kracie pełniącej funkcję rusztu. Nie można jednak wykluczyć, że podstawę stanowiło wyrażenie przyimkowe *na listě 'na liściu' i że byłoby to ciasto pieczone na dużym liściu. Jest także możliwe, że pierwotnie chodziło o dwa różne wyrazy, *nalěsьnikъ i *nalistьnikъ, nazywające dwa różne rodzaje wypieku (Bor).

Definicja

bardzo cienki placek usmażony z rzadkiego ciasta na patelni, podawany z farszem z sera, owoców, grzybów lub mięsa, zrolowany lub złożony

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  potrawa

Połączenia

  • ciepłe, zimne; pyszne naleśniki
  • naleśnik z dżemem, z grzybami, z mięsem, z owocami, z serem, ze szpinakiem
  • naleśnik w polewie (czekoladowej), w (pikantnym) sosie, w syropie
  • porcja; rodzaje naleśników
  • nadzienie do naleśników
  • przepis; ciasto na naleśniki
  • robić, smażyć, usmażyć, zrobić; zwijać; jeść, zjeść; lubić; zamówić naleśniki
  • cienki, płaski jak naleśnik

Cytaty

Żółtka jaj, mleko, mąkę i wodę wymieszać, dodać stopione masło, pół łyżeczki cukru, szczyptę soli i ubitą pianę z białek. Usmażyć naleśniki na patelni posmarowanej pędzelkiem umoczonym w oleju.

źródło: NKJP: Czerwcowe naleśniki, Dziennik Polski, 2006-06-22

[...] babcia demonstracyjnie krytykuje jej gotowanie i powiedziała, że nigdy w życiu nie jadła naleśników z mięsem!

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Listy do córek, 2009

Ciasta na naleśniki nie należy ubijać zbyt długo, bo będą za twarde.

źródło: NKJP: Naleśniki, Dziennik Polski, 2006-09-07

Zapadał już mrok, Kowalik ujął Nelę pod ramię i skierowali się w stronę „Dwójki”. O tej porze było wiele wolnych stolików, a gdy po długiej chwili podeszła kelnerka, spojrzeli na siebie i zamówili naleśniki z serem.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

W ofercie wegetariańskich restauracji jest kilkadziesiąt potraw. Począwszy od zup, poprzez kilkanaście rodzajów naleśników, zapiekanki, sałatki, a skończywszy na deserach.

źródło: NKJP: Coraz więcej wegetarian w Krakowie, Dziennik Polski, 2008-10-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. naleśnik
naleśniki
D. naleśnika
naleśników
C. naleśnikowi
naleśnikom
B. naleśnika
naleśnik
naleśniki
N. naleśnikiem
naleśnikami
Ms. naleśniku
naleśnikach
W. naleśniku
naleśniki
Data ostatniej modyfikacji: 15.07.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json