UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szynka

Chronologizacja

1458, SStp
Inne znaczenie: 'część zbroi okrywająca kończyny, nagolenica łub naramiennik'

Pochodzenie

niem. Schinken

1. mięso

Definicja

mięso z tylnej części półtuszy, zwykle wieprzowej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  mięso

Połączenia

  • pieczona szynka; szynka wieprzowa; faszerowana
  • szynka z dzika, z jelenia, z wieprza
  • szynka z kością; z jakimś sosem, z warzywami
  • szynka w cieście
  • kawałek, kilogram szynki
  • pieczeń, roladki, wywar z szynki

Cytaty

Najsławniejsze są wszelako lyońskie kiełbasy suche, wśród których króluje rosette z szynki lub łopatki, z dodatkiem boczku, ale tłuszczu nie może być więcej niż 25 procent.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2002-03-30

Ładną pieczeń czyli szynkę z młodego wieprza zbić mocno, sparzyć wrzącym bajcem z wody z octem, cebuli i korzeni i postawić w zimnem miejscu na 24 godziny.

źródło: NKJP: Smakosz: Wieprz jak dzik, Dziennik Polski, 2000-11-04

Uczestniczące panie popisały się nie tylko różnorodnością pomysłów, ale również ich barwnością. Co wieś, to obyczaj. Były wspaniałe baby, mazurki, chleb w kształcie ryby, szynka pieczona z kością, jak również szynka wędzona w kominie.

źródło: NKJP: (eva): Baby, mazurki, chleb-ryba i szynka z komina, Euroregio Glacensis, 2000

[...] myślę, że wolelibyśmy szynkę w sosie barbecue - plastry gotowanej szynki, podsmażonej na maśle i krótko gotowanej w occie z dodatkiem gorczycy, pieprzu i odrobiny soli, podawanej w sosie barbecue.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Zespół tylnej nogi, Dziennik Polski, 2008-03-16

Trudno też nakłonić Alberta do przestrzegania diety. Nie jest on w stanie zrezygnować z dużej porcji przyprawionego po włosku makaronu, szynki z warzywami i wina, którego jest wielkim znawcą.

źródło: NKJP: Katarzyna Koziarz: Alpejski Puchar Świata, Gazeta Wyborcza, 1995-01-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szynka
szynki
D. szynki
szynek
C. szynce
szynkom
B. szynkę
szynki
N. szynką
szynkami
Ms. szynce
szynkach
W. szynko
szynki

2. wędlina

Definicja

wędlina z tylnej części półtuszy świni lub innego zwierzęcia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wędlina

Połączenia

  • chudziutka, tłusta; domowa, wiejska szynka; szynka drobiowa, wieprzowa; gotowana, konserwowa, mielona, parmeńska, wędzona
  • szynka z konserwy, z puszki; z indyka, z kury
  • szynka w galarecie; w puszce
  • kiełbasa i szynka
  • cena; smak, woń, zapach; puszka; plaster, plasterek szynki
  • kolejka po szynkę
  • bułka, chleb, kanapka, łazanki, naleśniki, pizza z szynką; stoisko, sklep; półmisek, stół z szynkami
  • jajecznica, jajka na szynce; puszka po szynce; jaja, melon, szparagi w szynce
  • kupić/kupować; pokroić; jeść szynkę
  • sięgać po szynkę; zawijać coś w szynkę
  • zapiekać coś z szynką

Cytaty

Każdy krwiodawca otrzymuje posiłek regeneracyjny w postaci kanapki z szynką, kawy i 4 do 5 czekolad - w sumie 4,5 tysiąca kalorii.

źródło: NKJP: Sto litrów dziennie, Dziennik Polski, 1998-08-28

Największym powodzeniem wśród klientów cieszą się: szynka (wędzona i gotowana), kiełbasa cienka (wędzona, parzona) i serdelowa.

źródło: NKJP: Wielki powrót PRL, Gazeta Pomorska, 2010-03-15

II ŚNIADANIE: Kromka chleba sitkowego cienko posmarowana margaryną light, plaster szynki drobiowej na liściach cykorii, ogórek, herbata zielona.

źródło: NKJP: Internet

Stoły uginały się od jadła i napitku. Był także stół polski z szynkami, kiełbasami i innymi specjałami.

źródło: NKJP: HaC: Studniówka w Sobieskim: Mazowieckie To i Owo, 2008-04-02

W moich studenckich czasach [...] po nieprzespanej nocy chodziło się do „Noworola” na wiedeńskie śniadanka - jakąś jajeczniczkę na szynce, w towarzystwie kajzerek z masłem i maszynki kawy.

źródło: NKJP: AMK: Wokół stołu, Dziennik Polski, 2006-01-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szynka
szynki
D. szynki
szynek
C. szynce
szynkom
B. szynkę
szynki
N. szynką
szynkami
Ms. szynce
szynkach
W. szynko
szynki
Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json