Chronologizacja
Pochodzenie
Od: obserwować
1. w lustrze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Połączenia
- obserwować się w lustrze
Cytaty
|
Hans z przerażeniem obserwuje się w lustrze, po czym zaczyna nerwowo dotykać swej twarzy tak, jakby słyszał, że funkcjonariusz opisuje właśnie jego. źródło: Internet |
|
|
Widać, jak pycha ją rozdyma,/ że jest tak strasznie pięknym bóstwem!/ Pławi po prostu się w zachwycie,/ [...]/ i spod zmrużonych powiek skrycie/ się obserwując, szepce: Łania! źródło: KWSJP: Janusz Szpotański: Zebrane utwory poetyckie, 1990 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
obserwuję się |
obserwujemy się |
|||
| 2 os. |
obserwujesz się |
obserwujecie się |
|||
| 3 os. |
obserwuje się |
obserwują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obserwowałem się +(e)m się obserwował |
obserwowałam się +(e)m się obserwowała |
obserwowałom się +(e)m się obserwowało |
obserwowaliśmy się +(e)śmy się obserwowali |
obserwowałyśmy się +(e)śmy się obserwowały |
| 2 os. |
obserwowałeś się +(e)ś się obserwował |
obserwowałaś się +(e)ś się obserwowała |
obserwowałoś się +(e)ś się obserwowało |
obserwowaliście się +(e)ście się obserwowali |
obserwowałyście się +(e)ście się obserwowały |
| 3 os. |
obserwował się |
obserwowała się |
obserwowało się |
obserwowali się |
obserwowały się |
bezosobnik: obserwowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się obserwował będę się obserwować |
będę się obserwowała będę się obserwować |
będę się obserwowało będę się obserwować |
będziemy się obserwowali będziemy się obserwować |
będziemy się obserwowały będziemy się obserwować |
| 2 os. |
będziesz się obserwował będziesz się obserwować |
będziesz się obserwowała będziesz się obserwować |
będziesz się obserwowało będziesz się obserwować |
będziecie się obserwowali będziecie się obserwować |
będziecie się obserwowały będziecie się obserwować |
| 3 os. |
będzie się obserwował będzie się obserwować |
będzie się obserwowała będzie się obserwować |
będzie się obserwowało będzie się obserwować |
będą się obserwowali będą się obserwować |
będą się obserwowały będą się obserwować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
obserwujmy się |
|
| 2 os. |
obserwuj się |
obserwujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obserwowałbym się bym się obserwował |
obserwowałabym się bym się obserwowała |
obserwowałobym się bym się obserwowało |
obserwowalibyśmy się byśmy się obserwowali |
obserwowałybyśmy się byśmy się obserwowały |
| 2 os. |
obserwowałbyś się byś się obserwował |
obserwowałabyś się byś się obserwowała |
obserwowałobyś się byś się obserwowało |
obserwowalibyście się byście się obserwowali |
obserwowałybyście się byście się obserwowały |
| 3 os. |
obserwowałby się by się obserwował |
obserwowałaby się by się obserwowała |
obserwowałoby się by się obserwowało |
obserwowaliby się by się obserwowali |
obserwowałyby się by się obserwowały |
bezosobnik: obserwowano by się
bezokolicznik: obserwować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
obserwując się
gerundium: obserwowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | obserwowanie się |
obserwowania się |
| D. | obserwowania się |
obserwowań się |
| C. | obserwowaniu się |
obserwowaniom się |
| B. | obserwowanie się |
obserwowania się |
| N. | obserwowaniem się |
obserwowaniami się |
| Ms. | obserwowaniu się |
obserwowaniach się |
| W. | obserwowanie się |
obserwowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: obserwujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | obserwujący się |
obserwujący się |
obserwujący się |
obserwujące się |
obserwująca się |
| D. | obserwującego się |
obserwującego się |
obserwującego się |
obserwującego się |
obserwującej się |
| C. | obserwującemu się |
obserwującemu się |
obserwującemu się |
obserwującemu się |
obserwującej się |
| B. | obserwującego się |
obserwującego się |
obserwujący się |
obserwujące się |
obserwującą się |
| N. | obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującą się |
| Ms. | obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | obserwujący się |
obserwujący się |
obserwujące się |
obserwujące się |
| D. | obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
| C. | obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
| B. | obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujące się |
| N. | obserwującymi się |
obserwującymi się |
obserwującymi się |
obserwującymi się |
| Ms. | obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
Składnia
| Rzosobowy | + | obserwować się | + |
(w CZYM)
|
2. nawzajem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Połączenia
- goście, sąsiedzi obserwują się
- obserwować się nawzajem; pilnie, uważnie
Cytaty
|
Wszyscy mieszkańcy wszystko o sobie wiedzieli, obserwowali się wzajemnie przez całą dobę i często ingerowali w prywatne sprawy innych. źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005 |
|
|
Przed każdym wyścigiem rywale bardzo pilnie się obserwują. Podglądają sposoby pokonywania kolejnych bramek. źródło: NKJP: Godziny strachu, Dziennik Polski, 2001-07-14 |
|
|
Na parterze zebrało się osiemnastoosobowe grono przyszłych specjalistów. Niby przeglądając gazety, uważnie się obserwowali. źródło: KWSJP: Jerzy Bronisławski: Zanim przyjdą o świcie, 1969 |
|
|
Z obu stron, przyczajeni za stertami metalowych beczek po ropie i worków z piachem, obserwują się tureccy i greccy żołnierze. źródło: NKJP: Robert Stefanicki: Zagranica, Gazeta Wyborcza, 1997-10-30 |
|
|
Rozumiemy się chyba? prawda? - Kobiety przytaknęły mu wyczekująco. Zapadła na moment pełna skrępowania cisza. Obie obserwowały się spod oka. źródło: KWSJP: Ryszard Lassota: Zwątpienia i nadzieje, 1966 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
obserwuję się |
obserwujemy się |
|||
| 2 os. |
obserwujesz się |
obserwujecie się |
|||
| 3 os. |
obserwuje się |
obserwują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obserwowałem się +(e)m się obserwował |
obserwowałam się +(e)m się obserwowała |
obserwowałom się +(e)m się obserwowało |
obserwowaliśmy się +(e)śmy się obserwowali |
obserwowałyśmy się +(e)śmy się obserwowały |
| 2 os. |
obserwowałeś się +(e)ś się obserwował |
obserwowałaś się +(e)ś się obserwowała |
obserwowałoś się +(e)ś się obserwowało |
obserwowaliście się +(e)ście się obserwowali |
obserwowałyście się +(e)ście się obserwowały |
| 3 os. |
obserwował się |
obserwowała się |
obserwowało się |
obserwowali się |
obserwowały się |
bezosobnik: obserwowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się obserwował będę się obserwować |
będę się obserwowała będę się obserwować |
będę się obserwowało będę się obserwować |
będziemy się obserwowali będziemy się obserwować |
będziemy się obserwowały będziemy się obserwować |
| 2 os. |
będziesz się obserwował będziesz się obserwować |
będziesz się obserwowała będziesz się obserwować |
będziesz się obserwowało będziesz się obserwować |
będziecie się obserwowali będziecie się obserwować |
będziecie się obserwowały będziecie się obserwować |
| 3 os. |
będzie się obserwował będzie się obserwować |
będzie się obserwowała będzie się obserwować |
będzie się obserwowało będzie się obserwować |
będą się obserwowali będą się obserwować |
będą się obserwowały będą się obserwować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
obserwujmy się |
|
| 2 os. |
obserwuj się |
obserwujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obserwowałbym się bym się obserwował |
obserwowałabym się bym się obserwowała |
obserwowałobym się bym się obserwowało |
obserwowalibyśmy się byśmy się obserwowali |
obserwowałybyśmy się byśmy się obserwowały |
| 2 os. |
obserwowałbyś się byś się obserwował |
obserwowałabyś się byś się obserwowała |
obserwowałobyś się byś się obserwowało |
obserwowalibyście się byście się obserwowali |
obserwowałybyście się byście się obserwowały |
| 3 os. |
obserwowałby się by się obserwował |
obserwowałaby się by się obserwowała |
obserwowałoby się by się obserwowało |
obserwowaliby się by się obserwowali |
obserwowałyby się by się obserwowały |
bezosobnik: obserwowano by się
bezokolicznik: obserwować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
obserwując się
gerundium: obserwowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | obserwowanie się |
obserwowania się |
| D. | obserwowania się |
obserwowań się |
| C. | obserwowaniu się |
obserwowaniom się |
| B. | obserwowanie się |
obserwowania się |
| N. | obserwowaniem się |
obserwowaniami się |
| Ms. | obserwowaniu się |
obserwowaniach się |
| W. | obserwowanie się |
obserwowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: obserwujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | obserwujący się |
obserwujący się |
obserwujący się |
obserwujące się |
obserwująca się |
| D. | obserwującego się |
obserwującego się |
obserwującego się |
obserwującego się |
obserwującej się |
| C. | obserwującemu się |
obserwującemu się |
obserwującemu się |
obserwującemu się |
obserwującej się |
| B. | obserwującego się |
obserwującego się |
obserwujący się |
obserwujące się |
obserwującą się |
| N. | obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującą się |
| Ms. | obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | obserwujący się |
obserwujący się |
obserwujące się |
obserwujące się |
| D. | obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
| C. | obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
obserwującym się |
| B. | obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujące się |
| N. | obserwującymi się |
obserwującymi się |
obserwującymi się |
obserwującymi się |
| Ms. | obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
obserwujących się |
Składnia
| Rzżywotny; pl | + | obserwować się | + |
|