UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

współczesny

Chronologizacja

1743, KorBa

Pochodzenie

Złożenie: przedrostek współ- 'wspólnie, razem; zarazem' (od wyrażenia przyimkowego *vъz polъ 'z połową') + -czesny (przymiotnik od czas)

1. bohater

Definicja

taki, który istnieje w momencie, w którym wypowiadany jest dany komunikat

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości czasu ➔ upływ czasu

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	dzisiejszy, spółczesny
	sprzeczne:	dawny

Połączenia

współczesny bohater, człowiek; artysta; świat; język; system; współczesna kobieta, młodzież; Europa, Polska; polszczyzna; historia; cywilizacja, kultura, literatura, nauka, sztuka; architektura, fotografia; medycyna; biblioteka; edukacja, filozofia, szkoła; forma, wersja; współczesne społeczeństwo, życie; współczesne czasy, problemy, wymogi; balet współczesny
współczesny i dawny, współczesny i nowoczesny, współczesny i późniejszy, współczesny i przyszły; współczesny i staropolski
bardzo, najbardziej, najzupełniej współczesny

Cytaty

	Do najbardziej istotnych cech współczesnego życia społecznego i gospodarczego należy stałe zwiększanie się znaczenia wiedzy, umiejętności, kwalifikacji i kompetencji ludzi. źródło: NKJP: Mirosław Szymański: Problematyka edukacyjna we współczesnej debacie publicznej, 2008
	Polski konserwatysta nie chce uczestniczyć w kluczowej dla współczesnej Europy debacie: jak budować poczucie obywatelskiej wspólnoty i wzajemnego zaufania w wielokulturowym świecie. źródło: NKJP: Agnieszka Graff: Rykoszetem. Rzecz o płci, seksualności i narodzie, 2008
	Kilkaset starych, często niepublikowanych przedwojennych pocztówek zostało skonfrontowanych ze współczesnymi zdjęciami. źródło: NKJP: (r): Dawniej a dziś, Nowiny Raciborskie, 2006-08-29
	Jan Paweł II mówił do wszystkich - nie lękajcie się być świętymi. Wzywał młodych do pielęgnowania czystości, czyli mówiąc dosadniej, bardziej współczesnym językiem - wzywał do wstrzemięźliwości seksualnej. źródło: NKJP: Marek Grocholski: Znów z nami, Tygodnik Podhalański, 25, 1999
	Lampy nie będą współczesne, lecz stylizowane na dawne [...]. źródło: NKJP: (MM): Zwijanie asfaltu, Dziennik Polski, 2002-06-18

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	współczesny	współczesny	współczesny	współczesne	współczesna
D.	współczesnego	współczesnego	współczesnego	współczesnego	współczesnej
C.	współczesnemu	współczesnemu	współczesnemu	współczesnemu	współczesnej
B.	współczesnego	współczesnego	współczesny	współczesne	współczesną
N.	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesną
Ms.	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesnej
W.	współczesny	współczesny	współczesny	współczesne	współczesna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	współcześni	współcześni	współczesne	współczesne
D.	współczesnych	współczesnych	współczesnych	współczesnych
C.	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesnym
B.	współczesnych	współczesnych	współczesnych	współczesne
N.	współczesnymi	współczesnymi	współczesnymi	współczesnymi
Ms.	współczesnych	współczesnych	współczesnych	współczesnych
W.	współcześni	współcześni	współczesne	współczesne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	współcześniejszy	współcześniejszy	współcześniejszy	współcześniejsze	współcześniejsza
D.	współcześniejszego	współcześniejszego	współcześniejszego	współcześniejszego	współcześniejszej
C.	współcześniejszemu	współcześniejszemu	współcześniejszemu	współcześniejszemu	współcześniejszej
B.	współcześniejszego	współcześniejszego	współcześniejszy	współcześniejsze	współcześniejszą
N.	współcześniejszym	współcześniejszym	współcześniejszym	współcześniejszym	współcześniejszą
Ms.	współcześniejszym	współcześniejszym	współcześniejszym	współcześniejszym	współcześniejszej
W.	współcześniejszy	współcześniejszy	współcześniejszy	współcześniejsze	współcześniejsza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	współcześniejsi	współcześniejsi	współcześniejsze	współcześniejsze
D.	współcześniejszych	współcześniejszych	współcześniejszych	współcześniejszych
C.	współcześniejszym	współcześniejszym	współcześniejszym	współcześniejszym
B.	współcześniejszych	współcześniejszych	współcześniejszych	współcześniejsze
N.	współcześniejszymi	współcześniejszymi	współcześniejszymi	współcześniejszymi
Ms.	współcześniejszych	współcześniejszych	współcześniejszych	współcześniejszych
W.	współcześniejsi	współcześniejsi	współcześniejsze	współcześniejsze

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Składnia

	+	współczesny	+
szyk: neutralny

Skróty

współcz.

2. Sienkiewiczowi

Definicja

taki, który żył lub istniał wtedy, kiedy żyła osoba, o której jest mowa

Noty o użyciu

Używane też w znaczeniu 'człowiek współczesny komuś'.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości czasu ➔ upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:

spółczesny

Połączenia

współczesny człowiek
współcześni autorowi, artyście, człowiekowi; Bachowi, Matejce...
współcześni i potomni

Cytaty

	Nie bez znaczenia wydaje się w tym kontekście okoliczność, iż jedyny współczesny Mikołajowi zapis tekstu zachował się w inkunabule, który przynajmniej od wieku XVII przechowywany był w bibliotece jednego z klasztorów wielkopolskich – w Kaliszu. źródło: NKJP: Roman Mazurkiewicz: Polskie średniowieczne pieśni maryjne. Studia filologiczne, 2002
	Na seminarium muzykologicznym niezwykle ciekawy był wątek recepcji Beethovena przez współczesnych i późniejsze pokolenia. źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: W poniedziałek zakończył się w Krakowie Festiwal Beethovenowski, Gazeta Wyborcza, 1997-04-02
	Przybywający z całego świata archeolodzy wydobyli spod jego ruin tysiące bezcennych przedmiotów, dających świadectwo tego, jak żyli współcześni Aleksandrowi. źródło: NKJP: Wojciech Jagieslki: Modlitwa o deszcz, 2002
	- Współcześni Sienkiewiczowi Polacy też wiele mu zarzucali. źródło: NKJP: Sienkiewicz był wizjonerem, Dziennik Polski, 1998-06-26
	Współczesny zakonnikowi z Rud ksiądz Chmielowski także wiele miejsca w swoich księgach poświęcił powszechności uprawiania miłosnych czarów, zamawiań i praktyk magicznych. źródło: NKJP: Władysław Baranowski: Przez żołądek do serca, 1989
	Epilog zajść antyżydowskich opisuje współczesna wydarzeniom księga miejska krakowska z lat 1407-1409. źródło: NKJP: Pogrom roku 1407, Dziennik Polski, 2001-09-29
	Przedmiotem twórczości Stachowicza były współczesne mu wielkie wydarzenia historyczne, sceny ludowe, obyczajowe i historia narodowa [...]. źródło: NKJP: Niesforna baba..., Dziennik Polski, 2000-06-24

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	współczesny	współczesny	współczesny	współczesne	współczesna
D.	współczesnego	współczesnego	współczesnego	współczesnego	współczesnej
C.	współczesnemu	współczesnemu	współczesnemu	współczesnemu	współczesnej
B.	współczesnego	współczesnego	współczesny	współczesne	współczesną
N.	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesną
Ms.	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesnej
W.	współczesny	współczesny	współczesny	współczesne	współczesna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	współcześni	współcześni	współczesne	współczesne
D.	współczesnych	współczesnych	współczesnych	współczesnych
C.	współczesnym	współczesnym	współczesnym	współczesnym
B.	współczesnych	współczesnych	współczesnych	współczesne
N.	współczesnymi	współczesnymi	współczesnymi	współczesnymi
Ms.	współczesnych	współczesnych	współczesnych	współczesnych
W.	współcześni	współcześni	współczesne	współczesne

Składnia

	+	współczesny	+	(KOMU/CZEMU)
szyk: neutralny

Frazeologizmy

imiesłów przysłówkowy współczesny
imiesłów współczesny

Data ostatniej modyfikacji: 12.06.2024