UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chłodny

Chronologizacja

XV w., Bańk

Pochodzenie

Zob. chłód

1. kompres

Definicja

mający temperaturę niższą od normalnej dla rzeczy określonego rodzaju

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

chłodny kompres, napój, płyn, prysznic; policzek; dotyk; kamień, metal; mur, pokój; cień; podmuch, powiew, wiatr; front; klimat; chłodna dłoń, skóra; pościel; kąpiel; powierzchnia, ściana; wilgoć, woda; pogoda; chłodne czoło; dotknięcie; piwo, wino; miejsce, pomieszczenie, wnętrze; jezioro, morze, powietrze; chłodne palce, ręce
chłodny i ciemny, chłodny i gładki, chłodny i mokry, chłodny i suchy, chłodny i świeży, chłodny i wilgotny, chłodny i zimny; chłodny i orzeźwiający, chłodny i przyjemny; ciepły i chłodny, gorący i chłodny

Cytaty

Podał suchą, kościstą dłoń, chłodną mimo upału.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablica, 1994

Na opuchnięte nogi najlepszy jest chłodny prysznic.

źródło: NKJP: (D): Nogi zgrabne i zdrowe, Dziennik Łódzki, 2003-10-04

Jeśli ktoś zdecyduje się teraz na kupno drzewka, to powinien do świąt przechowywać je w chłodnym miejscu, np. na balkonie

źródło: NKJP: (MR): Choinka z importu, Express Ilustrowany, 2002-12-17

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna
D.	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnej
C.	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnej
B.	chłodnego	chłodnego	chłodny	chłodne	chłodną
N.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodną
Ms.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnej
W.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne
D.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
C.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym
B.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodne
N.	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi
Ms.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
W.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejsza
D.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszej
C.	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszej
B.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejszą
N.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszą
Ms.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodniejsi	chłodniejsi	chłodniejsze	chłodniejsze
D.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych
C.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym
B.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejsze
N.	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi
Ms.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych

Składnia

	+	chłodny	+
szyk: tylko prepozycja

2. dzień

Definicja

odznaczający się temperaturą powietrza niższą od normalnej, ale nie bardzo niską

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne

Połączenia

chłodny poranek, ranek, wieczór; dzień; chłodna pora; noc; wiosna, zima
chłodny i jesienny, chłodny i zimowy; chłodny i deszczowy; pochmurny i chłodny, szary i chłodny, słoneczny i chłodny

Cytaty

Po bardzo chłodnej wiośnie od kilku dni mamy nagle bardzo upalne lato.

źródło: NKJP: (AS): Mamucie krople deszczu, Dziennik Zachodni, 2004-07-23

Dnie były już znacznie krótsze, noce chłodniejsze, ranki obficie rosiste.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1996

Dygotał z zimna, bo w górach noce, a zwłaszcza poranki są chłodne, nawet latem.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania i donosy 1980-1989, 1989

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna
D.	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnej
C.	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnej
B.	chłodnego	chłodnego	chłodny	chłodne	chłodną
N.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodną
Ms.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnej
W.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne
D.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
C.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym
B.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodne
N.	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi
Ms.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
W.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejsza
D.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszej
C.	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszej
B.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejszą
N.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszą
Ms.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodniejsi	chłodniejsi	chłodniejsze	chłodniejsze
D.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych
C.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym
B.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejsze
N.	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi
Ms.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych

3. przyjęcie

Definicja

świadczący o tym, że ktoś nie cieszy się z obecności innych osób lub ich pomysłów i dostrzega te ich cechy, które uważa za złe i niekorzystne dla innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

antonimy:

gorący

Połączenia

chłodny ton; dystans, stosunek; chłodna twarz; obojętność, reakcja; chłodne spojrzenie; powitanie, pożegnanie, przyjęcie

Cytaty

- Za wcześnie na żałobę - oświadczyłem chłodnym tonem, jakim zwykle zwracałem się do pijaków, samemu będąc trzeźwym

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Jego III Symfonia powstała w latach siedemdziesiątych i spotkała się ze zdecydowanie chłodnym przyjęciem polskiej krytyki. Dopiero dwadzieścia lat później Anglicy wpadli na pomysł, by ją wypromować [...].

źródło: NKJP: Anna Grużewska: Komponuję autobiografię, Polityka, nr 2232, 2000-02-12

Świątyni nie obdarzył żadnym zapisem, wynikało to bowiem z chłodnego stosunku Berrecciego do Kościoła jako instytucji.

źródło: NKJP: Michał Rożek: Cacus Berecci, Dziennik Polski, 2008-07-26

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna
D.	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnej
C.	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnej
B.	chłodnego	chłodnego	chłodny	chłodne	chłodną
N.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodną
Ms.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnej
W.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne
D.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
C.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym
B.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodne
N.	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi
Ms.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
W.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejsza
D.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszej
C.	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszej
B.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejszą
N.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszą
Ms.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodniejsi	chłodniejsi	chłodniejsze	chłodniejsze
D.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych
C.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym
B.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejsze
N.	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi
Ms.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych

Składnia

	+	chłodny	+
szyk: tylko prepozycja

4.a obserwator

Definicja

taki, który analizuje sytuację, nie ulegając emocjom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zimny

Połączenia

chłodny obserwator
chłodny i opanowany, chłodny i spokojny, chłodny i wyrachowany

Cytaty

Zewnętrznie John Adams był człowiekiem chłodnym, wyrachowanym intelektualistą. Ale za tą maską krył się faktycznie romantyk, człowiek sentymentalny i kochliwy.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych, 1999

Wydaje się zachowywać doskonały dystans wobec wydarzeń, opanowana i chłodna.

źródło: NKJP: Martyna Żandarska-Ochnik: Pan wichrów i powiewów, 2008

[...] staramy się być chłodnymi naukowcami. Nikt z nas nie mówił o tym, że się boi i że nie wie, dokąd zaprowadzą nas odchodzące od sali korytarze, których czarne otwory wydobywały z mroku nasze gasnące latarki.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna
D.	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnej
C.	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnej
B.	chłodnego	chłodnego	chłodny	chłodne	chłodną
N.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodną
Ms.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnej
W.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne
D.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
C.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym
B.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodne
N.	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi
Ms.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
W.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejsza
D.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszej
C.	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszej
B.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejszą
N.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszą
Ms.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodniejsi	chłodniejsi	chłodniejsze	chłodniejsze
D.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych
C.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym
B.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejsze
N.	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi
Ms.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych

4.b obiektywizm

Definicja

świadczący o tym, że ktoś analizuje sytuację w sposób pozbawiony emocji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zimny
	antonimy:	gorący

Połączenia

chłodny obiektywizm, spokój; umysł; chłodna kalkulacja, ocena, opinia; głowa
chłodny i rzeczowy

Cytaty

Aby podjąć właściwą decyzję, próbował zdobyć się na chłodny obiektywizm.

źródło: NKJP: Agnieszka Górska: Okrążanie ciszy, 2004

O życiu płciowym mówił w sposób tak chłodny i rzeczowy, jakby chodziło o zasady hodowli trzody chlewnej lub zapobieganie gruźlicy.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009

Szpilman pisze o okupowanej Warszawie, nie ocenia, tylko chłodno relacjonuje to, co widział i przeżył.

źródło: NKJP: Władysław Szpilman „Pianista”, CKM, 03/03, 2001

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna
D.	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnego	chłodnej
C.	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnemu	chłodnej
B.	chłodnego	chłodnego	chłodny	chłodne	chłodną
N.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodną
Ms.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnej
W.	chłodny	chłodny	chłodny	chłodne	chłodna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne
D.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
C.	chłodnym	chłodnym	chłodnym	chłodnym
B.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodne
N.	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi	chłodnymi
Ms.	chłodnych	chłodnych	chłodnych	chłodnych
W.	chłodni	chłodni	chłodne	chłodne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejsza
D.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszej
C.	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszemu	chłodniejszej
B.	chłodniejszego	chłodniejszego	chłodniejszy	chłodniejsze	chłodniejszą
N.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszą
Ms.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chłodniejsi	chłodniejsi	chłodniejsze	chłodniejsze
D.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych
C.	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym	chłodniejszym
B.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejsze
N.	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi	chłodniejszymi
Ms.	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych	chłodniejszych

Składnia

	+	chłodny	+
szyk: tylko prepozycja

Frazeologizmy

zimny kolor
chłodny kolor
chłodna barwa

Przysłowia

Od świętej Anki chłodne wieczory i ranki

Data ostatniej modyfikacji: 25.11.2014