UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydech

Chronologizacja

1612, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. dech
Zob. dychać

1.a czynność

Definicja

wypuszczenie z płuc wcześniej wciągniętego do nich powietrza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • wydech nosem, ustami
  • wdech i wydech
  • wykonywać wydech

Cytaty

Niektórzy polecają w szczególności oddychanie przez zaciśnięte usta [...]. Ten sposób oddychania polega na tym, że przy wydechu napinamy mięśnie brzucha tak, aby wywierały nacisk w górę na płuca i wydychamy powietrze przez zaciśnięte usta z charakterystycznym sykiem.

źródło: NKJP: (D): Sztuka oddychania, Dziennik Łódzki, 2002-04-06

Mężczyzna gimnastykuje się. Wyrzuca ramiona w górę, w bok, robi wdechy i wydechy.

źródło: NKJP: Ida Fink: Ślady, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydech
wydechy
D. wydechu
wydechów
C. wydechowi
wydechom
B. wydech
wydechy
N. wydechem
wydechami
Ms. wydechu
wydechach
W. wydechu
wydechy

1.b obiekt

Definicja

strumień wypuszczanego z płuc powietrza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chuch, oddech

Cytaty

W Lipcach Reymontowskich policjanci zatrzymali do kontroli forda escorta. Kierował nim 24-letni mieszkaniec Koluszek, mający w wydechu 0,52 prom. alkoholu.

źródło: NKJP: (BURZ): Kronika policyjna, Dziennik Łódzki, 2006-02-28

[...] kierowca rozmawiał w czasie jazdy z telefonu komórkowego trzymanego ręką przy uchu. Na koniec alkomat wykazał w jego wydechu 1,2 promila alkoholu.

źródło: NKJP: (JŚ): Pod prąd, bez prawa, Dziennik Polski, 2001-07-17

- Coś mi się robi, jak te brudasy palą papierosy jeden za drugim, a potem ich śmierdzący wydech nosi się po autobusach.

źródło: Internet: kurierlubelski.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydech
wydechy
D. wydechu
wydechów
C. wydechowi
wydechom
B. wydech
wydechy
N. wydechem
wydechami
Ms. wydechu
wydechach
W. wydechu
wydechy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. z silnika

Definicja

mot. 
wydostanie się zużytych przez silnik spalin samochodowych na zewnątrz lub do innej części silnika, w której zostaną w określony sposób zużyte

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Cytaty

Mieszanka paliwowo-powietrzna lub powietrze doprowadzane do cylindra wtłaczane są do cylindra za pomocą sprężarki, napęd jej pochodzi z turbiny napędzanej energią spalin opuszczających cylinder w fazie wydechu.

źródło: NKJP: Internet

W silnikach sześciosuwowych dodatkowo wykorzystywane jest ciepło pozostałe po suwach pracy i wydechu z cyklu czterosuwowego.

źródło: NKJP: Internet

Odnośnie do wydechu spalin stosuje się już teraz doświadczalnie w autobusach miejskich (Los Angeles) pojemniki przeciwdymne, w których następuje dodatkowe spalanie szkodliwych składników spalin silnika przy temperaturze ok. 750 °C.

źródło: NKJP: Eugeniusz Kostewicz: Budownictwo, Czasopismo Techniczne, 1964

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydech
wydechy
D. wydechu
wydechów
C. wydechowi
wydechom
B. wydech
wydechy
N. wydechem
wydechami
Ms. wydechu
wydechach
W. wydechu
wydechy

Inne uwagi

Zwykle lp

3. układ w samochodzie

Definicja

mot.  pot. 
układ części samochodu, który służy wydostaniu się zużytych przez silnik spalin na zewnątrz pojazdu lub do innej części silnika, w której zostaną w określony sposób zużyte

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • wydech samochodu

Cytaty

Właściciel auta z przerobionym wydechem, pracującym zbyt głośno, może liczyć się nie tylko z mandatem, ale także z odebraniem mu dowodu rejestracyjnego.

źródło: NKJP: (JK): W Radomsku bez tuningu?, Gazeta Radomszczańska, 2009-10-21

Wprowadzono do skrzyń dodatkowe, niezależne od siebie czujniki pożarowe. Zmieniono też przebieg układu wydechowego. Teraz cały wydech montowany jest z przodu.

źródło: NKJP: Agata Grzelińska: Teraz bezpiecznie pod ziemią?, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-07-06

Średni żywot układu wydechowego zależy od tego, z jakiego typu silnikiem współpracuje, z jakiego materiału został wykonany i w jaki sposób jest eksploatowany. W silnikach benzynowych wydechy wykonane ze zwykłej stali pozostają w pełni sprawne przez 3-5 lat. Potem zaczynają się problemy z pęknięciami i korozją.

źródło: NKJP: moto.pl

Jak przystało na sportowe auto, pedały są wykonane z dziurkowanej aluminiowej blachy, a owalna końcówka wydechu jest chromowana.

źródło: NKJP: (WIB): Najmocniejsza Czeszka, Dziennik Bałtycki, 2000-12-20

W sierpniu tego roku autko zaczęło ładnie mruczeć dzięki kompletnemu wydechowi firmy Michael Tuning System. W jego skład wchodzi strumienica i tłumik końcowy przelotowy.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wydech
wydechy
D. wydechu
wydechów
C. wydechowi
wydechom
B. wydech
wydechy
N. wydechem
wydechami
Ms. wydechu
wydechach
W. wydechu
wydechy

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

na jednym oddechu
na jednym wydechu
Data ostatniej modyfikacji: 15.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json