UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zauważać

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: uwaga, zob. ważyć

1. ptaka

Definicja

patrząc w określonym kierunku uświadamiać, sobie istnienie tam konkretnego obiektu, jednego z wielu, jakie się tam znajdują

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:

spostrzegać

Połączenia

zauważać dziurę; różnicę

Cytaty

	Za kierownicą fiata brava siedzi Wanda [...]. Przed mostem nad rzeką Pszczynką zauważa dziurę w jezdni. Chce ją ominąć. Samochód wpada w poślizg. źródło: KWSJP: Przemysław Malisz: Kobiety walczyły pod wodą o życie, Super Express, 2006
	W środę holenderski „Mikołaj” zawitał do Bańskiej Wyżnej. – Czasem, jadąc, zauważamy wokół jakiegoś biednego domu gromadkę małych dzieci, wtedy Tom zatrzymuje samochód i rozdaje słodycze. źródło: KWSJP: Beata Zalot: Holenderski Mikołaj, Tygodnik Podhalański, 1996, nr 52
	Chodnikiem idą dwie kobiety, w wózku wiozą trzymiesięcznego Kamilka. Po chwili zauważają, że w ich stronę jedzie rozpędzony samochód. źródło: KWSJP: Przemysław Malisz: Pierwszy pijak stracił auto!, Super Express, 2006
	- Niech pani się czuje jak u siebie w domu. Janka spogląda na niego i uśmiecha się. Dopiero teraz pan Roman zauważa, jak bardzo jest blada. - To znaczy mam nadzieję, że poczuje się pani tutaj dużo lepiej. źródło: KWSJP: Jerzy Krasicki: Po prostu młodzi, 1970

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zauważam	zauważamy
2 os.	zauważasz	zauważacie
3 os.	zauważa	zauważają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zauważałem +(e)m zauważał	zauważałam +(e)m zauważała	zauważałom +(e)m zauważało	zauważaliśmy +(e)śmy zauważali	zauważałyśmy +(e)śmy zauważały
2 os.	zauważałeś +(e)ś zauważał	zauważałaś +(e)ś zauważała	zauważałoś +(e)ś zauważało	zauważaliście +(e)ście zauważali	zauważałyście +(e)ście zauważały
3 os.	zauważał	zauważała	zauważało	zauważali	zauważały

bezosobnik: zauważano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zauważał będę zauważać	będę zauważała będę zauważać	będę zauważało będę zauważać	będziemy zauważali będziemy zauważać	będziemy zauważały będziemy zauważać
2 os.	będziesz zauważał będziesz zauważać	będziesz zauważała będziesz zauważać	będziesz zauważało będziesz zauważać	będziecie zauważali będziecie zauważać	będziecie zauważały będziecie zauważać
3 os.	będzie zauważał będzie zauważać	będzie zauważała będzie zauważać	będzie zauważało będzie zauważać	będą zauważali będą zauważać	będą zauważały będą zauważać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zauważajmy
2 os.	zauważaj	zauważajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zauważałbym bym zauważał	zauważałabym bym zauważała	zauważałobym bym zauważało	zauważalibyśmy byśmy zauważali	zauważałybyśmy byśmy zauważały
2 os.	zauważałbyś byś zauważał	zauważałabyś byś zauważała	zauważałobyś byś zauważało	zauważalibyście byście zauważali	zauważałybyście byście zauważały
3 os.	zauważałby by zauważał	zauważałaby by zauważała	zauważałoby by zauważało	zauważaliby by zauważali	zauważałyby by zauważały

bezosobnik: zauważano by

bezokolicznik: zauważać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zauważając

gerundium: zauważanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zauważanie	zauważania
D.	zauważania	zauważań
C.	zauważaniu	zauważaniom
B.	zauważanie	zauważania
N.	zauważaniem	zauważaniami
Ms.	zauważaniu	zauważaniach
W.	zauważanie	zauważania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zauważający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zauważający	zauważający	zauważający	zauważające	zauważająca
D.	zauważającego	zauważającego	zauważającego	zauważającego	zauważającej
C.	zauważającemu	zauważającemu	zauważającemu	zauważającemu	zauważającej
B.	zauważającego	zauważającego	zauważający	zauważające	zauważającą
N.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającą
Ms.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zauważający	zauważający	zauważające	zauważające
D.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważających
C.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym
B.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważające
N.	zauważającymi	zauważającymi	zauważającymi	zauważającymi
Ms.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zauważany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zauważany	zauważany	zauważany	zauważane	zauważana
D.	zauważanego	zauważanego	zauważanego	zauważanego	zauważanej
C.	zauważanemu	zauważanemu	zauważanemu	zauważanemu	zauważanej
B.	zauważanego	zauważanego	zauważany	zauważane	zauważaną
N.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważaną
Ms.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zauważani	zauważani	zauważane	zauważane
D.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważanych
C.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym
B.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważane
N.	zauważanymi	zauważanymi	zauważanymi	zauważanymi
Ms.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważanych

odpowiednik aspektowy: zauważyć

Składnia

Rz_żywotny	+	zauważać	+	KOGO/CO
Rz_żywotny	+	zauważać	+	że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. tendencję

Definicja

uświadamiać sobie istnienie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

zauważać nieprawidłowości, objaw, problem, syndrom, jakąś tendencję, jakieś zachowanie, zainteresowanie
zauważać z niepokojem, z przykrością; ze zdziwieniem

Cytaty

	Spotykały mnie same towarzyskie niepowodzenia. Zaczęłam wtedy czytać książki psychologiczne [...]. Inni zaczęli zauważać, że się zmieniłam. Otworzyłam się, stałam się fajniejsza, luźniejsza, koledzy zaczęli mnie lubić. źródło: KWSJP: Malowanie nut, Cosmopolitan, 1998, nr 7
	Długo nie zauważał, że sam był w tej grze pionkiem posłusznym sprawnej, nawykłej do motania ręce królewskiej. źródło: KWSJP: Maria Klimas-Błachutowa: Siedem krów tłustych, 1965
	Młodzi małżonkowie, zajęci troskami materialnymi, dziećmi, pracą zawodową, nie zauważają, jak narastają między nimi niechęć, żal, wzajemne pretensje. źródło: KWSJP: Jan Paulas; Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002
	Na wieprzowinę jest znacznie mniejszy popyt. Inaczej sprawa ma się z wołowiną. W Unii Europejskiej od dłuższego czasu zauważamy zwiększone zapotrzebowanie. źródło: KWSJP: Dorota Majewska: Droższy początek 2006 roku, Super Express, 2006
	U autorek czerpiących wzory z kompozycji Bujnowskiej zauważamy dwie tendencje. Jedna polega na dokładnym powielaniu całej kompozycji wraz ze szczegółami. źródło: KWSJP: Aleksander Błachowski, Polska Sztuka Ludowa, prasa, 1960

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zauważam	zauważamy
2 os.	zauważasz	zauważacie
3 os.	zauważa	zauważają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zauważałem +(e)m zauważał	zauważałam +(e)m zauważała	zauważałom +(e)m zauważało	zauważaliśmy +(e)śmy zauważali	zauważałyśmy +(e)śmy zauważały
2 os.	zauważałeś +(e)ś zauważał	zauważałaś +(e)ś zauważała	zauważałoś +(e)ś zauważało	zauważaliście +(e)ście zauważali	zauważałyście +(e)ście zauważały
3 os.	zauważał	zauważała	zauważało	zauważali	zauważały

bezosobnik: zauważano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zauważał będę zauważać	będę zauważała będę zauważać	będę zauważało będę zauważać	będziemy zauważali będziemy zauważać	będziemy zauważały będziemy zauważać
2 os.	będziesz zauważał będziesz zauważać	będziesz zauważała będziesz zauważać	będziesz zauważało będziesz zauważać	będziecie zauważali będziecie zauważać	będziecie zauważały będziecie zauważać
3 os.	będzie zauważał będzie zauważać	będzie zauważała będzie zauważać	będzie zauważało będzie zauważać	będą zauważali będą zauważać	będą zauważały będą zauważać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zauważajmy
2 os.	zauważaj	zauważajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zauważałbym bym zauważał	zauważałabym bym zauważała	zauważałobym bym zauważało	zauważalibyśmy byśmy zauważali	zauważałybyśmy byśmy zauważały
2 os.	zauważałbyś byś zauważał	zauważałabyś byś zauważała	zauważałobyś byś zauważało	zauważalibyście byście zauważali	zauważałybyście byście zauważały
3 os.	zauważałby by zauważał	zauważałaby by zauważała	zauważałoby by zauważało	zauważaliby by zauważali	zauważałyby by zauważały

bezosobnik: zauważano by

bezokolicznik: zauważać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zauważając

gerundium: zauważanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zauważanie	zauważania
D.	zauważania	zauważań
C.	zauważaniu	zauważaniom
B.	zauważanie	zauważania
N.	zauważaniem	zauważaniami
Ms.	zauważaniu	zauważaniach
W.	zauważanie	zauważania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zauważający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zauważający	zauważający	zauważający	zauważające	zauważająca
D.	zauważającego	zauważającego	zauważającego	zauważającego	zauważającej
C.	zauważającemu	zauważającemu	zauważającemu	zauważającemu	zauważającej
B.	zauważającego	zauważającego	zauważający	zauważające	zauważającą
N.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającą
Ms.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zauważający	zauważający	zauważające	zauważające
D.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważających
C.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym
B.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważające
N.	zauważającymi	zauważającymi	zauważającymi	zauważającymi
Ms.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zauważany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zauważany	zauważany	zauważany	zauważane	zauważana
D.	zauważanego	zauważanego	zauważanego	zauważanego	zauważanej
C.	zauważanemu	zauważanemu	zauważanemu	zauważanemu	zauważanej
B.	zauważanego	zauważanego	zauważany	zauważane	zauważaną
N.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważaną
Ms.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zauważani	zauważani	zauważane	zauważane
D.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważanych
C.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym
B.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważane
N.	zauważanymi	zauważanymi	zauważanymi	zauważanymi
Ms.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważanych

odpowiednik aspektowy: zauważyć

Składnia

Rz_osobowy	+	zauważać	+	że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rz_osobowy	+	zauważać	+	CO

3. krytyk zauważa

Definicja

mówić coś, aby uświadomić coś komuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

autor, autorka, krytyk, recenzent zauważa
nieśmiało, przytomnie, sarkastycznie, słusznie, trafnie, trzeźwo zauważać

Cytaty

Kilka dłuższych cytatów pozwoli na pewno lepiej zapoznać się z tym dziełem. Autor zauważa na wstępie, że badania zagadnień radiowych rozwijają się w pięciu kierunkach.

źródło: KWSJP: Krzysztof Biegański: Muzyka – radio – słuchacz, Antena, 1957, nr 12

Dlaczego niemieckie wezwanie pełnomocnika nie zostało przekazane Warszawie 30 sierpnia rano, ale dopiero następnej nocy? Jakie były racje tego opóźnienia, które - jak Hofer słusznie zauważa - nie mogło być przypadkowe?

źródło: KWSJP: Michał Sokolnicki: Na progu wojny, Kultura, 1956, nr 11

Dres znanej marki, który kiedyś świadczył tylko o tym, że nosząca go osoba lubi wygodę, teraz jest symbolem dresiarzy, postrzeganych jako zagrożenie - zauważa Piotr Łukasiewicz.

źródło: KWSJP: Magdalena Jarco: Najwyższa półka, Wprost, 1999, nr 7

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zauważam	zauważamy
2 os.	zauważasz	zauważacie
3 os.	zauważa	zauważają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zauważałem +(e)m zauważał	zauważałam +(e)m zauważała	zauważałom +(e)m zauważało	zauważaliśmy +(e)śmy zauważali	zauważałyśmy +(e)śmy zauważały
2 os.	zauważałeś +(e)ś zauważał	zauważałaś +(e)ś zauważała	zauważałoś +(e)ś zauważało	zauważaliście +(e)ście zauważali	zauważałyście +(e)ście zauważały
3 os.	zauważał	zauważała	zauważało	zauważali	zauważały

bezosobnik: zauważano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę zauważał będę zauważać	będę zauważała będę zauważać	będę zauważało będę zauważać	będziemy zauważali będziemy zauważać	będziemy zauważały będziemy zauważać
2 os.	będziesz zauważał będziesz zauważać	będziesz zauważała będziesz zauważać	będziesz zauważało będziesz zauważać	będziecie zauważali będziecie zauważać	będziecie zauważały będziecie zauważać
3 os.	będzie zauważał będzie zauważać	będzie zauważała będzie zauważać	będzie zauważało będzie zauważać	będą zauważali będą zauważać	będą zauważały będą zauważać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zauważajmy
2 os.	zauważaj	zauważajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zauważałbym bym zauważał	zauważałabym bym zauważała	zauważałobym bym zauważało	zauważalibyśmy byśmy zauważali	zauważałybyśmy byśmy zauważały
2 os.	zauważałbyś byś zauważał	zauważałabyś byś zauważała	zauważałobyś byś zauważało	zauważalibyście byście zauważali	zauważałybyście byście zauważały
3 os.	zauważałby by zauważał	zauważałaby by zauważała	zauważałoby by zauważało	zauważaliby by zauważali	zauważałyby by zauważały

bezosobnik: zauważano by

bezokolicznik: zauważać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zauważając

gerundium: zauważanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zauważanie	zauważania
D.	zauważania	zauważań
C.	zauważaniu	zauważaniom
B.	zauważanie	zauważania
N.	zauważaniem	zauważaniami
Ms.	zauważaniu	zauważaniach
W.	zauważanie	zauważania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zauważający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zauważający	zauważający	zauważający	zauważające	zauważająca
D.	zauważającego	zauważającego	zauważającego	zauważającego	zauważającej
C.	zauważającemu	zauważającemu	zauważającemu	zauważającemu	zauważającej
B.	zauważającego	zauważającego	zauważający	zauważające	zauważającą
N.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającą
Ms.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zauważający	zauważający	zauważające	zauważające
D.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważających
C.	zauważającym	zauważającym	zauważającym	zauważającym
B.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważające
N.	zauważającymi	zauważającymi	zauważającymi	zauważającymi
Ms.	zauważających	zauważających	zauważających	zauważających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zauważany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zauważany	zauważany	zauważany	zauważane	zauważana
D.	zauważanego	zauważanego	zauważanego	zauważanego	zauważanej
C.	zauważanemu	zauważanemu	zauważanemu	zauważanemu	zauważanej
B.	zauważanego	zauważanego	zauważany	zauważane	zauważaną
N.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważaną
Ms.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zauważani	zauważani	zauważane	zauważane
D.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważanych
C.	zauważanym	zauważanym	zauważanym	zauważanym
B.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważane
N.	zauważanymi	zauważanymi	zauważanymi	zauważanymi
Ms.	zauważanych	zauważanych	zauważanych	zauważanych

odpowiednik aspektowy: zauważyć

Składnia

Rz_osobowy	+	zauważać	+	że ZDANIE
Rz_osobowy	+	zauważać	+	MOWA WPROST

Data ostatniej modyfikacji: 17.08.2013