Chronologizacja
Pochodzenie
Złożenie: tysiąc (zob.) + lecie (por. st.pol. lato 'rok').
Druga część złożenia nawiązuje najprawdopodobniej do płn.psł. *lět-ьje '(minione) lato; rocznica'
1. w kalendarzu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | milenium |
Połączenia
- drugie, pierwsze, trzecie; kolejne; nadchodzące, następne, nowe, przyszłe; minione, mijające, ubiegłe; stare; nasze, obecne tysiąclecie
- tysiąclecie naszej ery
- koniec, początek, schyłek; kardynał, prymas; powódź tysiąclecia; Biblia Tysiąclecia; przełom tysiącleci
- I, II,... tysiąclecie p.n.e., przed Chr.; przed Chrystusem
Cytaty
|
Początki Świeradowa okrywa mgła pogańskich tajemnic. Na przełomie I i II tysiąclecia naszej ery osiedli w tych okolicach łużyccy Serbowie (Milczanie). źródło: NKJP: Jerzy Vetulani: Polska na weekend, Gazeta Wyborcza, 1998-04-30 |
|
|
Dzisiaj, u progu trzeciego tysiąclecia wielkie, światowe wystawy straciły sens, bo to, panie, Internet więcej ludzi oglądnie od tego całego EXPO... źródło: NKJP: Z bocianem do Hanoweru, Dziennik Polski, 2000-06-02 |
|
|
Geneza piramid sięga III tysiąclecia przed naszą erą. źródło: NKJP: Leszek Szymowski: Horyzont Cheopsa, Dziennik Polski, 2002-05-25 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
|
| D. | tysiąclecia |
tysiącleci |
|
| C. | tysiącleciu |
tysiącleciom |
|
| B. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
|
| N. | tysiącleciem |
tysiącleciami |
|
| Ms. | tysiącleciu |
tysiącleciach |
|
| W. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
2. okres
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu
Połączenia
- całe tysiąclecia
- tysiąclecie dziejów
- przetrwać, trwać tysiąclecia
- od tysiącleci, przed tysiącleciami, przez tysiąclecia
Cytaty
|
Curry od tysiącleci używane jest w Indiach do aromatyzowania ryżu, któremu nadaje piękną żółtą barwę, a także do potraw z drobiu, ryb i sosów. źródło: NKJP: Pod znakiem curry i sari, Dziennik Polski, 2001-06-16 |
|
|
Biblia była spisywana przez tysiąclecia przez wielu autorów - jest to potwierdzone naukowo. źródło: NKJP: www. forumowisko. pl, 2008-11-04 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
|
| D. | tysiąclecia |
tysiącleci |
|
| C. | tysiącleciu |
tysiącleciom |
|
| B. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
|
| N. | tysiącleciem |
tysiącleciami |
|
| Ms. | tysiącleciu |
tysiącleciach |
|
| W. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
3. rocznica
Definicja
Noty o użyciu
Zapisywane również 1000-lecie.
Często używane w odniesieniu do tysiąclecia państwa polskiego.
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu
Połączenia
- tysiąclecie istnienia czegoś; biskupstwa, diecezji, Kościoła; chrześcijaństwa, chrztu; miasta, państwa polskiego, Polski; czyjejś śmierci
- jubileusz, obchody tysiąclecia
- z okazji tysiąclecia
Cytaty
|
Wczoraj w Międzyrzeczu odbyły się ogólnopolskie uroczystości jubileuszu tysiąclecia śmierci pierwszych męczenników Polski: Benedykta, Jana, Mateusza Izaaka i Krystyna - patronów diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. źródło: NKJP: Pragnienie serdeczne, Dziennik Polski, 2003-06-16 |
|
|
[...] gdy Paweł VI chciał przyjechać do Polski z okazji tysiąclecia chrztu Polski, władze PRL powiadomiły Watykan, że papieska wizyta byłaby „niepożądana” [...]. źródło: NKJP: O papieżu w PRL, Dziennik Polski, 2002-08-16 |
|
|
Szybko udało się znaleźć możnego sojusznika - państwo, realizujące wtedy jedną z niewielu udanych akcji socjalistycznych - budowę tysiąca szkół dla uczczenia tysiąclecia państwa. Ostatecznie szkołę w Kraczkowej oddano do użytku w 1962 r. źródło: NKJP: Tradycje - siedemnastowieczne, Dziennik Polski, 2001-02-12 |
|
|
Kardynał mówił o planach wybudowania świątyni na tysiąclecie chrześcijaństwa. źródło: NKJP: Pasterz Polonii, Dziennik Polski, 2003-01-20 |
|
|
Organy to prezent na 1000-lecie sanktuarium. Poprzedni, 8-głosowy instrument służył ćwierć wieku. źródło: NKJP: /Lid/: Jesienią będą nowe organy na Świętym Krzyżu, Echo Dnia, 2007-07-14 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
|
| D. | tysiąclecia |
tysiącleci |
|
| C. | tysiącleciu |
tysiącleciom |
|
| B. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
|
| N. | tysiącleciem |
tysiącleciami |
|
| Ms. | tysiącleciu |
tysiącleciach |
|
| W. | tysiąclecie |
tysiąclecia |
Składnia
|
+ | tysiąclecie | + |
CZEGO
|