UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przeczuwać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. czuwać

Definicja

przewidywać coś, często podświadomie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • ludzie, zwierzęta przeczuwają
  • przeczuwać istnienie czegoś, (nadciągającą) katastrofę, klęskę, kłopoty, najgorsze, niebezpieczeństwo, nieszczęście, podstęp, (zbliżającą się) śmierć, (rychły) upadek
  • przeczuwać intuicyjnie, niejasno, podskórnie, podświadomie; ledwie, zaledwie

Cytaty

[...] musiała przeczuwać coś złego, skoro zostawiła w kuchni kartkę, jak włączać opiekacz, jak rozmrażać lodówkę.

źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Barchan i koronka, Gazeta Wyborcza, 1999-01-25

Nie wie jeszcze i z pewnością nie przeczuwa, że ta decyzja będzie miała dla niego skutki śmiertelne.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Heban, 2004

Rodzice stanęli przed najtrudniejszym egzaminem w swoim życiu. Jeszcze nie przeczuwali, jak będzie trudny.

źródło: NKJP: Danuta Pawlicka, Wszyscy żyjemy dla Mikołaja, Gazeta Poznańska, 2003-05-08

Konie, jakby przeczuwając zbliżający się kres jazdy, coraz leniwiej poruszały zadami [...]. Wóz ledwo się toczył.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przeczuwam
przeczuwamy
2 os. przeczuwasz
przeczuwacie
3 os. przeczuwa
przeczuwają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przeczuwałem
+(e)m przeczuwał
przeczuwałam
+(e)m przeczuwała
przeczuwałom
+(e)m przeczuwało
przeczuwaliśmy
+(e)śmy przeczuwali
przeczuwałyśmy
+(e)śmy przeczuwały
2 os. przeczuwałeś
+(e)ś przeczuwał
przeczuwałaś
+(e)ś przeczuwała
przeczuwałoś
+(e)ś przeczuwało
przeczuwaliście
+(e)ście przeczuwali
przeczuwałyście
+(e)ście przeczuwały
3 os. przeczuwał
przeczuwała
przeczuwało
przeczuwali
przeczuwały

bezosobnik: przeczuwano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przeczuwał
będę przeczuwać
będę przeczuwała
będę przeczuwać
będę przeczuwało
będę przeczuwać
będziemy przeczuwali
będziemy przeczuwać
będziemy przeczuwały
będziemy przeczuwać
2 os. będziesz przeczuwał
będziesz przeczuwać
będziesz przeczuwała
będziesz przeczuwać
będziesz przeczuwało
będziesz przeczuwać
będziecie przeczuwali
będziecie przeczuwać
będziecie przeczuwały
będziecie przeczuwać
3 os. będzie przeczuwał
będzie przeczuwać
będzie przeczuwała
będzie przeczuwać
będzie przeczuwało
będzie przeczuwać
będą przeczuwali
będą przeczuwać
będą przeczuwały
będą przeczuwać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przeczuwajmy
2 os. przeczuwaj
przeczuwajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przeczuwałbym
bym przeczuwał
przeczuwałabym
bym przeczuwała
przeczuwałobym
bym przeczuwało
przeczuwalibyśmy
byśmy przeczuwali
przeczuwałybyśmy
byśmy przeczuwały
2 os. przeczuwałbyś
byś przeczuwał
przeczuwałabyś
byś przeczuwała
przeczuwałobyś
byś przeczuwało
przeczuwalibyście
byście przeczuwali
przeczuwałybyście
byście przeczuwały
3 os. przeczuwałby
by przeczuwał
przeczuwałaby
by przeczuwała
przeczuwałoby
by przeczuwało
przeczuwaliby
by przeczuwali
przeczuwałyby
by przeczuwały

bezosobnik: przeczuwano by

bezokolicznik: przeczuwać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przeczuwając

gerundium: przeczuwanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przeczuwanie
przeczuwania
D. przeczuwania
przeczuwań
C. przeczuwaniu
przeczuwaniom
B. przeczuwanie
przeczuwania
N. przeczuwaniem
przeczuwaniami
Ms. przeczuwaniu
przeczuwaniach
W. przeczuwanie
przeczuwania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przeczuwający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przeczuwający
przeczuwający
przeczuwający
przeczuwające
przeczuwająca
D. przeczuwającego
przeczuwającego
przeczuwającego
przeczuwającego
przeczuwającej
C. przeczuwającemu
przeczuwającemu
przeczuwającemu
przeczuwającemu
przeczuwającej
B. przeczuwającego
przeczuwającego
przeczuwający
przeczuwające
przeczuwającą
N. przeczuwającym
przeczuwającym
przeczuwającym
przeczuwającym
przeczuwającą
Ms. przeczuwającym
przeczuwającym
przeczuwającym
przeczuwającym
przeczuwającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przeczuwający
przeczuwający
przeczuwające
przeczuwające
D. przeczuwających
przeczuwających
przeczuwających
przeczuwających
C. przeczuwającym
przeczuwającym
przeczuwającym
przeczuwającym
B. przeczuwających
przeczuwających
przeczuwających
przeczuwające
N. przeczuwającymi
przeczuwającymi
przeczuwającymi
przeczuwającymi
Ms. przeczuwających
przeczuwających
przeczuwających
przeczuwających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przeczuwany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przeczuwany
przeczuwany
przeczuwany
przeczuwane
przeczuwana
D. przeczuwanego
przeczuwanego
przeczuwanego
przeczuwanego
przeczuwanej
C. przeczuwanemu
przeczuwanemu
przeczuwanemu
przeczuwanemu
przeczuwanej
B. przeczuwanego
przeczuwanego
przeczuwany
przeczuwane
przeczuwaną
N. przeczuwanym
przeczuwanym
przeczuwanym
przeczuwanym
przeczuwaną
Ms. przeczuwanym
przeczuwanym
przeczuwanym
przeczuwanym
przeczuwanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przeczuwani
przeczuwani
przeczuwane
przeczuwane
D. przeczuwanych
przeczuwanych
przeczuwanych
przeczuwanych
C. przeczuwanym
przeczuwanym
przeczuwanym
przeczuwanym
B. przeczuwanych
przeczuwanych
przeczuwanych
przeczuwane
N. przeczuwanymi
przeczuwanymi
przeczuwanymi
przeczuwanymi
Ms. przeczuwanych
przeczuwanych
przeczuwanych
przeczuwanych

Składnia

Rzżywotny + przeczuwać +
CO
Rzżywotny + przeczuwać +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Data ostatniej modyfikacji: 12.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json