UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przywrócić

Chronologizacja

XV w., Bańk

Pochodzenie

Zob. wrócić

1. spokój

Definicja

spowodować, że jakiś poprzedni stan zaistniał znowu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Połączenia

  • przywrócić dyscyplinę, jedność, kontrolę nad czymś, ład, normalność, pokój, porządek, równowagę, spokój, sprawiedliwość, zaufanie; niepodległość, suwerenność; połączenie (np. kolejowe), ruch; karę śmierci, ulgi (podatkowe); demokrację, monarchię
  • przywrócić do łask
  • chcieć, nakazać, postanowić, pragnąć, próbować, usiłować; należy, trzeba przywrócić coś; proponować przywrócenie czegoś, żądać przywrócenia czegoś
  • konieczność, możliwość, obowiązek, plan, potrzeba, próby przywrócenia czegoś

Cytaty

[...] udało się odbudować francuskie winnice i przywrócić dawną produkcję wina.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1994

Bez rozlewu krwi przywrócił porządek na Haiti.

źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996

W razie ustania przyczyny, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską przywrócić.

źródło: NKJP: Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dobrze rozumiem motywy skłaniające ludzi do domagania się przywrócenia kary śmierci.

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Poznawanie Świata - część 2, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przywrócę
przywrócimy
2 os. przywrócisz
przywrócicie
3 os. przywróci
przywrócą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przywróciłem
+(e)m przywrócił
przywróciłam
+(e)m przywróciła
przywróciłom
+(e)m przywróciło
przywróciliśmy
+(e)śmy przywrócili
przywróciłyśmy
+(e)śmy przywróciły
2 os. przywróciłeś
+(e)ś przywrócił
przywróciłaś
+(e)ś przywróciła
przywróciłoś
+(e)ś przywróciło
przywróciliście
+(e)ście przywrócili
przywróciłyście
+(e)ście przywróciły
3 os. przywrócił
przywróciła
przywróciło
przywrócili
przywróciły

bezosobnik: przywrócono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przywróćmy
2 os. przywróć
przywróćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przywróciłbym
bym przywrócił
przywróciłabym
bym przywróciła
przywróciłobym
bym przywróciło
przywrócilibyśmy
byśmy przywrócili
przywróciłybyśmy
byśmy przywróciły
2 os. przywróciłbyś
byś przywrócił
przywróciłabyś
byś przywróciła
przywróciłobyś
byś przywróciło
przywrócilibyście
byście przywrócili
przywróciłybyście
byście przywróciły
3 os. przywróciłby
by przywrócił
przywróciłaby
by przywróciła
przywróciłoby
by przywróciło
przywróciliby
by przywrócili
przywróciłyby
by przywróciły

bezosobnik: przywrócono by

bezokolicznik: przywrócić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przywróciwszy

gerundium: przywrócenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przywrócenie
przywrócenia
D. przywrócenia
przywróceń
C. przywróceniu
przywróceniom
B. przywrócenie
przywrócenia
N. przywróceniem
przywróceniami
Ms. przywróceniu
przywróceniach
W. przywrócenie
przywrócenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przywrócony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przywrócony
przywrócony
przywrócony
przywrócone
przywrócona
D. przywróconego
przywróconego
przywróconego
przywróconego
przywróconej
C. przywróconemu
przywróconemu
przywróconemu
przywróconemu
przywróconej
B. przywróconego
przywróconego
przywrócony
przywrócone
przywróconą
N. przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconą
Ms. przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przywróceni
przywróceni
przywrócone
przywrócone
D. przywróconych
przywróconych
przywróconych
przywróconych
C. przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconym
B. przywróconych
przywróconych
przywróconych
przywrócone
N. przywróconymi
przywróconymi
przywróconymi
przywróconymi
Ms. przywróconych
przywróconych
przywróconych
przywróconych

odpowiednik aspektowy: przywracać

Składnia

bez ograniczeń + przywrócić +
CO

2. komuś życie

Definicja

sprawić, że jakaś osoba lub rzecz odzyskała jakąś cechę

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wrócić

Połączenia

  • przywrócić coś ludziom, miastu, narodowi, społeczeństwu; kogoś życiu
  • przywrócić komuś pamięć, sprawność, wzrok, zdolność do pracy, zdrowie, życie; godność, nadzieję, radość, szacunek, wiarę; obywatelstwo, jakieś prawa, uprawnienia, wolność; czemuś blask, świetność, życie; jakiś stan, wygląd
  • przywrócić kogoś do łask, do pracy, do służby, do władzy; do rzeczywistości, do zdrowia, do życia; coś do jakiegoś stanu, do użytku, do życia
  • przywrócić kogoś na jakieś stanowisko

Cytaty

Dopiero strumienie zimnej wody przywróciły mi świadomość.

źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

Proszę – Mueller pokazał mu jakiś papier – oto wniosek o przywrócenie panu stopnia oficerskiego.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967

Dekret naczelnika państwa z 2 stycznia 1919 roku przywrócił tym przepisom moc obowiązującą.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

Sięgnął po szklankę – gorzki smak alkoholu przywrócił go do rzeczywistości.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Siostra, 1996

Budziła się z trudem. Tylko strumień dobrze ciepłej wody mógł przywrócić ją życiu.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przywrócę
przywrócimy
2 os. przywrócisz
przywrócicie
3 os. przywróci
przywrócą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przywróciłem
+(e)m przywrócił
przywróciłam
+(e)m przywróciła
przywróciłom
+(e)m przywróciło
przywróciliśmy
+(e)śmy przywrócili
przywróciłyśmy
+(e)śmy przywróciły
2 os. przywróciłeś
+(e)ś przywrócił
przywróciłaś
+(e)ś przywróciła
przywróciłoś
+(e)ś przywróciło
przywróciliście
+(e)ście przywrócili
przywróciłyście
+(e)ście przywróciły
3 os. przywrócił
przywróciła
przywróciło
przywrócili
przywróciły

bezosobnik: przywrócono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przywróćmy
2 os. przywróć
przywróćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przywróciłbym
bym przywrócił
przywróciłabym
bym przywróciła
przywróciłobym
bym przywróciło
przywrócilibyśmy
byśmy przywrócili
przywróciłybyśmy
byśmy przywróciły
2 os. przywróciłbyś
byś przywrócił
przywróciłabyś
byś przywróciła
przywróciłobyś
byś przywróciło
przywrócilibyście
byście przywrócili
przywróciłybyście
byście przywróciły
3 os. przywróciłby
by przywrócił
przywróciłaby
by przywróciła
przywróciłoby
by przywróciło
przywróciliby
by przywrócili
przywróciłyby
by przywróciły

bezosobnik: przywrócono by

bezokolicznik: przywrócić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przywróciwszy

gerundium: przywrócenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przywrócenie
przywrócenia
D. przywrócenia
przywróceń
C. przywróceniu
przywróceniom
B. przywrócenie
przywrócenia
N. przywróceniem
przywróceniami
Ms. przywróceniu
przywróceniach
W. przywrócenie
przywrócenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przywrócony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przywrócony
przywrócony
przywrócony
przywrócone
przywrócona
D. przywróconego
przywróconego
przywróconego
przywróconego
przywróconej
C. przywróconemu
przywróconemu
przywróconemu
przywróconemu
przywróconej
B. przywróconego
przywróconego
przywrócony
przywrócone
przywróconą
N. przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconą
Ms. przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przywróceni
przywróceni
przywrócone
przywrócone
D. przywróconych
przywróconych
przywróconych
przywróconych
C. przywróconym
przywróconym
przywróconym
przywróconym
B. przywróconych
przywróconych
przywróconych
przywrócone
N. przywróconymi
przywróconymi
przywróconymi
przywróconymi
Ms. przywróconych
przywróconych
przywróconych
przywróconych

odpowiednik aspektowy: przywracać

Składnia

bez ograniczeń + przywrócić +
KOMU/CZEMU + CO
bez ograniczeń + przywrócić +
KOGO/CO + do CZEGO
bez ograniczeń + przywrócić +
KOGO/CO + CZEMU
Data ostatniej modyfikacji: 12.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json