UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uzupełnić

Chronologizacja

1784, SL

Pochodzenie

Zob. zupełny

1. paliwo

Definicja

uczynić kompletnym, dodając to, czego brakuje lub czego jest za mało

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • uzupełnić amunicję, ankietę, apteczkę, bibliotekę, brakujący fragment, dietę, dokumenty, ekwipunek, fundusze, garderobę, kartotekę, kolekcję, kronikę, listę, notatki, ofertę, paliwo, pojnik, prowiant, rysunek, schemat, sprawozdanie, sprzęt, tekst, wiadomości, wykształcenie, zamówienie, zapasy, zasoby, zawartość, zeznania, zbiór; batalion, drużynę, załogę, zespół
  • uzupełnić cytatem, danymi, haftem, informacjami, wodą
  • uzupełnić o jakieś dane, o komentarz, o najnowsze fakty
  • próbować; należy, trzeba uzupełnić
  • poprawić i uzupełnić, rozszerzyć i uzupełnić, zweryfikować i uzupełnić; uzupełnić i wydać

Cytaty

Utrudzona kolumna jeźdźców skręciła na wąską piaszczystą łachę. Trzeba było uzupełnić zapasy wody, dać wypocząć zwierzętom.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

W Ameryce Waldemar dosyć szybko się zaaklimatyzował, uzupełnił studia prawnicze, podjął pracę naukową, w końcu został profesorem prawa.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Mój przyjaciel zdrajca, 2004

Zaciemnił drewnianymi żaluzjami sklepowe witryny, uzupełnił naftę w lampie i powiesił ją pod sufitem.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005

Te nieliczne, cudownie ocalałe [...] fotografie, uzupełnione nagranym wspomnieniem [...], wskrzeszają okruchy tamtego, dawno minionego, życia i świata.

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Świat zapamiętany, 2002

Postanowiła [...] uzupełnić memuary o historyczne detale, wyszukując najpierw w notatkach Maurycego, potem w swojej pamięci i wreszcie w bibliotece użyteczne szczegóły.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzupełnię
uzupełnimy
2 os. uzupełnisz
uzupełnicie
3 os. uzupełni
uzupełnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzupełniłem
+(e)m uzupełnił
uzupełniłam
+(e)m uzupełniła
uzupełniłom
+(e)m uzupełniło
uzupełniliśmy
+(e)śmy uzupełnili
uzupełniłyśmy
+(e)śmy uzupełniły
2 os. uzupełniłeś
+(e)ś uzupełnił
uzupełniłaś
+(e)ś uzupełniła
uzupełniłoś
+(e)ś uzupełniło
uzupełniliście
+(e)ście uzupełnili
uzupełniłyście
+(e)ście uzupełniły
3 os. uzupełnił
uzupełniła
uzupełniło
uzupełnili
uzupełniły

bezosobnik: uzupełniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzupełnijmy
uzupełńmy
2 os. uzupełnij
uzupełń
uzupełnijcie
uzupełńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzupełniłbym
bym uzupełnił
uzupełniłabym
bym uzupełniła
uzupełniłobym
bym uzupełniło
uzupełnilibyśmy
byśmy uzupełnili
uzupełniłybyśmy
byśmy uzupełniły
2 os. uzupełniłbyś
byś uzupełnił
uzupełniłabyś
byś uzupełniła
uzupełniłobyś
byś uzupełniło
uzupełnilibyście
byście uzupełnili
uzupełniłybyście
byście uzupełniły
3 os. uzupełniłby
by uzupełnił
uzupełniłaby
by uzupełniła
uzupełniłoby
by uzupełniło
uzupełniliby
by uzupełnili
uzupełniłyby
by uzupełniły

bezosobnik: uzupełniono by

bezokolicznik: uzupełnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uzupełniwszy

gerundium: uzupełnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uzupełnienie
uzupełnienia
D. uzupełnienia
uzupełnień
C. uzupełnieniu
uzupełnieniom
B. uzupełnienie
uzupełnienia
N. uzupełnieniem
uzupełnieniami
Ms. uzupełnieniu
uzupełnieniach
W. uzupełnienie
uzupełnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: uzupełniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uzupełniony
uzupełniony
uzupełniony
uzupełnione
uzupełniona
D. uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionej
C. uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionej
B. uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełniony
uzupełnione
uzupełnioną
N. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnioną
Ms. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uzupełnieni
uzupełnieni
uzupełnione
uzupełnione
D. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
C. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
B. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnione
N. uzupełnionymi
uzupełnionymi
uzupełnionymi
uzupełnionymi
Ms. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych

odpowiednik aspektowy: uzupełniać

Składnia

Rzosobowy + uzupełnić +
CO + (CZYM)
Rzosobowy + uzupełnić +
CO + (o CO)

2. mówiąc

Definicja

dodać coś do czyjejś lub swojej wypowiedzi w poczuciu, że jest niepełna lub niejasna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

- A pieniądze zarobiłem. Tymi rękoma. – Pokazał Iwanowi swoje silne i ładne dłonie, tak jakby demonstrował, że nie trzyma w nich broni. – I pędzlem – uzupełnił.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

- Pokazaliśmy mu, gdzie mieszkamy - odezwał się Julek. - A on nawet nie spojrzał - uzupełnił Marian.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzupełnię
uzupełnimy
2 os. uzupełnisz
uzupełnicie
3 os. uzupełni
uzupełnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzupełniłem
+(e)m uzupełnił
uzupełniłam
+(e)m uzupełniła
uzupełniłom
+(e)m uzupełniło
uzupełniliśmy
+(e)śmy uzupełnili
uzupełniłyśmy
+(e)śmy uzupełniły
2 os. uzupełniłeś
+(e)ś uzupełnił
uzupełniłaś
+(e)ś uzupełniła
uzupełniłoś
+(e)ś uzupełniło
uzupełniliście
+(e)ście uzupełnili
uzupełniłyście
+(e)ście uzupełniły
3 os. uzupełnił
uzupełniła
uzupełniło
uzupełnili
uzupełniły

bezosobnik: uzupełniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzupełnijmy
uzupełńmy
2 os. uzupełnij
uzupełń
uzupełnijcie
uzupełńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzupełniłbym
bym uzupełnił
uzupełniłabym
bym uzupełniła
uzupełniłobym
bym uzupełniło
uzupełnilibyśmy
byśmy uzupełnili
uzupełniłybyśmy
byśmy uzupełniły
2 os. uzupełniłbyś
byś uzupełnił
uzupełniłabyś
byś uzupełniła
uzupełniłobyś
byś uzupełniło
uzupełnilibyście
byście uzupełnili
uzupełniłybyście
byście uzupełniły
3 os. uzupełniłby
by uzupełnił
uzupełniłaby
by uzupełniła
uzupełniłoby
by uzupełniło
uzupełniliby
by uzupełnili
uzupełniłyby
by uzupełniły

bezosobnik: uzupełniono by

bezokolicznik: uzupełnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uzupełniwszy

gerundium: uzupełnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uzupełnienie
uzupełnienia
D. uzupełnienia
uzupełnień
C. uzupełnieniu
uzupełnieniom
B. uzupełnienie
uzupełnienia
N. uzupełnieniem
uzupełnieniami
Ms. uzupełnieniu
uzupełnieniach
W. uzupełnienie
uzupełnienia

odpowiednik aspektowy: uzupełniać

Składnia

Rzosobowy + uzupełnić +
MOWA WPROST

3. dopełnić sobą

Definicja

towarzysząc czemuś, uczynić to kompletnym, atrakcyjniejszym lub bardziej użytecznym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • pokaz sztucznych ogni uzupełnił coś; śpiewy, występy uzupełniły

Cytaty

Serię w charakterystycznych okładkach z białym tłem uzupełniły godne polecenia nowości.

źródło: NKJP: Paweł Laudański: Rosyjskojęzyczna fantastyka w Polsce (2007), Esensja, 2008, nr 2

Twórczość tego wybitnego poety renesansu przybliżyła Zenona Golc. Jej recytację uzupełniły występy chóru akademickiego.

źródło: NKJP: Prymas piszący erotyki, czyli przypomnienie Krzyckiego, Zeszyty Poetyckie, 2010-10-23

Ginął niemal pod przepychem ozdób z pasów kolorowych i piór ptasich: widocznie bogaty strój miał uzupełnić nikłość jego postaci.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

Całość spotkania uzupełniły występy recytatorskie i wokalne, w których wykorzystano utwory poety.

źródło: NKJP: Eryk Krasucki Międzynarodowy komunista Jerzy Borejsza – biografia polityczna, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzupełnię
uzupełnimy
2 os. uzupełnisz
uzupełnicie
3 os. uzupełni
uzupełnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzupełniłem
+(e)m uzupełnił
uzupełniłam
+(e)m uzupełniła
uzupełniłom
+(e)m uzupełniło
uzupełniliśmy
+(e)śmy uzupełnili
uzupełniłyśmy
+(e)śmy uzupełniły
2 os. uzupełniłeś
+(e)ś uzupełnił
uzupełniłaś
+(e)ś uzupełniła
uzupełniłoś
+(e)ś uzupełniło
uzupełniliście
+(e)ście uzupełnili
uzupełniłyście
+(e)ście uzupełniły
3 os. uzupełnił
uzupełniła
uzupełniło
uzupełnili
uzupełniły

bezosobnik: uzupełniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzupełnijmy
uzupełńmy
2 os. uzupełnij
uzupełń
uzupełnijcie
uzupełńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzupełniłbym
bym uzupełnił
uzupełniłabym
bym uzupełniła
uzupełniłobym
bym uzupełniło
uzupełnilibyśmy
byśmy uzupełnili
uzupełniłybyśmy
byśmy uzupełniły
2 os. uzupełniłbyś
byś uzupełnił
uzupełniłabyś
byś uzupełniła
uzupełniłobyś
byś uzupełniło
uzupełnilibyście
byście uzupełnili
uzupełniłybyście
byście uzupełniły
3 os. uzupełniłby
by uzupełnił
uzupełniłaby
by uzupełniła
uzupełniłoby
by uzupełniło
uzupełniliby
by uzupełnili
uzupełniłyby
by uzupełniły

bezosobnik: uzupełniono by

bezokolicznik: uzupełnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uzupełniwszy

gerundium: uzupełnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uzupełnienie
uzupełnienia
D. uzupełnienia
uzupełnień
C. uzupełnieniu
uzupełnieniom
B. uzupełnienie
uzupełnienia
N. uzupełnieniem
uzupełnieniami
Ms. uzupełnieniu
uzupełnieniach
W. uzupełnienie
uzupełnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: uzupełniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uzupełniony
uzupełniony
uzupełniony
uzupełnione
uzupełniona
D. uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionej
C. uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionej
B. uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełniony
uzupełnione
uzupełnioną
N. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnioną
Ms. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uzupełnieni
uzupełnieni
uzupełnione
uzupełnione
D. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
C. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
B. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnione
N. uzupełnionymi
uzupełnionymi
uzupełnionymi
uzupełnionymi
Ms. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych

odpowiednik aspektowy: uzupełniać

Składnia

Rznieżywotny + uzupełnić +
CO

4. braki

Definicja

zlikwidować jakieś braki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • uzupełnić braki, luki, niedobory, ubytki
  • należy, trzeba uzupełnić

Cytaty

Wyjaśniłem [...] zatrwożonym mieszczanom, że wprawdzie istotnie nasze wojska zostały rozbite [...], lecz za parę miesięcy Ślązacy z pewnością wyliżą się z zadanych im ran i uzupełnią straty.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Nie wątpił, że kiedy uzupełni braki i zdobędzie odpowiednie przygotowanie, potrafi rozwiązać problemy techniczne.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Herbata z mojej szklanki rozlała się po blacie, dołączając do kolekcji zaschniętych plam. Jędrek uzupełnił ubytek mieszanką ze słoika.

źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008

Papież przechadzał się regularnie po szpitalnym korytarzu, usiłował przynajmniej w ten sposób uzupełnić niedostatki ruchu.

źródło: NKJP: Paweł Zuchniewicz: Jan Paweł II: „Będę szedł naprzód”. Powieść biograficzna, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzupełnię
uzupełnimy
2 os. uzupełnisz
uzupełnicie
3 os. uzupełni
uzupełnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzupełniłem
+(e)m uzupełnił
uzupełniłam
+(e)m uzupełniła
uzupełniłom
+(e)m uzupełniło
uzupełniliśmy
+(e)śmy uzupełnili
uzupełniłyśmy
+(e)śmy uzupełniły
2 os. uzupełniłeś
+(e)ś uzupełnił
uzupełniłaś
+(e)ś uzupełniła
uzupełniłoś
+(e)ś uzupełniło
uzupełniliście
+(e)ście uzupełnili
uzupełniłyście
+(e)ście uzupełniły
3 os. uzupełnił
uzupełniła
uzupełniło
uzupełnili
uzupełniły

bezosobnik: uzupełniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uzupełnijmy
uzupełńmy
2 os. uzupełnij
uzupełń
uzupełnijcie
uzupełńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uzupełniłbym
bym uzupełnił
uzupełniłabym
bym uzupełniła
uzupełniłobym
bym uzupełniło
uzupełnilibyśmy
byśmy uzupełnili
uzupełniłybyśmy
byśmy uzupełniły
2 os. uzupełniłbyś
byś uzupełnił
uzupełniłabyś
byś uzupełniła
uzupełniłobyś
byś uzupełniło
uzupełnilibyście
byście uzupełnili
uzupełniłybyście
byście uzupełniły
3 os. uzupełniłby
by uzupełnił
uzupełniłaby
by uzupełniła
uzupełniłoby
by uzupełniło
uzupełniliby
by uzupełnili
uzupełniłyby
by uzupełniły

bezosobnik: uzupełniono by

bezokolicznik: uzupełnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uzupełniwszy

gerundium: uzupełnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uzupełnienie
uzupełnienia
D. uzupełnienia
uzupełnień
C. uzupełnieniu
uzupełnieniom
B. uzupełnienie
uzupełnienia
N. uzupełnieniem
uzupełnieniami
Ms. uzupełnieniu
uzupełnieniach
W. uzupełnienie
uzupełnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: uzupełniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uzupełniony
uzupełniony
uzupełniony
uzupełnione
uzupełniona
D. uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełnionej
C. uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionemu
uzupełnionej
B. uzupełnionego
uzupełnionego
uzupełniony
uzupełnione
uzupełnioną
N. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnioną
Ms. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uzupełnieni
uzupełnieni
uzupełnione
uzupełnione
D. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
C. uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
uzupełnionym
B. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnione
N. uzupełnionymi
uzupełnionymi
uzupełnionymi
uzupełnionymi
Ms. uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych
uzupełnionych

odpowiednik aspektowy: uzupełniać

Składnia

Rzosobowy + uzupełnić +
CO

Frazeologizmy

wojskowa komenda uzupełnień
wojskowy komendant uzupełnień
Data ostatniej modyfikacji: 23.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json