UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odnowić się

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SJPXVII, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. nowy

1. o kontaktach

Definicja

pojawić się na nowo po przerwie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości czasu ➔ częstotliwość

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odrodzić się, ożyć, ponowić się, wznowić się
hiperonimy:  pojawić się, powtórzyć się

Połączenia

  • uraz odnowił się; rana odnowiła się

Cytaty

[...] Zygmuntowi odnowiła się gruźlica kości, na którą cierpiał od dzieciństwa.

źródło: KWSJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy : Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Potem musiała znów przerwać spędzane z synem wakacje i poddać się kolejnemu zabiegowi chirurgicznemu. Odnowiła się jej bowiem kontuzja kolana, której doznała na nartach.

źródło: KWSJP: Teraz już wie, jak sprawdza się reforma służby zdrowia, Życie na gorąco nr 36, 1999

W pewnym momencie pojawiło się bowiem coś, co mnie zaskoczyło: straszliwy lęk, wręcz fobia, histeria, odnowiły się traumatyczne wspomnienia z dzieciństwa.

źródło: NKJP: Życie rozpieszcza, Dziennik Polski - Kultura, 2001-02-27

Bez tych dwóch fundamentów gmach naszego państwa będzie w niebezpiecznym stopniu zagrożony niestabilnością, arbitralnością politycznych decyzji, ryzykiem odnowienia się konfliktów społecznych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 17.12.1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odnowię się
odnowimy się
2 os. odnowisz się
odnowicie się
3 os. odnowi się
odnowią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odnowiłem się
+(e)m się odnowił
odnowiłam się
+(e)m się odnowiła
odnowiłom się
+(e)m się odnowiło
odnowiliśmy się
+(e)śmy się odnowili
odnowiłyśmy się
+(e)śmy się odnowiły
2 os. odnowiłeś się
+(e)ś się odnowił
odnowiłaś się
+(e)ś się odnowiła
odnowiłoś się
+(e)ś się odnowiło
odnowiliście się
+(e)ście się odnowili
odnowiłyście się
+(e)ście się odnowiły
3 os. odnowił się
odnowiła się
odnowiło się
odnowili się
odnowiły się

bezosobnik: odnowiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odnówmy się
2 os. odnów się
odnówcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odnowiłbym się
bym się odnowił
odnowiłabym się
bym się odnowiła
odnowiłobym się
bym się odnowiło
odnowilibyśmy się
byśmy się odnowili
odnowiłybyśmy się
byśmy się odnowiły
2 os. odnowiłbyś się
byś się odnowił
odnowiłabyś się
byś się odnowiła
odnowiłobyś się
byś się odnowiło
odnowilibyście się
byście się odnowili
odnowiłybyście się
byście się odnowiły
3 os. odnowiłby się
by się odnowił
odnowiłaby się
by się odnowiła
odnowiłoby się
by się odnowiło
odnowiliby się
by się odnowili
odnowiłyby się
by się odnowiły

bezosobnik: odnowiono by się

bezokolicznik: odnowić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odnowiwszy się

gerundium: odnowienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odnowienie się
odnowienia się
D. odnowienia się
odnowień się
C. odnowieniu się
odnowieniom się
B. odnowienie się
odnowienia się
N. odnowieniem się
odnowieniami się
Ms. odnowieniu się
odnowieniach się
W. odnowienie się
odnowienia się

odpowiednik aspektowy: odnawiać się

Składnia

bez ograniczeń + odnowić się +
(KOMU)

2. o stadzie

Definicja

uzupełnić braki nowymi elementami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odbudować się, zregenerować się

Cytaty

Nasi uczeni [...] wyobrażają sobie, że puszcza pozostawiona siłom przyrody odnowi się do stanu sprzed stuleci za jakieś pięć wieków.

źródło: NKJP: Janusz Niczyporowicz: Nie opuszczać puszczy, Gazeta Wyborcza, 1993-03-16

Gromadnik się odrodził, foki, które zawędrowały do Norwegii, wyzdychały, a te, które zostały na północy, dały jakoś sobie radę, odnowił się dorsz i tylko śledzia już nie było.

źródło: NKJP: Adam Wajrak: Zwierzęta, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1994-09-23

Mieszkańcy wiedzą, że przyroda zniszczona przez człowieka, po jakimś czasie odnowi się, lecz człowiek bez przyrody zginie.

źródło: NKJP: Klaudia Tajs: Pozwólcie nam segregować śmieci!, Echo Dnia, 2006-09-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odnowię się
odnowimy się
2 os. odnowisz się
odnowicie się
3 os. odnowi się
odnowią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odnowiłem się
+(e)m się odnowił
odnowiłam się
+(e)m się odnowiła
odnowiłom się
+(e)m się odnowiło
odnowiliśmy się
+(e)śmy się odnowili
odnowiłyśmy się
+(e)śmy się odnowiły
2 os. odnowiłeś się
+(e)ś się odnowił
odnowiłaś się
+(e)ś się odnowiła
odnowiłoś się
+(e)ś się odnowiło
odnowiliście się
+(e)ście się odnowili
odnowiłyście się
+(e)ście się odnowiły
3 os. odnowił się
odnowiła się
odnowiło się
odnowili się
odnowiły się

bezosobnik: odnowiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odnówmy się
2 os. odnów się
odnówcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odnowiłbym się
bym się odnowił
odnowiłabym się
bym się odnowiła
odnowiłobym się
bym się odnowiło
odnowilibyśmy się
byśmy się odnowili
odnowiłybyśmy się
byśmy się odnowiły
2 os. odnowiłbyś się
byś się odnowił
odnowiłabyś się
byś się odnowiła
odnowiłobyś się
byś się odnowiło
odnowilibyście się
byście się odnowili
odnowiłybyście się
byście się odnowiły
3 os. odnowiłby się
by się odnowił
odnowiłaby się
by się odnowiła
odnowiłoby się
by się odnowiło
odnowiliby się
by się odnowili
odnowiłyby się
by się odnowiły

bezosobnik: odnowiono by się

bezokolicznik: odnowić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odnowiwszy się

gerundium: odnowienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odnowienie się
odnowienia się
D. odnowienia się
odnowień się
C. odnowieniu się
odnowieniom się
B. odnowienie się
odnowienia się
N. odnowieniem się
odnowieniami się
Ms. odnowieniu się
odnowieniach się
W. odnowienie się
odnowienia się

odpowiednik aspektowy: odnawiać się

3. o człowieku

Definicja

zmienić na lepsze swoje życie lub działanie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odrodzić się
hiperonimy:  ulepszyć się

Cytaty

Krzywi się pan na Rosję, nienawidzi Japonii, ale może to właśnie was wybrano, żebyście pomogli tym narodom się odnowić, wrócić na ścieżkę dawnych wartości?

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Kościół chce uratować człowieka od tego, żeby go grzech nie zniszczył. A odnowić się duchowo to powrócić do Boga.

źródło: NKJP: Przykazania kościelne, Dziennik Polski - Magazyn, 2004-02-27

Tak jak większość partii parlamentarnych, również i partie postkomunistyczne wiele się od lat 1989-90 nauczyły. Jednak żadna z nich nie odnowiła się aż do tego stopnia, żeby to uzasadniało zwrot w opinii wyborców.

źródło: NKJP: Szanse wody z ogniem, Gazeta Wyborcza, 1994-09-17

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odnowię się
odnowimy się
2 os. odnowisz się
odnowicie się
3 os. odnowi się
odnowią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odnowiłem się
+(e)m się odnowił
odnowiłam się
+(e)m się odnowiła
odnowiłom się
+(e)m się odnowiło
odnowiliśmy się
+(e)śmy się odnowili
odnowiłyśmy się
+(e)śmy się odnowiły
2 os. odnowiłeś się
+(e)ś się odnowił
odnowiłaś się
+(e)ś się odnowiła
odnowiłoś się
+(e)ś się odnowiło
odnowiliście się
+(e)ście się odnowili
odnowiłyście się
+(e)ście się odnowiły
3 os. odnowił się
odnowiła się
odnowiło się
odnowili się
odnowiły się

bezosobnik: odnowiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odnówmy się
2 os. odnów się
odnówcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odnowiłbym się
bym się odnowił
odnowiłabym się
bym się odnowiła
odnowiłobym się
bym się odnowiło
odnowilibyśmy się
byśmy się odnowili
odnowiłybyśmy się
byśmy się odnowiły
2 os. odnowiłbyś się
byś się odnowił
odnowiłabyś się
byś się odnowiła
odnowiłobyś się
byś się odnowiło
odnowilibyście się
byście się odnowili
odnowiłybyście się
byście się odnowiły
3 os. odnowiłby się
by się odnowił
odnowiłaby się
by się odnowiła
odnowiłoby się
by się odnowiło
odnowiliby się
by się odnowili
odnowiłyby się
by się odnowiły

bezosobnik: odnowiono by się

bezokolicznik: odnowić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odnowiwszy się

gerundium: odnowienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odnowienie się
odnowienia się
D. odnowienia się
odnowień się
C. odnowieniu się
odnowieniom się
B. odnowienie się
odnowienia się
N. odnowieniem się
odnowieniami się
Ms. odnowieniu się
odnowieniach się
W. odnowienie się
odnowienia się

odpowiednik aspektowy: odnawiać się

Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json