UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prześwitywać

Chronologizacja

1861, SJPWil

Pochodzenie

Zob. świtać

1. o słońcu

Definicja

być częściowo widocznym przez jakiś przesłaniający obiekt

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przebijać, przeglądać, przezierać

Połączenia

  • niebo, słońce prześwituje
  • prześwitywać zza drzew
  • prześwitywać przez chmury, przez skórę
  • prześwitywać między gałęziami, między drzewami

Cytaty

Znalazł się na tyłach żółtego domu, przez szparę w okiennicy prześwitywała blada smuga światła.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967

Zza zimnoniebieskich szyb prześwitywały sylwetki ludzi stojących w swoich biurowych boksach [...].

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Ale zaraz potem szybkość wzrosła i ruda chmura [...] zasłoniła mu widok; ledwo dostrzegał ponad nią prześwitujące niebo.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Niżej, prześwitując pomiędzy drzewami, płynęła Śreniawa.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześwituję
prześwitujemy
2 os. prześwitujesz
prześwitujecie
3 os. prześwituje
prześwitują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześwitywałem
+(e)m prześwitywał
prześwitywałam
+(e)m prześwitywała
prześwitywałom
+(e)m prześwitywało
prześwitywaliśmy
+(e)śmy prześwitywali
prześwitywałyśmy
+(e)śmy prześwitywały
2 os. prześwitywałeś
+(e)ś prześwitywał
prześwitywałaś
+(e)ś prześwitywała
prześwitywałoś
+(e)ś prześwitywało
prześwitywaliście
+(e)ście prześwitywali
prześwitywałyście
+(e)ście prześwitywały
3 os. prześwitywał
prześwitywała
prześwitywało
prześwitywali
prześwitywały

bezosobnik: prześwitywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prześwitywał
będę prześwitywać
będę prześwitywała
będę prześwitywać
będę prześwitywało
będę prześwitywać
będziemy prześwitywali
będziemy prześwitywać
będziemy prześwitywały
będziemy prześwitywać
2 os. będziesz prześwitywał
będziesz prześwitywać
będziesz prześwitywała
będziesz prześwitywać
będziesz prześwitywało
będziesz prześwitywać
będziecie prześwitywali
będziecie prześwitywać
będziecie prześwitywały
będziecie prześwitywać
3 os. będzie prześwitywał
będzie prześwitywać
będzie prześwitywała
będzie prześwitywać
będzie prześwitywało
będzie prześwitywać
będą prześwitywali
będą prześwitywać
będą prześwitywały
będą prześwitywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześwitujmy
2 os. prześwituj
prześwitujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześwitywałbym
bym prześwitywał
prześwitywałabym
bym prześwitywała
prześwitywałobym
bym prześwitywało
prześwitywalibyśmy
byśmy prześwitywali
prześwitywałybyśmy
byśmy prześwitywały
2 os. prześwitywałbyś
byś prześwitywał
prześwitywałabyś
byś prześwitywała
prześwitywałobyś
byś prześwitywało
prześwitywalibyście
byście prześwitywali
prześwitywałybyście
byście prześwitywały
3 os. prześwitywałby
by prześwitywał
prześwitywałaby
by prześwitywała
prześwitywałoby
by prześwitywało
prześwitywaliby
by prześwitywali
prześwitywałyby
by prześwitywały

bezosobnik: prześwitywano by

bezokolicznik: prześwitywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: prześwitując

gerundium: prześwitywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prześwitywanie
prześwitywania
D. prześwitywania
prześwitywań
C. prześwitywaniu
prześwitywaniom
B. prześwitywanie
prześwitywania
N. prześwitywaniem
prześwitywaniami
Ms. prześwitywaniu
prześwitywaniach
W. prześwitywanie
prześwitywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prześwitujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześwitujący
prześwitujący
prześwitujący
prześwitujące
prześwitująca
D. prześwitującego
prześwitującego
prześwitującego
prześwitującego
prześwitującej
C. prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującej
B. prześwitującego
prześwitującego
prześwitujący
prześwitujące
prześwitującą
N. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującą
Ms. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześwitujący
prześwitujący
prześwitujące
prześwitujące
D. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
C. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
B. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujące
N. prześwitującymi
prześwitującymi
prześwitującymi
prześwitującymi
Ms. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących

Składnia

bez ograniczeń + prześwitywać +
SKĄD
bez ograniczeń + prześwitywać +
przez CO
bez ograniczeń + prześwitywać +
GDZIE

2. o ubraniu

Definicja

częściowo przepuszczać światło i przez to nie zasłaniać czegoś całkowicie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Połączenia

  • prześwitujący materiał; prześwitująca bluzka, sukienka

Cytaty

Biuro na europejskim poziomie, sekretarka młoda i śliczna, od razu przyciąga wzrok petenta: długie nogi, piękny biust, białe, prześwitujące spodnie, ukazujące kształtną pupę pod stringami.

źródło: NKJP: Sławomir Dąblewski: Biuro zobowiązuje, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2008-06-17

Hanka ucieszyła się, że nie mieści się w żadną z tych bluzek, tym bardziej że materiał prześwitywał [...].

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

Ja byłam w dżinsach i lekko prześwitującej bluzeczce. Dopiero na kolejnych eliminacjach prezentowałyśmy się w strojach kąpielowych i sukniach [...].

źródło: NKJP: (pij): O włos od finału, Express Ilustrowany, 2002-05-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześwituję
prześwitujemy
2 os. prześwitujesz
prześwitujecie
3 os. prześwituje
prześwitują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześwitywałem
+(e)m prześwitywał
prześwitywałam
+(e)m prześwitywała
prześwitywałom
+(e)m prześwitywało
prześwitywaliśmy
+(e)śmy prześwitywali
prześwitywałyśmy
+(e)śmy prześwitywały
2 os. prześwitywałeś
+(e)ś prześwitywał
prześwitywałaś
+(e)ś prześwitywała
prześwitywałoś
+(e)ś prześwitywało
prześwitywaliście
+(e)ście prześwitywali
prześwitywałyście
+(e)ście prześwitywały
3 os. prześwitywał
prześwitywała
prześwitywało
prześwitywali
prześwitywały

bezosobnik: prześwitywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prześwitywał
będę prześwitywać
będę prześwitywała
będę prześwitywać
będę prześwitywało
będę prześwitywać
będziemy prześwitywali
będziemy prześwitywać
będziemy prześwitywały
będziemy prześwitywać
2 os. będziesz prześwitywał
będziesz prześwitywać
będziesz prześwitywała
będziesz prześwitywać
będziesz prześwitywało
będziesz prześwitywać
będziecie prześwitywali
będziecie prześwitywać
będziecie prześwitywały
będziecie prześwitywać
3 os. będzie prześwitywał
będzie prześwitywać
będzie prześwitywała
będzie prześwitywać
będzie prześwitywało
będzie prześwitywać
będą prześwitywali
będą prześwitywać
będą prześwitywały
będą prześwitywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześwitujmy
2 os. prześwituj
prześwitujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześwitywałbym
bym prześwitywał
prześwitywałabym
bym prześwitywała
prześwitywałobym
bym prześwitywało
prześwitywalibyśmy
byśmy prześwitywali
prześwitywałybyśmy
byśmy prześwitywały
2 os. prześwitywałbyś
byś prześwitywał
prześwitywałabyś
byś prześwitywała
prześwitywałobyś
byś prześwitywało
prześwitywalibyście
byście prześwitywali
prześwitywałybyście
byście prześwitywały
3 os. prześwitywałby
by prześwitywał
prześwitywałaby
by prześwitywała
prześwitywałoby
by prześwitywało
prześwitywaliby
by prześwitywali
prześwitywałyby
by prześwitywały

bezosobnik: prześwitywano by

bezokolicznik: prześwitywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: prześwitując

gerundium: prześwitywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prześwitywanie
prześwitywania
D. prześwitywania
prześwitywań
C. prześwitywaniu
prześwitywaniom
B. prześwitywanie
prześwitywania
N. prześwitywaniem
prześwitywaniami
Ms. prześwitywaniu
prześwitywaniach
W. prześwitywanie
prześwitywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prześwitujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześwitujący
prześwitujący
prześwitujący
prześwitujące
prześwitująca
D. prześwitującego
prześwitującego
prześwitującego
prześwitującego
prześwitującej
C. prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującej
B. prześwitującego
prześwitującego
prześwitujący
prześwitujące
prześwitującą
N. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującą
Ms. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześwitujący
prześwitujący
prześwitujące
prześwitujące
D. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
C. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
B. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujące
N. prześwitującymi
prześwitującymi
prześwitującymi
prześwitującymi
Ms. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących

Inne uwagi

Zwykle imcz

3. o myśli

Definicja

książk. 
być zauważalnym w wypowiedzi lub tekście

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przebijać, przeświecać, przeświecać się

Cytaty

Wersja Hezjoda jest na pewno bardziej racjonalna od tamtej pierwotnej, jakiej się domyślamy. Ale obie mają tę wspólną cechę, że prześwituje poprzez nie wyraźny brak jakichkolwiek serdecznych stosunków między ludźmi i bogami.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008

Tego rodzaju ambicja nie po raz pierwszy prześwituje z analizowanych tu tekstów.

źródło: NKJP: Aleksander Pawlicki: Kompletna szarość: cenzura w latach 1956-1972: instytucja i ludzie, 2001

Niebezpieczny jest pogląd, jaki prześwituje w takich wypowiedziach. To, że coś się nie zmienia od tysięcy lat (np. dogmaty religijne), nie znaczy wcale, że jest prawdą

źródło: NKJP: Internet

NASA jako niepotrzebny balast ma robić tylko to, co naprawdę musi, a w razie czego będzie się mydlić oczy dalekosiężnymi
projektami, żeby nikt nie mógł zarzucić, że nic się nie robi. To wszystko prześwitywało z jego wcześniejszych przemówień [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześwituję
prześwitujemy
2 os. prześwitujesz
prześwitujecie
3 os. prześwituje
prześwitują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześwitywałem
+(e)m prześwitywał
prześwitywałam
+(e)m prześwitywała
prześwitywałom
+(e)m prześwitywało
prześwitywaliśmy
+(e)śmy prześwitywali
prześwitywałyśmy
+(e)śmy prześwitywały
2 os. prześwitywałeś
+(e)ś prześwitywał
prześwitywałaś
+(e)ś prześwitywała
prześwitywałoś
+(e)ś prześwitywało
prześwitywaliście
+(e)ście prześwitywali
prześwitywałyście
+(e)ście prześwitywały
3 os. prześwitywał
prześwitywała
prześwitywało
prześwitywali
prześwitywały

bezosobnik: prześwitywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prześwitywał
będę prześwitywać
będę prześwitywała
będę prześwitywać
będę prześwitywało
będę prześwitywać
będziemy prześwitywali
będziemy prześwitywać
będziemy prześwitywały
będziemy prześwitywać
2 os. będziesz prześwitywał
będziesz prześwitywać
będziesz prześwitywała
będziesz prześwitywać
będziesz prześwitywało
będziesz prześwitywać
będziecie prześwitywali
będziecie prześwitywać
będziecie prześwitywały
będziecie prześwitywać
3 os. będzie prześwitywał
będzie prześwitywać
będzie prześwitywała
będzie prześwitywać
będzie prześwitywało
będzie prześwitywać
będą prześwitywali
będą prześwitywać
będą prześwitywały
będą prześwitywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześwitujmy
2 os. prześwituj
prześwitujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześwitywałbym
bym prześwitywał
prześwitywałabym
bym prześwitywała
prześwitywałobym
bym prześwitywało
prześwitywalibyśmy
byśmy prześwitywali
prześwitywałybyśmy
byśmy prześwitywały
2 os. prześwitywałbyś
byś prześwitywał
prześwitywałabyś
byś prześwitywała
prześwitywałobyś
byś prześwitywało
prześwitywalibyście
byście prześwitywali
prześwitywałybyście
byście prześwitywały
3 os. prześwitywałby
by prześwitywał
prześwitywałaby
by prześwitywała
prześwitywałoby
by prześwitywało
prześwitywaliby
by prześwitywali
prześwitywałyby
by prześwitywały

bezosobnik: prześwitywano by

bezokolicznik: prześwitywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: prześwitując

gerundium: prześwitywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prześwitywanie
prześwitywania
D. prześwitywania
prześwitywań
C. prześwitywaniu
prześwitywaniom
B. prześwitywanie
prześwitywania
N. prześwitywaniem
prześwitywaniami
Ms. prześwitywaniu
prześwitywaniach
W. prześwitywanie
prześwitywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prześwitujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześwitujący
prześwitujący
prześwitujący
prześwitujące
prześwitująca
D. prześwitującego
prześwitującego
prześwitującego
prześwitującego
prześwitującej
C. prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującemu
prześwitującej
B. prześwitującego
prześwitującego
prześwitujący
prześwitujące
prześwitującą
N. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującą
Ms. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześwitujący
prześwitujący
prześwitujące
prześwitujące
D. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
C. prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
prześwitującym
B. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujące
N. prześwitującymi
prześwitującymi
prześwitującymi
prześwitującymi
Ms. prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących
prześwitujących

Składnia

bez ograniczeń + prześwitywać +
GDZIE
Data ostatniej modyfikacji: 14.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json