Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. świtać
1. o słońcu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przebijać, przeglądać, przezierać |
Połączenia
- niebo, słońce prześwituje
- prześwitywać zza drzew
- prześwitywać przez chmury, przez skórę
- prześwitywać między gałęziami, między drzewami
Cytaty
|
Znalazł się na tyłach żółtego domu, przez szparę w okiennicy prześwitywała blada smuga światła. źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967 |
|
|
Zza zimnoniebieskich szyb prześwitywały sylwetki ludzi stojących w swoich biurowych boksach [...]. źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008 |
|
|
Ale zaraz potem szybkość wzrosła i ruda chmura [...] zasłoniła mu widok; ledwo dostrzegał ponad nią prześwitujące niebo. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964 |
|
|
Niżej, prześwitując pomiędzy drzewami, płynęła Śreniawa. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
prześwituję |
prześwitujemy |
|||
| 2 os. |
prześwitujesz |
prześwitujecie |
|||
| 3 os. |
prześwituje |
prześwitują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
prześwitywałem +(e)m prześwitywał |
prześwitywałam +(e)m prześwitywała |
prześwitywałom +(e)m prześwitywało |
prześwitywaliśmy +(e)śmy prześwitywali |
prześwitywałyśmy +(e)śmy prześwitywały |
| 2 os. |
prześwitywałeś +(e)ś prześwitywał |
prześwitywałaś +(e)ś prześwitywała |
prześwitywałoś +(e)ś prześwitywało |
prześwitywaliście +(e)ście prześwitywali |
prześwitywałyście +(e)ście prześwitywały |
| 3 os. |
prześwitywał |
prześwitywała |
prześwitywało |
prześwitywali |
prześwitywały |
bezosobnik: prześwitywano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę prześwitywał będę prześwitywać |
będę prześwitywała będę prześwitywać |
będę prześwitywało będę prześwitywać |
będziemy prześwitywali będziemy prześwitywać |
będziemy prześwitywały będziemy prześwitywać |
| 2 os. |
będziesz prześwitywał będziesz prześwitywać |
będziesz prześwitywała będziesz prześwitywać |
będziesz prześwitywało będziesz prześwitywać |
będziecie prześwitywali będziecie prześwitywać |
będziecie prześwitywały będziecie prześwitywać |
| 3 os. |
będzie prześwitywał będzie prześwitywać |
będzie prześwitywała będzie prześwitywać |
będzie prześwitywało będzie prześwitywać |
będą prześwitywali będą prześwitywać |
będą prześwitywały będą prześwitywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
prześwitujmy |
|
| 2 os. |
prześwituj |
prześwitujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
prześwitywałbym bym prześwitywał |
prześwitywałabym bym prześwitywała |
prześwitywałobym bym prześwitywało |
prześwitywalibyśmy byśmy prześwitywali |
prześwitywałybyśmy byśmy prześwitywały |
| 2 os. |
prześwitywałbyś byś prześwitywał |
prześwitywałabyś byś prześwitywała |
prześwitywałobyś byś prześwitywało |
prześwitywalibyście byście prześwitywali |
prześwitywałybyście byście prześwitywały |
| 3 os. |
prześwitywałby by prześwitywał |
prześwitywałaby by prześwitywała |
prześwitywałoby by prześwitywało |
prześwitywaliby by prześwitywali |
prześwitywałyby by prześwitywały |
bezosobnik: prześwitywano by
bezokolicznik: prześwitywać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
prześwitując
gerundium: prześwitywanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | prześwitywanie |
prześwitywania |
| D. | prześwitywania |
prześwitywań |
| C. | prześwitywaniu |
prześwitywaniom |
| B. | prześwitywanie |
prześwitywania |
| N. | prześwitywaniem |
prześwitywaniami |
| Ms. | prześwitywaniu |
prześwitywaniach |
| W. | prześwitywanie |
prześwitywania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: prześwitujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitująca |
| D. | prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującej |
| C. | prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującej |
| B. | prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitującą |
| N. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującą |
| Ms. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitujące |
| D. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
| C. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
| B. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujące |
| N. | prześwitującymi |
prześwitującymi |
prześwitującymi |
prześwitującymi |
| Ms. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
Składnia
|
+ | prześwitywać | + |
SKĄD
|
|
+ | prześwitywać | + |
przez CO
|
|
+ | prześwitywać | + |
GDZIE
|
2. o ubraniu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań
Połączenia
- prześwitujący materiał; prześwitująca bluzka, sukienka
Cytaty
|
Biuro na europejskim poziomie, sekretarka młoda i śliczna, od razu przyciąga wzrok petenta: długie nogi, piękny biust, białe, prześwitujące spodnie, ukazujące kształtną pupę pod stringami. źródło: NKJP: Sławomir Dąblewski: Biuro zobowiązuje, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2008-06-17 |
|
|
Hanka ucieszyła się, że nie mieści się w żadną z tych bluzek, tym bardziej że materiał prześwitywał [...]. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005 |
|
|
Ja byłam w dżinsach i lekko prześwitującej bluzeczce. Dopiero na kolejnych eliminacjach prezentowałyśmy się w strojach kąpielowych i sukniach [...]. źródło: NKJP: (pij): O włos od finału, Express Ilustrowany, 2002-05-04 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
prześwituję |
prześwitujemy |
|||
| 2 os. |
prześwitujesz |
prześwitujecie |
|||
| 3 os. |
prześwituje |
prześwitują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
prześwitywałem +(e)m prześwitywał |
prześwitywałam +(e)m prześwitywała |
prześwitywałom +(e)m prześwitywało |
prześwitywaliśmy +(e)śmy prześwitywali |
prześwitywałyśmy +(e)śmy prześwitywały |
| 2 os. |
prześwitywałeś +(e)ś prześwitywał |
prześwitywałaś +(e)ś prześwitywała |
prześwitywałoś +(e)ś prześwitywało |
prześwitywaliście +(e)ście prześwitywali |
prześwitywałyście +(e)ście prześwitywały |
| 3 os. |
prześwitywał |
prześwitywała |
prześwitywało |
prześwitywali |
prześwitywały |
bezosobnik: prześwitywano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę prześwitywał będę prześwitywać |
będę prześwitywała będę prześwitywać |
będę prześwitywało będę prześwitywać |
będziemy prześwitywali będziemy prześwitywać |
będziemy prześwitywały będziemy prześwitywać |
| 2 os. |
będziesz prześwitywał będziesz prześwitywać |
będziesz prześwitywała będziesz prześwitywać |
będziesz prześwitywało będziesz prześwitywać |
będziecie prześwitywali będziecie prześwitywać |
będziecie prześwitywały będziecie prześwitywać |
| 3 os. |
będzie prześwitywał będzie prześwitywać |
będzie prześwitywała będzie prześwitywać |
będzie prześwitywało będzie prześwitywać |
będą prześwitywali będą prześwitywać |
będą prześwitywały będą prześwitywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
prześwitujmy |
|
| 2 os. |
prześwituj |
prześwitujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
prześwitywałbym bym prześwitywał |
prześwitywałabym bym prześwitywała |
prześwitywałobym bym prześwitywało |
prześwitywalibyśmy byśmy prześwitywali |
prześwitywałybyśmy byśmy prześwitywały |
| 2 os. |
prześwitywałbyś byś prześwitywał |
prześwitywałabyś byś prześwitywała |
prześwitywałobyś byś prześwitywało |
prześwitywalibyście byście prześwitywali |
prześwitywałybyście byście prześwitywały |
| 3 os. |
prześwitywałby by prześwitywał |
prześwitywałaby by prześwitywała |
prześwitywałoby by prześwitywało |
prześwitywaliby by prześwitywali |
prześwitywałyby by prześwitywały |
bezosobnik: prześwitywano by
bezokolicznik: prześwitywać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
prześwitując
gerundium: prześwitywanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | prześwitywanie |
prześwitywania |
| D. | prześwitywania |
prześwitywań |
| C. | prześwitywaniu |
prześwitywaniom |
| B. | prześwitywanie |
prześwitywania |
| N. | prześwitywaniem |
prześwitywaniami |
| Ms. | prześwitywaniu |
prześwitywaniach |
| W. | prześwitywanie |
prześwitywania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: prześwitujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitująca |
| D. | prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującej |
| C. | prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującej |
| B. | prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitującą |
| N. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującą |
| Ms. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitujące |
| D. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
| C. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
| B. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujące |
| N. | prześwitującymi |
prześwitującymi |
prześwitującymi |
prześwitującymi |
| Ms. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
Inne uwagi
Zwykle imcz
3. o myśli
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przebijać, przeświecać, przeświecać się |
Cytaty
|
Wersja Hezjoda jest na pewno bardziej racjonalna od tamtej pierwotnej, jakiej się domyślamy. Ale obie mają tę wspólną cechę, że prześwituje poprzez nie wyraźny brak jakichkolwiek serdecznych stosunków między ludźmi i bogami. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008 |
|
|
Tego rodzaju ambicja nie po raz pierwszy prześwituje z analizowanych tu tekstów. źródło: NKJP: Aleksander Pawlicki: Kompletna szarość: cenzura w latach 1956-1972: instytucja i ludzie, 2001 |
|
|
Niebezpieczny jest pogląd, jaki prześwituje w takich wypowiedziach. To, że coś się nie zmienia od tysięcy lat (np. dogmaty religijne), nie znaczy wcale, że jest prawdą źródło: NKJP: Internet |
|
|
NASA jako niepotrzebny balast ma robić tylko to, co naprawdę musi, a w razie czego będzie się mydlić oczy dalekosiężnymi źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
prześwituję |
prześwitujemy |
|||
| 2 os. |
prześwitujesz |
prześwitujecie |
|||
| 3 os. |
prześwituje |
prześwitują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
prześwitywałem +(e)m prześwitywał |
prześwitywałam +(e)m prześwitywała |
prześwitywałom +(e)m prześwitywało |
prześwitywaliśmy +(e)śmy prześwitywali |
prześwitywałyśmy +(e)śmy prześwitywały |
| 2 os. |
prześwitywałeś +(e)ś prześwitywał |
prześwitywałaś +(e)ś prześwitywała |
prześwitywałoś +(e)ś prześwitywało |
prześwitywaliście +(e)ście prześwitywali |
prześwitywałyście +(e)ście prześwitywały |
| 3 os. |
prześwitywał |
prześwitywała |
prześwitywało |
prześwitywali |
prześwitywały |
bezosobnik: prześwitywano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę prześwitywał będę prześwitywać |
będę prześwitywała będę prześwitywać |
będę prześwitywało będę prześwitywać |
będziemy prześwitywali będziemy prześwitywać |
będziemy prześwitywały będziemy prześwitywać |
| 2 os. |
będziesz prześwitywał będziesz prześwitywać |
będziesz prześwitywała będziesz prześwitywać |
będziesz prześwitywało będziesz prześwitywać |
będziecie prześwitywali będziecie prześwitywać |
będziecie prześwitywały będziecie prześwitywać |
| 3 os. |
będzie prześwitywał będzie prześwitywać |
będzie prześwitywała będzie prześwitywać |
będzie prześwitywało będzie prześwitywać |
będą prześwitywali będą prześwitywać |
będą prześwitywały będą prześwitywać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
prześwitujmy |
|
| 2 os. |
prześwituj |
prześwitujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
prześwitywałbym bym prześwitywał |
prześwitywałabym bym prześwitywała |
prześwitywałobym bym prześwitywało |
prześwitywalibyśmy byśmy prześwitywali |
prześwitywałybyśmy byśmy prześwitywały |
| 2 os. |
prześwitywałbyś byś prześwitywał |
prześwitywałabyś byś prześwitywała |
prześwitywałobyś byś prześwitywało |
prześwitywalibyście byście prześwitywali |
prześwitywałybyście byście prześwitywały |
| 3 os. |
prześwitywałby by prześwitywał |
prześwitywałaby by prześwitywała |
prześwitywałoby by prześwitywało |
prześwitywaliby by prześwitywali |
prześwitywałyby by prześwitywały |
bezosobnik: prześwitywano by
bezokolicznik: prześwitywać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
prześwitując
gerundium: prześwitywanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | prześwitywanie |
prześwitywania |
| D. | prześwitywania |
prześwitywań |
| C. | prześwitywaniu |
prześwitywaniom |
| B. | prześwitywanie |
prześwitywania |
| N. | prześwitywaniem |
prześwitywaniami |
| Ms. | prześwitywaniu |
prześwitywaniach |
| W. | prześwitywanie |
prześwitywania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: prześwitujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitująca |
| D. | prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitującej |
| C. | prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującemu |
prześwitującej |
| B. | prześwitującego |
prześwitującego |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitującą |
| N. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującą |
| Ms. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | prześwitujący |
prześwitujący |
prześwitujące |
prześwitujące |
| D. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
| C. | prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
prześwitującym |
| B. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujące |
| N. | prześwitującymi |
prześwitującymi |
prześwitującymi |
prześwitującymi |
| Ms. | prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
prześwitujących |
Składnia
|
+ | prześwitywać | + |
GDZIE
|