UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odbić się

Chronologizacja

1534, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odbiję się
odbijemy się
2 os. odbijesz się
odbijecie się
3 os. odbije się
odbiją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odbiłem się
+(e)m się odbił
odbiłam się
+(e)m się odbiła
odbiłom się
+(e)m się odbiło
odbiliśmy się
+(e)śmy się odbili
odbiłyśmy się
+(e)śmy się odbiły
2 os. odbiłeś się
+(e)ś się odbił
odbiłaś się
+(e)ś się odbiła
odbiłoś się
+(e)ś się odbiło
odbiliście się
+(e)ście się odbili
odbiłyście się
+(e)ście się odbiły
3 os. odbił się
odbiła się
odbiło się
odbili się
odbiły się

bezosobnik: odbito się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odbijmy się
2 os. odbij się
odbijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odbiłbym się
bym się odbił
odbiłabym się
bym się odbiła
odbiłobym się
bym się odbiło
odbilibyśmy się
byśmy się odbili
odbiłybyśmy się
byśmy się odbiły
2 os. odbiłbyś się
byś się odbił
odbiłabyś się
byś się odbiła
odbiłobyś się
byś się odbiło
odbilibyście się
byście się odbili
odbiłybyście się
byście się odbiły
3 os. odbiłby się
by się odbił
odbiłaby się
by się odbiła
odbiłoby się
by się odbiło
odbiliby się
by się odbili
odbiłyby się
by się odbiły

bezosobnik: odbito by się

bezokolicznik: odbić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odbiwszy się

gerundium: odbicie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odbicie się
odbicia się
D. odbicia się
odbić się
C. odbiciu się
odbiciom się
B. odbicie się
odbicia się
N. odbiciem się
odbiciami się
Ms. odbiciu się
odbiciach się
W. odbicie się
odbicia się

odpowiednik aspektowy: odbijać się

Pochodzenie

Zob. bić

1. o piłce

Definicja

uderzywszy sobą o kogoś albo o coś, podnieść się do góry lub zmienić kierunek swojego ruchu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odskoczyć

Połączenia

  • piłka odbiła się; auto odbiło się
  • odbić się od bandy, od poprzeczki, od słupka; od nogi; od samochodu

Cytaty

[...] Piłka wpadła do siatki po odbiciu się od bramkarza [...].

źródło: NKJP: (X): Liga włoska - 13. kolejka, Gazeta Wyborcza, 1993-11-29

Piłka odbiła się od słupka, lecz dobitka brata Michała była już celna.

źródło: NKJP: (sle): Klasa okręgowa juniorów, Gazeta Krakowska, 2002-10-30

Jest korner - powiedział [...] z przekonaniem. - Odbiło się od nogi obrońcy.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Nie ma takiego miasta, 2010

Piłka, gdy odbije się od linii, to zwalnia.

źródło: NKJP: Tomasz Froehlke: FED CUP 2010: Najwięcej witaminy mają..., Gazeta Pomorska, 2010-02-03

- Poczułem uderzenie w lewy bok auta, odbiłem się o barierkę, przekoziołkowałem i wpadłem na stojącego przed światłami forda sierrę [...].

źródło: NKJP: (MAC): Kraksa w Rzgowie, Express Ilustrowany, 2001-06-26

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
od KOGO/CZEGO
bez ograniczeń + odbić się +
(o CO)

2. od ziemi

Definicja

unieść się na chwilę na niewielką wysokość, wykorzystawszy siłę mięśni, zwłaszcza nóg

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • odbić się nogami
  • odbić się od ziemi

Cytaty

Obecnie przemienił się w starego durnia. W trampolinę, od której może odbić się do wysokiego skoku człowiek młody i bezwzględny.

źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Doktor Twardowski, 1977

Odbił się nogami od dna, wyprysnął w górę, ku powierzchni, złożył palce, odpalił Znak.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Podniosła się gwałtownie, nabrała rozpędu, odbiła się od podłogi i nagle poczuła, że żołądek podchodzi jej do gardła. Upadła i usnęła...

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
od CZEGO + (do CZEGO)

3. o sytuacji człowieka

Definicja

poprawić swój stan fizyczny lub psychiczny albo swoją sytuację

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Cytaty

Chcemy wygrać dzisiejszy mecz [...], żeby trochę odbić się od dolnych rejonów tabeli.

źródło: NKJP: (X): Cracovia na swoim, Dziennik Polski, 2002-03-23

Odbije się od tych zapętleń, poczucia niższości i wstydu i przerobi je na niezłe paliwo.

źródło: NKJP: Andrzej Horubała: Farciarz, 2003

Czasami jednak trzeba sięgnąć dna, aby później odbić się i wrócić do formy. Historie opowiedziane w „Chorej miłości” obrazują właśnie upadek i wzlot [...].

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Przyspieszony kurs odbijania się od dna, Esensja, 2009-10-12

To są ludzie pogubieni, chorzy. Może kiedy już znajdą swoje dno, odbiją się i poczują swoją wartość?

źródło: NKJP: Roman Laudański: Trzeźwe dusze na dłoni, Gazeta Pomorska, 2010-02-20

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
(od CZEGO)

4. o dźwięku

Definicja

o dźwięku lub świetle: natrafiwszy na przeszkodę, zmienić kierunek swojego ruchu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • światło odbiło się

Cytaty

Głos Bartka odbił się od ścian komnaty i przebiegł echem przez amfiladę pokoi.

źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1989

Sprawdź, czy oświetlenie nie odbije się od szyby akwarium tak, że nie będzie widać, co jest w środku.

źródło: NKJP: Internet

Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 stopni.

źródło: Internet: zapytaj.onet.pl

[...] Srebrne światło zawsze odbije się od niskich, groźnych chmur i zalśni jak brylanty od Tiffany'ego.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Echo warczącego silnika odbiło się od ścian wyłożonych dziewiętnastowiecznymi jeszcze kafelkami.

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
od CZEGO

5. od brzegu

Definicja

oddalić się lub zmienić kierunek

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Cytaty

To coś większego niż orzeł. Koń, który odbił się od stada? Może koza lub owca?

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Postojami kierowała woda, dla zrozumiałych powodów bowiem Ab-Ram odbił się dość daleko od rzeki.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

[...] Prąd równikowy, przez nic nie zatrzymywany, mijał Ameryki, by dopiero po przejściu całego Pacyfiku odbić się od wysp Archipelagu Malajskiego i rozejść na boki [...].

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
(od CZEGO)

6. w lustrze

Definicja

stać się widocznym w lustrze lub w innej gładkiej, błyszczącej powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przejrzeć się

Połączenia

  • odbić się w lustrze, w szybie

Cytaty

Przez Zalesie pośpieszne przelatywały z wyciem i hukiem, tak, że wioska nawet nie zdążyła odbić się w szybach i już znikała.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

W lustrze odbił się znowu podwójny krzyż ramy okiennej.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Jej postać odbiła się na wodzie falującą plamą.

źródło: NKJP: Roman Praszyński: Jajojad, 1998

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
w CZYM/na CZYM

7. o pieczątce

Definicja

zostawić swój ślad na powierzchni czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odcisnąć się, odwzorować się

Cytaty

Głośny, gorący klaps odbił się na policzku [...].

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Zrób sobie szablon z papieru, kup spray do włosów w jaskrawym kolorze, przyłóż szablon do głowy, pomaluj go sprayem do włosów, a on odbije się na głowie.

źródło: NKJP: Internet

Jednak efekt takiej podłogi nie będzie zadowalający, gdyż wszelkie krzywizny odbiją się na nowej wykładzinie.

źródło: NKJP: (MON ST): Komfort w skali mikro..., Gazeta Poznańska, 2006-03-08

[...] Na początku sieni nasypali piasku i zmoczyli dobrze wodą z kałuży. Stachurka na próbę nadeptał nogą. Stopa odbiła się bardzo dobrze.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
na CZYM

8. w oczach

Definicja

stać się widocznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Połączenia

  • zdziwienie odbiło się
  • odbić się w oczach; na twarzy

Cytaty

W jej oczach odbił się trud przypominania sobie czegoś bardzo ważnego, zagubionego w fali gwałtownych wzruszeń.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Coś z jego pozytywnego osłupienia musiało odbić się na twarzy [...].

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

[...] Na ich twarzach odbiło się zmieszanie i zdumienie.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
w CZYM/na CZYM

9. z otoczenia

Definicja

wyróżnić się czymś z otoczenia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Nigdy bym go nie zobaczył, ale odbił się wyraźnie na tle wylewu z rany po strzale ośmiomilimetrówką.

źródło: Internet: mreadz.com

Niestety, on tylko wiernie go ilustruje i to nie wykazując szczególnego talentu czy wyobraźni. Redukuje do minimum stylistyczne popisy [...]. Nie ma pomysłu, jak odbić się od tej historii, jak ją oryginalnie i niebanalnie zinterpretować.

źródło: NKJP: Jacek Szczerba: Z kina, Gazeta Wyborcza, 1993-12-22

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
na CZYM

10. w twórczości

Definicja

wyrazić się w czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odzwierciedlić się, wyrazić się

Cytaty

Konflikt ten odbił się w PRL walką frakcyjną pomiędzy gomułkowcami u władzy a maoistami bez przydziału.

źródło: NKJP: Robert Kaczmarek: Strach, Dziennik Polski, 2006-02-23

[...] Właśnie te ograniczenia wpisywane do koncesji wywołały burzliwy spór, który odbił się w mass mediach [...].

źródło: NKJP: Stenogram z 23. posiedzenia Komisji Śledczej do zbadania ujawnionych w mediach zarzutów dotyczących przypadków korupcji... w dniu 21 marca 2003 r.

Stan wojenny nie spełnił oczekiwań partii. Zaognił jeszcze bardziej nasze dążenia do swobody i normalnej państwowości. Czy to odbiło się w literaturze?

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
(CZYM) + w CZYM

11. na zdrowiu

Definicja

wywrzeć negatywny wpływ na kogoś lub na coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odwzorować się

Połączenia

  • odbić się na dzieciach; na zdrowiu, na psychice; na czyichś kieszeniach; na jakości; na poziomie; na wynikach czegoś

Cytaty

Mimo, że podwyżka cen energii nie dotyczy odbiorców indywidualnych, to i tak odbije się ona na nas wszystkich.

źródło: NKJP: Tomasz Wosk: Podwyżka nas zniszczy, Sztafeta, 2008-12-31

Mam rodzinę, na której odbiją się kłopoty finansowe.

źródło: NKJP: Jarosław Rybak: TVP potraktowała bohatera jak psa!, Super Express, 2006

- Powinien dalej się uczyć. Skoki przecież mogą odbić się na jego zdrowiu, a co się wtedy z nim stanie, z czego będzie żył? [...]

źródło: NKJP: Mirosław Łukaszuk, Zbigniew Pendel: Skoki narciarskie. Zwycięstwo Adama Małysza w Pucharze Świata, Gazeta Wyborcza, 1996-03-18

- Zabrakło nam przede wszystkim czasu na organizację imprezy. Jego brak odbił się na naszych nerwach.

źródło: NKJP: Ewelina Ewertowska: Wiele poprawek, Dziennik Malborski, 2000-07-28

Jak odbiły się na moim zdrowiu fizycznym i psychicznym te ciężkie przeżycia obozowe?

źródło: NKJP: Wincenty Galica: Tragiczny marsz ze śmiercią, Tygodnik Podhalański, nr 22, 1999

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
na KIM/CZYM

12. w iluś egzemplarzach

Definicja

zwiększyć liczbę swoich kopii

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  powielić się

Cytaty

Trick polegał na tym, że były to dwie strony przedzielone kalką, dlatego połowa ochotników usłyszała, że musi robić to na tyle mocno, żeby odbiła się kopia.

źródło: Internet: badania.net

13. po jedzeniu

Definicja

pot. 
wydać z krtani charakterystyczny, głęboki dźwięk, towarzyszący wydobywaniu się gazów z żołądka przez gardło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

Dżabie odbiło się walerianą.

źródło: NKJP: Krzysztof Varga: Chłopaki nie płaczą, 1996

[...] Odbije się im coś po jedzeniu albo zaświerzbi im w uchu [...].

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel : opowiadania i reportaże, 2007

Opuściła się do sieni i oparła o ścianę. Odbiło się jej.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1955

Czasami odbije się ładnie, a po godzinie uleje.

źródło: NKJP: Internet

Gulbińskiemu głośno się odbiło.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania, 2006

Składnia

bez ograniczeń + odbić się +
KOMU + (CZYM)

Frazeologizmy

coś odbiło się czkawką
coś odbiło się szerokim echem
coś odbiło się echem
coś odbiło się głośnym echem
ktoś/coś odbił się/odbiło się od ściany
Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json