UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zasłużyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. służyć

Definicja

uczynić wiele rzeczy ważnych dla jakiejś osoby lub instytucji albo ważnych z punktu widzenia określonych wartości powszechnie akceptowanych w społeczeństwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

  • zasłużyć się krajowi, kulturze, miastu, Polsce, społeczeństwu, uniwersytetowi
  • zasłużyć się działalnością, pracą
  • zasłużyć się dla kraju, dla ojczyzny, dla państwa
  • zasłużyć się jako organizator, jako pedagog
  • zasłużyć się w bitwie, w walce, w wojnie

Cytaty

Signoria postanowiła wysłać do Stambułu Gentile Belliniego, który zasłużył się renowacją malowideł ściennych w sali Wielkiej Rady w Pałacu Dożów.

źródło: KWSJP: Komar Michał: O obrotach losów i ciał, 1998

Zasłużysz się dla państwa, jeżeli powstrzymasz gwałtowność żołnierza. Jedna kropla naszej krwi przelana bez potrzeby spowodowałaby wybuch.

źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Ostatni Rzymianie, 1958

W dziedzinie medycyny zasłużył się Uniwersytetowi jako organizator czy fundator.

źródło: KWSJP: Z. Skubała: Sprawozdania, Wszechświat, 1958, nr 7-8

Dla Polski zasłużył się jako jeden z arbitrów sporu między księciem Hohenlohem a hrabią Zamoyskim o Morskie Oko.

źródło: KWSJP: Najpierw był gościniec, Dziennik Polski, 2004-01-30

Najgorsze jest to - ciągnęła Stiebłowa - że wypłynęły na wierzch męty, szumowiny. Ci, którzy zasłużyli się carowi, i ci, którzy na rachunek rewolucji popełniają łajdactwa i żerują na ludzkich nadziejach.

źródło: KWSJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zasłużę się
 zasłużymy się
2 os. zasłużysz się
 zasłużycie się
3 os. zasłuży się
 zasłużą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zasłużyłem się
+(e)m się zasłużył
 zasłużyłam się
+(e)m się zasłużyła
 zasłużyłom się
+(e)m się zasłużyło
 zasłużyliśmy się
+(e)śmy się zasłużyli
 zasłużyłyśmy się
+(e)śmy się zasłużyły
2 os. zasłużyłeś się
+(e)ś się zasłużył
 zasłużyłaś się
+(e)ś się zasłużyła
 zasłużyłoś się
+(e)ś się zasłużyło
 zasłużyliście się
+(e)ście się zasłużyli
 zasłużyłyście się
+(e)ście się zasłużyły
3 os. zasłużył się
 zasłużyła się
 zasłużyło się
 zasłużyli się
 zasłużyły się

bezosobnik: zasłużono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zasłużmy się
2 os. zasłuż się
 zasłużcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zasłużyłbym się
bym się zasłużył
 zasłużyłabym się
bym się zasłużyła
 zasłużyłobym się
bym się zasłużyło
 zasłużylibyśmy się
byśmy się zasłużyli
 zasłużyłybyśmy się
byśmy się zasłużyły
2 os. zasłużyłbyś się
byś się zasłużył
 zasłużyłabyś się
byś się zasłużyła
 zasłużyłobyś się
byś się zasłużyło
 zasłużylibyście się
byście się zasłużyli
 zasłużyłybyście się
byście się zasłużyły
3 os. zasłużyłby się
by się zasłużył
 zasłużyłaby się
by się zasłużyła
 zasłużyłoby się
by się zasłużyło
 zasłużyliby się
by się zasłużyli
 zasłużyłyby się
by się zasłużyły

bezosobnik: zasłużono by się

bezokolicznik: zasłużyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zasłużywszy się

gerundium: zasłużenie się

odpowiednik aspektowy: zasługiwać się

Składnia

bez ograniczeń + zasłużyć się +
KOMU/CZEMU + (CZYM)
bez ograniczeń + zasłużyć się +
KOMU/CZEMU + (w CZYM)
bez ograniczeń + zasłużyć się +
KOMU/CZEMU + (jako KTO)
bez ograniczeń + zasłużyć się +
dla KOGO/CZEGO + (CZYM)
bez ograniczeń + zasłużyć się +
dla KOGO/CZEGO + (w CZYM)
bez ograniczeń + zasłużyć się +
dla KOGO/CZEGO + (jako KTO)
Data ostatniej modyfikacji: 07.06.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN