UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pułk

Chronologizacja

1566, SPXVI

Pochodzenie

psł. *pl̥kъ 'gromada ludzi'

Polski kontynuant tego wyrazu miał postać pełk poświadczoną od XIII w. w staropolskich imionach Świętopełk, Przedpełk (Bor)

Definicja

zorganizowana grupa żołnierzy złożona z dowództwa, sztabu i kilku pododdziałów, wchodząca w skład dywizji bądź brygady

Noty o użyciu

Używane w nazwach formacji wojskowych, np. 21 Warszawski Pułk Piechoty, 1 Ciechanowski Pułk Artylerii im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna armia

Połączenia

  • gwardyjski; carski, królewski; elitarny pułk; pułk artyleryjski, lotniczy, pancerny, spadochronowy; desantowy, przeciwlotniczy; litewskie, pruskie, rosyjskie...; doborowe pułki; pułki ułańskie; austriackie, cudzoziemskie, kozackie...; poznańskie, smoleńskie
  • pułk dragonów, huzarów, kirasjerów, komandosów, lansjerów, saperów, strzelców, szwoleżerów, ułanów; Kozaków; artylerii, gwardii, jazdy, lotnictwa, piechoty; czołgów; brygady, dywizji
  • pułki i bataliony, pułki i brygady, pułki i dywizjony
  • dowódca, kwatermistrz, oficerowie, rotmistrz; żołnierze; dowództwo; batalion, pododdziały pułku
  • pułk walczył; stacjonował gdzieś; liczył iluś ludzi
  • sformować pułk
  • dowodzić pułkiem
  • dołączyć, wstąpić; wcielić kogoś do pułku;
  • przydzielony do pułku
  • służyć w pułku

Cytaty

Osłaniając odwrót wojsk polskich, pułk prowadził częste wypady i szarże. Straty w tych walkach były znaczne.

źródło: NKJP: S. Żagiel: Patrząc na starą fotografię: Mój pradziadek był ułanem, Tygodnik Ciechanowski, 2002-09-26

Z pułkiem tym, wchodzącym w skład 18 dywizji piechoty, [...], bierze udział w wyprawie Wielkiej Armii cesarza Napoleona na Moskwę.

źródło: NKJP: Ryszard Henryk Bochenek: Twierdza Jasna Góra, 1997

Projekt [...] powstał zimą z 1915 na 1916 r. w Karasinie na Wołyniu, gdzie stacjonowały pułki I Brygady Legionów Polskich.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kwaśniewicz: Dzieje szabli w Polsce, 1993

Nie miałem żadnych problemów [...] w I Pułku Lotnictwa Myśliwskiego ˝Warszawa˝, stacjonującym na terenie gminy Mińsk Mazowiecki.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.09.1996

Przyszłość swoją widział jasno - w pułkach na pewno potrzebują doboszów, więc zostanie doboszem, która to służba cieszyła się wielką chwałą od napoleońskich czasów.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pułk
pułki
D. pułku
pułków
C. pułkowi
pułkom
B. pułk
pułki
N. pułkiem
pułkami
Ms. pułku
pułkach
W. pułku
pułki

Składnia

bez ograniczeń + pułk +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + pułk +
(JAKI)

Frazeologizmy

syn pułku
Data ostatniej modyfikacji: 30.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json