UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pot

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *potъ

1. kropla

Definicja

wodnista wydzielina, która pojawia się na powierzchni skóry pod wpływem wysiłku, gorąca, zdenerwowania lub choroby w postaci słonych kropel

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wydzielina

Połączenia

  • lepki, perlisty, słony pot
  • pot i brud
  • kropla, struga, strużka; woń, zapach potu
  • oblany, przesiąknięty, śmierdzący, zlany, zlepiony potem
  • mokry od potu
  • pot leje się po czymś, spływa po czymś, ścieka po czymś, zalewa komuś coś
  • ocierać, ścierać pot

Cytaty

Brakło mu tchu, dyszał szybko. Nad brwiami zbierały mu się drobne kropelki potu.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu Księga II, 2002

Zasapany, ale zadowolony, z plecakiem przyklejonym do mokrych od potu pleców, przywitał się z czekającym już na niego człowiekiem.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Zdecydowanym ruchem uchyliła okno, ponieważ wnętrze przesycone było intensywnym zapachem potu i taniej wody kolońskiej, co tworzyło konglomerat nie do wytrzymania.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Imię twoje, 2008

Romano ocierał pot z twarzy. - Upał jak w sierpniu i ani odrobiny cienia.

źródło: NKJP: Francesco Jovine: Ziemie Sacramento, 1976

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pot
poty
D. potu
potów
C. potowi
potom
B. pot
poty
N. potem
potami
Ms. pocie
potach
W. pocie
poty

Inne uwagi

Zwykle lp

2. trud

Definicja

książk. 
ciężki wysiłek

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca

Relacje znaczeniowe

synonimy:  znój
hiperonimy:  wysiłek

Połączenia

  • pot i znój, pot i trud
  • nie szczędzić potu

Cytaty

Trud i pot wszystkich narodów złożyły się na to, aby się Rzym mógł bawić i używać.

źródło: NKJP: Teodor Jeske-Choiński: Gasnące słońce, 1958

Ziemia jest olbrzymim placem budowy, tyle jest do zrobienia, ale nikt nie szczędzi potu i wiedzy, by się przyczynić do wspólnego dobra.

źródło: NKJP: Marek Oramus: Niebezpieczne wizje, Polityka, 2000-01-01

Ta arcyżmudna praca niemało pochłaniała potu i mozołu, ale też dochód klasztorowi przynosiła znaczny.

źródło: NKJP: Artur Klingen: Kawaler pokutnego krzyża, 1976

Własnoręcznie karczowała las, sadziła, siała, tworzyła ogród swoich marzeń. Fascynowało ją to, że tyle, ile energii i potu włożyła w ziemię, tyle potem od niej dostawała.

źródło: NKJP: Katarzyna Janowska: Tak się wzięłam, Polityka, 2008-10-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pot
poty
D. potu
potów
C. potowi
potom
B. pot
poty
N. potem
potami
Ms. pocie
potach
W. pocie
poty

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

do siódmych potów II
do siódmych potów I
do siódmego potu
do ostatnich potów
krwawy pot
ktoś oblał się potem
ktoś przelał pot
ktoś przelewa pot
ktoś wyciska siódme poty z kogoś
ktoś wyciska ostatnie poty z kogoś
ktoś wycisnął siódme poty z kogoś
ktoś wycisnął ostatnie poty z kogoś
ktoś wylewa siódme poty
pot oblał kogoś
pot oblewa kogoś
siódme poty biją na kogoś
siódme poty oblewają kogoś
w pocie czoła
zimny pot
Data ostatniej modyfikacji: 21.08.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json