UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tętno

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. tętnić

1. dziecka

Definicja

rytmiczne drgania wyczuwalne w niektórych miejscach ciała spowodowane zmianami ciśnienia krwi w tętnicach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  puls

Połączenia

  • podwyższone, przyspieszone, szybkie, wysokie, wyższe; niskie, słabe, wyczuwalne; spoczynkowe; tętno
  • tętno dziecka, płodu, matki
  • tętno i ciśnienie, tętno i oddech
  • kontrola, pomiar, zanik, zmiana tętna
  • tętno podskoczyło, skacze, słabnie, spada, wzrasta, zanika; wynosi ileś (uderzeń);
  • wahanie tętna
  • badać, kontrolować, mierzyć, wyczuwać tętno
  • zaburzenie tętna

Cytaty

W czasie większych zmian pogody warto częściej mierzyć ciśnienie tętnicze krwi i tętno - wyniki wiele mówią o pracy serca i stanie naczyń.

źródło: NKJP: Grażyna Berke-Nowak: Pogoda a zdrowie, 1998

Wczoraj Maryjka zasłabła na serce. Tętno nierówne, skaczące.

źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008

W skroniach, być może na skutek wypitego alkoholu, tętno załomotało mu kilka razy głucho i niespokojnie.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Antek ma przedzawałowe tętno, co sprawdziliśmy moim ciśnieniomierzem.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska : Europejka, 2004

Tętno z 80 uderzeń na minutę skoczyło do 140.

źródło: NKJP: Paweł Walewski: Zawał!, Polityka, 2000-05-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tętno
tętna
D. tętna
tętn
C. tętnu
tętnom
B. tętno
tętna
N. tętnem
tętnami
Ms. tętnie
tętnach
W. tętno
tętna

Inne uwagi

Zwykle lp

2. pracy

Definicja

książk. 
rytm i tempo czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  puls, rytm

Połączenia

  • tętno pracy, miasta, życia (artystycznego, gospodarczego, społecznego,...)

Cytaty

Właśnie wtedy, gdy z powodu silnych wichrów ustaje niemal tętno pracy w portach i stoczniach, gdy w rybackich wioskach słychać ryk przybojowej fali, a z radia jedynie ostrzegawcze komunikaty, latarnicy wykazywać muszą zdwojoną uwagę.

źródło: NKJP: Henryk Mąka: Saga rodów morskich, 1979

Po najeździe szwedzkim tętno życia artystycznego i mecenatu osłabło, ale dość szybko nastąpiło ożywienie w dziedzinie architektury i sztuk plastycznych.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Panujący dotychczas w Polsce system monetarny nie odpowiadał już nowym czasom i coraz bardziej żywemu tętnu gospodarki.

źródło: NKJP: Marek Kazimierz Barański: Dynastia Piastów w Polsce, 2005

Warszawa od roku 1752 nabierać zaczęła ożywczego tętna.

źródło: NKJP: Zbigniew Goliński: Krasicki, 2002

Wieczorem tętno miasta słabnie, ale nie zanika. Do pierwszej, drugiej w nocy pod pobliski hotel podjeżdżają taksówki, na przystanku rozsiadają się młodzi z piwem i jeszcze długo słychać krzyki prostytutek.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Okiennicy, Polityka, 2003-03-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tętno
tętna
D. tętna
tętn
C. tętnu
tętnom
B. tętno
tętna
N. tętnem
tętnami
Ms. tętnie
tętnach
W. tętno
tętna

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + tętno +
CZEGO

Frazeologizmy

tętno nitkowate
uderzenie tętna
Data ostatniej modyfikacji: 20.07.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json