UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zużyty

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zużyty
zużyty
zużyty
zużyte
zużyta
D. zużytego
zużytego
zużytego
zużytego
zużytej
C. zużytemu
zużytemu
zużytemu
zużytemu
zużytej
B. zużytego
zużytego
zużyty
zużyte
zużytą
N. zużytym
zużytym
zużytym
zużytym
zużytą
Ms. zużytym
zużytym
zużytym
zużytym
zużytej
W. zużyty
zużyty
zużyty
zużyte
zużyta
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zużyci
zużyci
zużyte
zużyte
D. zużytych
zużytych
zużytych
zużytych
C. zużytym
zużytym
zużytym
zużytym
B. zużytych
zużytych
zużytych
zużyte
N. zużytymi
zużytymi
zużytymi
zużytymi
Ms. zużytych
zużytych
zużytych
zużytych
W. zużyci
zużyci
zużyte
zużyte

1. sprzęt

Definicja

taki, który się zniszczył lub przestał być użytecznym wskutek długiego lub intensywnego używania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wysłużony, zniszczony

Połączenia

  • zużyty akumulator, aparat, komputer, mebel, przedmiot, samochód, silnik, sprzęt agd, telefon, toner; zużyta lodówka, maszyna, odzież, opona; zużyte ubranie, urządzenie; zużyte narzędzia

Cytaty

Remont obejmie kompletne odnowienie szkoły, łącznie z modernizacją starej sali gimnastycznej, wymianę zużytych okien i pokrycia dachowego.

źródło: NKJP: Andrzej Dembowski: Szkoła na Jakubskim, Gazeta Miejska, nr 90, 2001

Jacyś wandale wywrócili dużą skrzynię na zużyte ubrania, wystawioną przez Polski Komitet Pomocy Społecznej. Ubrania rozrzucili i zostały one wymieszane ze śmieciami.

źródło: NKJP: (MST-STUCH): Gorący telefon, Gazeta Krakowska, 2007-01-03

Warto pamiętać, że starych, zużytych sprzętów nie można wyrzucać na śmietnik (ustawa z 1 lipca br.).

źródło: NKJP: (mano): Nie wyrzucaj na śmietnik!, Dziennik Zachodni, 2006-10-10

2. papier

Definicja

taki, który będąc towarem jednorazowego użycia, został już wykorzystany

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • zużyty papier; zużyta igła, strzykawka; zużyte opakowanie; zużyte bilety, butelki, chusteczki, leki, pieluchy, podpaski

Cytaty

Wokół leżą zużyte igły. Mogą być zakażone, a teren jest dostępny dla dzieci.

źródło: NKJP: (ŁUG): Strzeż się igieł, Gazeta Krakowska, 2005-04-13

Na chodnikach można znaleźć wszystko: puszki po piwie, pety, torebki po chrupkach, łupki słonecznika, a nawet zużyte podpaski.

źródło: NKJP: Agnieszka Osińska, Adam Plona: My, śmieciarze, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2005-08-09

Makulatura posiada wysoką wartość energetyczną, zatem znajduje zastosowanie jako materiał opałowy. Dlatego zużyty papier służy do produkcji brykietu.

źródło: NKJP: (KW): Modna makulatura, Gazeta Wrocławska, 2003-08-11

Ludzie wyrzucają papierki, zużyte bilety i papierosy gdzie popadnie.

źródło: NKJP: (para): Nie złość się - porozmawiaj!, Trybuna Śląska, 2002-12-18

3.a człowiek

Definicja

zmęczony, wyczerpany fizycznie lub psychicznie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Połączenia

  • lekko zużyty

Cytaty

Martens poczuł się zużyty i stary. Przerażało go to coraz bardziej. Skąd tamten ma tyle siły - przecież stuknęła mu pięćdziesiątka, a jeszcze wciąż nie ma dość.

źródło: NKJP: Andrzej Kwietniewski: Blondynka z miasta Łodzi, 2008

Wyglądali jak emerytowana wersja peerelowskich królów życia. Byli lekko zużyci i emanowali tym rodzajem przechodzonej elegancji, która charakteryzuje byłych cinkciarzy i właścicieli podupadłych szklarni.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

3.b twarz

Definicja

świadczący o czyimś zmęczeniu, wyczerpaniu fizycznym lub psychicznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Cytaty

Zdjął okulary i począł je przecierać; miał zmęczoną zużytą twarz i worki pod zaczerwienionymi oczyma.

źródło: Marek Hłasko, ‎Michał Komar: Utwory wybrane: Ósmy dzień tygodnia. Cmentarze, 1989

Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json