UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

miotać

Chronologizacja

XV w., Bańk
XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *metati 'rzucać, ciskać'

1. kulą

Definicja

rzucać czymś z dużą siłą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciskać, smyrgać
hiperonimy:  rzucać

Połączenia

  • miotać granaty, kamienie, kule
  • miotać kamieniami, kulami

Cytaty

Gangsterzy z okolic Jeleniej Góry mieli na przykład dostęp do rosyjskich granatników przeciwpancernych, broni niezwykle groźnej i dotychczas rzadko spotykanej w przestępczym arsenale. Można z nich miotać granaty na odległość 450 metrów, a także wystrzeliwać ładunki przeciwpancerne.

źródło: NKJP: Ewa Ornacka: Arsenał podziemia, Wprost, 1999

Po pierwsze, ludzie Madame Wong z zapałem zdobywali najnowocześniejszą broń: autotematyczne pistolety, ciężkie karabiny maszynowe, wiązki granatów, miotające miny moździerze, przeciwpancerne rusznice, szybkostrzelne działa z celownikami sterowanymi podczerwienią.

źródło: NKJP: Henryk Mąka: Piraci znów atakują, 1995

Stara Parwin - legenda dzielnicy, miotała kamieniami jeszcze w siepaczy ostatniego szacha - próbuje dyrygować młodzieżą z pierwszej linii.

źródło: NKJP: Marek Kęskrawiec: Czwarty pożar Teheranu, 2010

Silne grupy manifestantów w maskach, uzbrojone w styliska kilofów, rzucały petardami, kamieniami, podpalały i miotały pojemnikami na śmieci.

źródło: NKJP: Robert Sołtyk, Marek Rapacki: Większość Francuzów chce zakończenia strajków, Gazeta Wyborcza, 1995-12-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miotam
miotamy
2 os. miotasz
miotacie
3 os. miota
miotają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miotałem
+(e)m miotał
miotałam
+(e)m miotała
miotałom
+(e)m miotało
miotaliśmy
+(e)śmy miotali
miotałyśmy
+(e)śmy miotały
2 os. miotałeś
+(e)ś miotał
miotałaś
+(e)ś miotała
miotałoś
+(e)ś miotało
miotaliście
+(e)ście miotali
miotałyście
+(e)ście miotały
3 os. miotał
miotała
miotało
miotali
miotały

bezosobnik: miotano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę miotał
będę miotać
będę miotała
będę miotać
będę miotało
będę miotać
będziemy miotali
będziemy miotać
będziemy miotały
będziemy miotać
2 os. będziesz miotał
będziesz miotać
będziesz miotała
będziesz miotać
będziesz miotało
będziesz miotać
będziecie miotali
będziecie miotać
będziecie miotały
będziecie miotać
3 os. będzie miotał
będzie miotać
będzie miotała
będzie miotać
będzie miotało
będzie miotać
będą miotali
będą miotać
będą miotały
będą miotać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miotajmy
2 os. miotaj
miotajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miotałbym
bym miotał
miotałabym
bym miotała
miotałobym
bym miotało
miotalibyśmy
byśmy miotali
miotałybyśmy
byśmy miotały
2 os. miotałbyś
byś miotał
miotałabyś
byś miotała
miotałobyś
byś miotało
miotalibyście
byście miotali
miotałybyście
byście miotały
3 os. miotałby
by miotał
miotałaby
by miotała
miotałoby
by miotało
miotaliby
by miotali
miotałyby
by miotały

bezosobnik: miotano by

bezokolicznik: miotać

imiesłów przysłówkowy współczesny: miotając

gerundium: miotanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miotanie
miotania
D. miotania
miotań
C. miotaniu
miotaniom
B. miotanie
miotania
N. miotaniem
miotaniami
Ms. miotaniu
miotaniach
W. miotanie
miotania

imiesłów przymiotnikowy czynny: miotający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miotający
miotający
miotający
miotające
miotająca
D. miotającego
miotającego
miotającego
miotającego
miotającej
C. miotającemu
miotającemu
miotającemu
miotającemu
miotającej
B. miotającego
miotającego
miotający
miotające
miotającą
N. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
miotającą
Ms. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
miotającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miotający
miotający
miotające
miotające
D. miotających
miotających
miotających
miotających
C. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
B. miotających
miotających
miotających
miotające
N. miotającymi
miotającymi
miotającymi
miotającymi
Ms. miotających
miotających
miotających
miotających

imiesłów przymiotnikowy bierny: miotany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miotany
miotany
miotany
miotane
miotana
D. miotanego
miotanego
miotanego
miotanego
miotanej
C. miotanemu
miotanemu
miotanemu
miotanemu
miotanej
B. miotanego
miotanego
miotany
miotane
miotaną
N. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
miotaną
Ms. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
miotanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miotani
miotani
miotane
miotane
D. miotanych
miotanych
miotanych
miotanych
C. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
B. miotanych
miotanych
miotanych
miotane
N. miotanymi
miotanymi
miotanymi
miotanymi
Ms. miotanych
miotanych
miotanych
miotanych

odpowiednik aspektowy: miotnąć

Składnia

bez ograniczeń + miotać +
CO | CZYM

2. łodzią

Definicja

wprawiać kogoś lub coś w gwałtowny, szarpiący ruch

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciskać

Połączenia

  • huragan, wiatr miotał; wichura miotała; morze miotało; fale miotały
  • miotać ciałem; łodzią, okrętem, statkiem

Cytaty

Statek, miotany burzą, podskakiwał wściekle niczym narowisty koń. Rzucało nami od ściany do ściany, jak kamyczkami w puszce.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Morze było ciągle rozkołysane: miotało okrętem jak dziecko zabawką, którą tacza po stole.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1996

Mistrz, ogromnie rozmowny, opowiadał mi, jak mając jedenaście lat, dostał ataku epilepsji podczas pracy na polu ryżowym. Było zalane, niewiele brakowało, aby się utopił miotany konwulsjami w płytkiej wodzie, ale wtedy ujrzał Matkę Boską i kilku świętych.

źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1996

Siedział na jakiejś desce, miotany wstrząsami lekkiej ciężarówki.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1977statkiem

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miotam
miotamy
2 os. miotasz
miotacie
3 os. miota
miotają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miotałem
+(e)m miotał
miotałam
+(e)m miotała
miotałom
+(e)m miotało
miotaliśmy
+(e)śmy miotali
miotałyśmy
+(e)śmy miotały
2 os. miotałeś
+(e)ś miotał
miotałaś
+(e)ś miotała
miotałoś
+(e)ś miotało
miotaliście
+(e)ście miotali
miotałyście
+(e)ście miotały
3 os. miotał
miotała
miotało
miotali
miotały

bezosobnik: miotano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę miotał
będę miotać
będę miotała
będę miotać
będę miotało
będę miotać
będziemy miotali
będziemy miotać
będziemy miotały
będziemy miotać
2 os. będziesz miotał
będziesz miotać
będziesz miotała
będziesz miotać
będziesz miotało
będziesz miotać
będziecie miotali
będziecie miotać
będziecie miotały
będziecie miotać
3 os. będzie miotał
będzie miotać
będzie miotała
będzie miotać
będzie miotało
będzie miotać
będą miotali
będą miotać
będą miotały
będą miotać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miotajmy
2 os. miotaj
miotajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miotałbym
bym miotał
miotałabym
bym miotała
miotałobym
bym miotało
miotalibyśmy
byśmy miotali
miotałybyśmy
byśmy miotały
2 os. miotałbyś
byś miotał
miotałabyś
byś miotała
miotałobyś
byś miotało
miotalibyście
byście miotali
miotałybyście
byście miotały
3 os. miotałby
by miotał
miotałaby
by miotała
miotałoby
by miotało
miotaliby
by miotali
miotałyby
by miotały

bezosobnik: miotano by

bezokolicznik: miotać

imiesłów przysłówkowy współczesny: miotając

gerundium: miotanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miotanie
miotania
D. miotania
miotań
C. miotaniu
miotaniom
B. miotanie
miotania
N. miotaniem
miotaniami
Ms. miotaniu
miotaniach
W. miotanie
miotania

imiesłów przymiotnikowy czynny: miotający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miotający
miotający
miotający
miotające
miotająca
D. miotającego
miotającego
miotającego
miotającego
miotającej
C. miotającemu
miotającemu
miotającemu
miotającemu
miotającej
B. miotającego
miotającego
miotający
miotające
miotającą
N. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
miotającą
Ms. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
miotającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miotający
miotający
miotające
miotające
D. miotających
miotających
miotających
miotających
C. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
B. miotających
miotających
miotających
miotające
N. miotającymi
miotającymi
miotającymi
miotającymi
Ms. miotających
miotających
miotających
miotających

odpowiednik aspektowy: miotnąć

Składnia

Rznieosobowy + miotać +
KIM/CZYM

3. namiętności kimś

Definicja

powodować, że ktoś intensywnie coś przeżywa lub na coś reaguje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • emocje, uczucia miotają kimś

Cytaty

Teraz dopiero jesteś zdolny rozumieć, jakie uczucia mogą miotać człowiekiem, gdy znajdzie się w zamknięciu...

źródło: NKJP: Krystyna Kolińska: Orzeszkowa, złote ptaki i terroryści, 1996

Miotany żalem za przygodą, która miała go ominąć, i jednocześnie poczuciem winy wobec siostry, postanowił działać.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

Przestraszony, a może tylko miotany wyrzutami sumienia Janowski, drzemiący przedtem w przedziale desantowym, podjął próbę wymazania blamażu z pamięci dowódcy i na oczach porucznika efektownie zamknął serię nieszczęść.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miotam
miotamy
2 os. miotasz
miotacie
3 os. miota
miotają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miotałem
+(e)m miotał
miotałam
+(e)m miotała
miotałom
+(e)m miotało
miotaliśmy
+(e)śmy miotali
miotałyśmy
+(e)śmy miotały
2 os. miotałeś
+(e)ś miotał
miotałaś
+(e)ś miotała
miotałoś
+(e)ś miotało
miotaliście
+(e)ście miotali
miotałyście
+(e)ście miotały
3 os. miotał
miotała
miotało
miotali
miotały

bezosobnik: miotano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę miotał
będę miotać
będę miotała
będę miotać
będę miotało
będę miotać
będziemy miotali
będziemy miotać
będziemy miotały
będziemy miotać
2 os. będziesz miotał
będziesz miotać
będziesz miotała
będziesz miotać
będziesz miotało
będziesz miotać
będziecie miotali
będziecie miotać
będziecie miotały
będziecie miotać
3 os. będzie miotał
będzie miotać
będzie miotała
będzie miotać
będzie miotało
będzie miotać
będą miotali
będą miotać
będą miotały
będą miotać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miotajmy
2 os. miotaj
miotajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miotałbym
bym miotał
miotałabym
bym miotała
miotałobym
bym miotało
miotalibyśmy
byśmy miotali
miotałybyśmy
byśmy miotały
2 os. miotałbyś
byś miotał
miotałabyś
byś miotała
miotałobyś
byś miotało
miotalibyście
byście miotali
miotałybyście
byście miotały
3 os. miotałby
by miotał
miotałaby
by miotała
miotałoby
by miotało
miotaliby
by miotali
miotałyby
by miotały

bezosobnik: miotano by

bezokolicznik: miotać

imiesłów przysłówkowy współczesny: miotając

gerundium: miotanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miotanie
miotania
D. miotania
miotań
C. miotaniu
miotaniom
B. miotanie
miotania
N. miotaniem
miotaniami
Ms. miotaniu
miotaniach
W. miotanie
miotania

imiesłów przymiotnikowy czynny: miotający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miotający
miotający
miotający
miotające
miotająca
D. miotającego
miotającego
miotającego
miotającego
miotającej
C. miotającemu
miotającemu
miotającemu
miotającemu
miotającej
B. miotającego
miotającego
miotający
miotające
miotającą
N. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
miotającą
Ms. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
miotającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miotający
miotający
miotające
miotające
D. miotających
miotających
miotających
miotających
C. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
B. miotających
miotających
miotających
miotające
N. miotającymi
miotającymi
miotającymi
miotającymi
Ms. miotających
miotających
miotających
miotających

imiesłów przymiotnikowy bierny: miotany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miotany
miotany
miotany
miotane
miotana
D. miotanego
miotanego
miotanego
miotanego
miotanej
C. miotanemu
miotanemu
miotanemu
miotanemu
miotanej
B. miotanego
miotanego
miotany
miotane
miotaną
N. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
miotaną
Ms. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
miotanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miotani
miotani
miotane
miotane
D. miotanych
miotanych
miotanych
miotanych
C. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
B. miotanych
miotanych
miotanych
miotane
N. miotanymi
miotanymi
miotanymi
miotanymi
Ms. miotanych
miotanych
miotanych
miotanych

Składnia

Rznieosobowy + miotać +
KIM

4. przekleństwa

Definicja

wypowiadać głośno, w złości lub zdenerwowaniu, niemiłe i ostre słowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciskać

Połączenia

  • miotać gromy, obelgi, plugawe słowa
  • miotać inwektywami, przekleństwami

Cytaty

Okropnie na nią nawrzeszczałem. Miotałem słowa, po których ciotka dostała czegoś na kształt zawału.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Ajatollahowie już w latach sześćdziesiątych miotali obelgi w stronę Żydów, uważając ich za cichych, ale bliskich przyjaciół znienawidzonego szacha.

źródło: NKJP: Marek Kęskrawiec: Czwarty pożar Teheranu, 2010

Bez przerwy miotają straszliwymi plugastwami. Najgorzej, jeżeli nazwą kogoś burżujem. Burżuj to okropne wyzwisko.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005

Korki! To wystarczy, żeby kierowca z natury spokojny i dobry człowiek wpadł w szał i miotał najcięższymi obelgami, niczym czeski kelner z powieści Bohumila Hrabala.

źródło: NKJP: Iza Salamon: Na luzie, Tygodnik Rybnicki, 2006-11-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miotam
miotamy
2 os. miotasz
miotacie
3 os. miota
miotają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miotałem
+(e)m miotał
miotałam
+(e)m miotała
miotałom
+(e)m miotało
miotaliśmy
+(e)śmy miotali
miotałyśmy
+(e)śmy miotały
2 os. miotałeś
+(e)ś miotał
miotałaś
+(e)ś miotała
miotałoś
+(e)ś miotało
miotaliście
+(e)ście miotali
miotałyście
+(e)ście miotały
3 os. miotał
miotała
miotało
miotali
miotały

bezosobnik: miotano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę miotał
będę miotać
będę miotała
będę miotać
będę miotało
będę miotać
będziemy miotali
będziemy miotać
będziemy miotały
będziemy miotać
2 os. będziesz miotał
będziesz miotać
będziesz miotała
będziesz miotać
będziesz miotało
będziesz miotać
będziecie miotali
będziecie miotać
będziecie miotały
będziecie miotać
3 os. będzie miotał
będzie miotać
będzie miotała
będzie miotać
będzie miotało
będzie miotać
będą miotali
będą miotać
będą miotały
będą miotać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miotajmy
2 os. miotaj
miotajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miotałbym
bym miotał
miotałabym
bym miotała
miotałobym
bym miotało
miotalibyśmy
byśmy miotali
miotałybyśmy
byśmy miotały
2 os. miotałbyś
byś miotał
miotałabyś
byś miotała
miotałobyś
byś miotało
miotalibyście
byście miotali
miotałybyście
byście miotały
3 os. miotałby
by miotał
miotałaby
by miotała
miotałoby
by miotało
miotaliby
by miotali
miotałyby
by miotały

bezosobnik: miotano by

bezokolicznik: miotać

imiesłów przysłówkowy współczesny: miotając

gerundium: miotanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miotanie
miotania
D. miotania
miotań
C. miotaniu
miotaniom
B. miotanie
miotania
N. miotaniem
miotaniami
Ms. miotaniu
miotaniach
W. miotanie
miotania

imiesłów przymiotnikowy czynny: miotający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miotający
miotający
miotający
miotające
miotająca
D. miotającego
miotającego
miotającego
miotającego
miotającej
C. miotającemu
miotającemu
miotającemu
miotającemu
miotającej
B. miotającego
miotającego
miotający
miotające
miotającą
N. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
miotającą
Ms. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
miotającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miotający
miotający
miotające
miotające
D. miotających
miotających
miotających
miotających
C. miotającym
miotającym
miotającym
miotającym
B. miotających
miotających
miotających
miotające
N. miotającymi
miotającymi
miotającymi
miotającymi
Ms. miotających
miotających
miotających
miotających

imiesłów przymiotnikowy bierny: miotany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miotany
miotany
miotany
miotane
miotana
D. miotanego
miotanego
miotanego
miotanego
miotanej
C. miotanemu
miotanemu
miotanemu
miotanemu
miotanej
B. miotanego
miotanego
miotany
miotane
miotaną
N. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
miotaną
Ms. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
miotanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miotani
miotani
miotane
miotane
D. miotanych
miotanych
miotanych
miotanych
C. miotanym
miotanym
miotanym
miotanym
B. miotanych
miotanych
miotanych
miotane
N. miotanymi
miotanymi
miotanymi
miotanymi
Ms. miotanych
miotanych
miotanych
miotanych

Składnia

Rzosobowy + miotać +
CO | CZYM

Frazeologizmy

oczy czyjeś ciskają błyskawice
oczy czyjeś miotają błyskawice
Data ostatniej modyfikacji: 23.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json