UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

centrala

Chronologizacja

1920, Sprawozdanie z działalności Amerikańskiego Komitetu dla Obrony Polski. Centrala na stany wschodnie, books.google.pl

Pochodzenie

internac.

ang. central

fr. centrale

niem. Zentrale

z łac. centrālis 'środkowy'

1.a instytucja

Definicja

główna część jakiejś firmy lub instytucji, której podlegają jej oddziały terenowe

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:

teren

Połączenia

główna, krajowa, międzynarodowa; związkowa; hokejowa, koszykarska, piłkarska, siatkarska, sportowa centrala; centrala bankowa
centrala agencji, banku, domu maklerskiego, firmy, funduszu, koncernu, partii, szpitala, telewizji, związków zawodowych; Narodowego Funduszu Zdrowia, TOPR...
centrala i działy, centrala i oddziały; centrale i agendy
kierownictwo, pracownik, prezes, przedstawiciel, władza; budynek, siedziba centrali
delegacja, dyrektor, koledzy, kontrola, urzędnik, wysłannik; dotacje z centrali
dyżur, etaty, praca w centrali; biurokracja w centrali
zarządzać centralą
przyjechać/przyjeżdżać; spłynąć/spływać, zgłosić/zgłaszać do centrali
pracować w centrali

Cytaty

	W miniony czwartek do koszykarskiej centrali w Warszawie wpłynęły składy drużyn ligowych na rozpoczynający się już za dwa tygodnie sezon 2002/2003. źródło: NKJP: (TSZ): Tli się jeszcze iskierka nadziei, Dziennik Polski, 2002-08-31
	Docelowo centrala banku ma zajmować się wyłącznie ustalaniem limitów i koordynacją sprzedaży, a cały handel ma skupić się w jednostkach regionalnych. źródło: NKJP: Łukasz Knap: Krótkoterminowe papiery dłużne, 1998, prasa
	[...] co najmniej 2200 pracowników centrali Microsoft, w leżącym na wschód od Seattle Redmond, to milionerzy. źródło: NKJP: Timothy Egan: Milionerzy w tenisówkach, Gazeta Wyborcza, 1992-07-23
	Od trzech lat pracuje w centrali banku PKO SA w Warszawie. źródło: NKJP: Janusz Petz: Wyniki przedwyborczego sondażu Echa, Echo Dnia, 2006-10-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	centrala	centrale
D.	centrali	centrali	neut
D.	centrali	central	char
C.	centrali	centralom
B.	centralę	centrale
N.	centralą	centralami
Ms.	centrali	centralach
W.	centralo	centrale

Składnia

centrala

(CZEGO)

1.b budynek

Definicja

budynek, w którym mieści się centrala - instytucja

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Połączenia

budowa, remont centrali
zbudować centralę

Cytaty

We Frankfurcie nad Menem Foster zbudował centralę Commerzbanku. Jednym z podwykonawców gigantycznej struktury ze stali (18 800 ton) była firma Mostostal-Warszawa.

źródło: NKJP: Dariusz Bartosiewicz: Architektura, Gazeta Wyborcza, 1998-06-05

RE-Bau wygrał w ostatnim czasie m.in. przetarg na budowę centrali towarzystwa lotniczego Lufthansa [...].

źródło: NKJP: Od dawna w zjednoczonej Europie, Dziennik Polski, 2003-12-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	centrala	centrale
D.	centrali	centrali	neut
D.	centrali	central	char
C.	centrali	centralom
B.	centralę	centrale
N.	centralą	centralami
Ms.	centrali	centralach
W.	centralo	centrale

Składnia

centrala

(CZEGO)

1.c ludzie

Definicja

ludzie, którzy pracują w centrali - instytucji

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Połączenia

centrala rozpatruje wniosek; zadecydowała, zdecydowała o czymś, zezwoliła na coś
informować, powiadomić, przekonać, zawiadomić/zawiadamiać centralę
konsultować, współpracować; uzgodniony z centralą

Cytaty

Napisaliśmy odwołanie od tej decyzji, które piłkarska centrala rozpatrzyła po naszej myśli.

źródło: NKJP: Czekają na decyzje, Dziennik Polski, 2001-04-21

17 grudnia w godzinach popołudniowych turyści zawiadomili centralę TOPR, że z rejonu Świnicy słyszeli wołanie o pomoc.

źródło: NKJP: Adam Marasek: Kronika TOPR, 1996, prasa

Przedstawiciel UEFA dzwoni do siedziby Federacji, aby centrala zdecydowała, co robić. W UEFA nikt nie odpowiada.

źródło: NKJP: Robert Błoński: Piłka nożna. Eliminacje ME-21, Gazeta Wyborcza, 1996-10-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	centrala	centrale
D.	centrali	centrali	neut
D.	centrali	central	char
C.	centrali	centralom
B.	centralę	centrale
N.	centralą	centralami
Ms.	centrali	centralach
W.	centralo	centrale

Składnia

centrala

(CZEGO)

2. klimatyzacyjna

Definicja

urządzenie, które odpowiada za prawidłowe działanie jakiegoś systemu urządzeń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

urządzenie

Połączenia

centrala alarmowa, dachowa, klimatyzacyjna, wentylacyjna
produkcja centrali

Cytaty

Urządzenia wentylacyjne dla rozbudowanych instalacji zajmują dużo miejsca, [...] a w nowych budynkach hotelowych, biurowych czy nawet mieszkalnych zabudowana powierzchnia jest cenna, toteż możliwość wyrzucenia central wentylacyjnych poza wnętrze obiektu na niewykorzystany dach to rozwiązanie bardzo atrakcyjne.

źródło: NKJP: Zbigniew Szpil: Chłód z dachu, Dziennik Polski, 2001-08-14

Skład całego zestawu przekazanego przez wojewodę stanowi sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem [...] oraz komputerowa centrala alarmowa i urządzenia łączności.

źródło: NKJP: (ST): Wartościowy sprzęt dla Nakła, Nakielski Czas, 2004-05-26

[...] oferuje dwie nowe centrale klimatyzacyjne, dzięki którym właściciele budynków będą mogli łatwiej zapewnić użytkownikom wyższy komfort termiczny oraz odpowiednią jakość powietrza w pomieszczeniach [...].

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	centrala	centrale
D.	centrali	centrali	neut
D.	centrali	central	char
C.	centrali	centralom
B.	centralę	centrale
N.	centralą	centralami
Ms.	centrali	centralach
W.	centralo	centrale

Składnia

centrala

(JAKA)

3. telefoniczna

Definicja

pomieszczenie, w którym znajdują się umożliwiające wykonywanie połączeń urządzenia telefoniczne i doprowadzone do nich kable telegraficzne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf

Połączenia

automatyczna, ręczna, samobieżna; lokalna, międzynarodowa centrala; centrala abonencka, cyfrowa, telefoniczna, telekomunikacyjna
producent; modernizacja, remont central
łączność z centralą
urzędnik w centrali
połączenie przez centralę
łączyć, połączyć się z centralą
pracować w centrali

Cytaty

	Mimo wszystko jest zadowolona, bo pracuje w centrali telefonicznej. źródło: NKJP: Nocne życie jest tańsze, Dziennik Polski, 2002-11-22
	[...] znacznie szybciej jest uzyskać połączenie przez centralę niż bezpośrednio, bo bezpośrednio jest takie cały czas bzykanie długie itd. źródło: NKJP: Stenogram z 84. posiedzenia Komisji Śledczej w dniu 20 listopada 2003 r.
	Jeśli jesteśmy podłączeni do nowoczesnej centrali cyfrowej, wykaz połączeń dostaniemy bez trudu, ale to dotyczy mniej niż połowy abonentów. źródło: NKJP: Paweł Rożyński: Rozmowa Kontrolowana, Gazeta Wyborcza, 1997-01-15
	W gminie Kcynia zakończył się kolejny etap prac modernizacji centrali telekomunikacyjnej. źródło: NKJP: (MB): Nowa centrala w Kcyni, Nakielski Czas, 2003-07-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	centrala	centrale
D.	centrali	centrali	neut
D.	centrali	central	char
C.	centrali	centralom
B.	centralę	centrale
N.	centralą	centralami
Ms.	centrali	centralach
W.	centralo	centrale

Składnia

centrala

(JAKA)

Data ostatniej modyfikacji: 03.09.2025