UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szarpać

Chronologizacja

XVI w., Bor

Pochodzenie

Wyraz dźwiękonaśladowczy - od tej samej podstawy co szargać, szurać, z nie do końca jasnym -p-. Łączenie z śr.-w.-niem. scharben / scherben 'ciąć na drobne kawałki; skrobać' budzi wątpliwości, gdyż w słowiańskich odpowiednikach w procesie adaptacji nie powinno dojść do zmiany -b- > -p- (Bor).

1. za rękaw

Definicja

pociągać krótkimi, gwałtownymi ruchami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:

siepać

Połączenia

szarpać koleżankę, matkę; brodę, wąsy; lejce, wodze
szarpać za ogon, za rękaw, za rękę, za sznur, za włosy
szarpać ze złością
szarpać gwałtownie, mocno, natarczywie, nerwowo, niespokojnie, rozpaczliwie

Cytaty

	- Uciekają - wydyszał Jaskier, doskakując i szarpiąc go za rękaw. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996
	Wprawiane w ruch szarpaniem za sznurek wrzeciono turlało się w jedną i w drugą stronę, ciągnąc za sobą nić. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004
	Ale nagle, zanim zdążyłem do niej dojść, podbiega jakiś mężczyzna, łapie ją za rękę i ciągnie za sobą. Szarpie ją, ona się potyka, z trudem nadąża. źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski: Biało-czerwony, 2007
	Kiedy więc przesuwałem go po podłodze w kierunku pokoiku Julci [...], pchając ciężki tyłek lub szarpiąc smycz, czułem, jak powoli ogarnia mnie irytacja. źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008
	W czasie rozmowy niespokojnie szarpał palcami długą, rzadką brodę. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szarpię	szarpiemy
2 os.	szarpiesz	szarpiecie
3 os.	szarpie	szarpią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałem +(e)m szarpał	szarpałam +(e)m szarpała	szarpałom +(e)m szarpało	szarpaliśmy +(e)śmy szarpali	szarpałyśmy +(e)śmy szarpały
2 os.	szarpałeś +(e)ś szarpał	szarpałaś +(e)ś szarpała	szarpałoś +(e)ś szarpało	szarpaliście +(e)ście szarpali	szarpałyście +(e)ście szarpały
3 os.	szarpał	szarpała	szarpało	szarpali	szarpały

bezosobnik: szarpano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szarpał będę szarpać	będę szarpała będę szarpać	będę szarpało będę szarpać	będziemy szarpali będziemy szarpać	będziemy szarpały będziemy szarpać
2 os.	będziesz szarpał będziesz szarpać	będziesz szarpała będziesz szarpać	będziesz szarpało będziesz szarpać	będziecie szarpali będziecie szarpać	będziecie szarpały będziecie szarpać
3 os.	będzie szarpał będzie szarpać	będzie szarpała będzie szarpać	będzie szarpało będzie szarpać	będą szarpali będą szarpać	będą szarpały będą szarpać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szarpmy
2 os.	szarp	szarpcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałbym bym szarpał	szarpałabym bym szarpała	szarpałobym bym szarpało	szarpalibyśmy byśmy szarpali	szarpałybyśmy byśmy szarpały
2 os.	szarpałbyś byś szarpał	szarpałabyś byś szarpała	szarpałobyś byś szarpało	szarpalibyście byście szarpali	szarpałybyście byście szarpały
3 os.	szarpałby by szarpał	szarpałaby by szarpała	szarpałoby by szarpało	szarpaliby by szarpali	szarpałyby by szarpały

bezosobnik: szarpano by

bezokolicznik: szarpać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szarpiąc

gerundium: szarpanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szarpanie	szarpania
D.	szarpania	szarpań
C.	szarpaniu	szarpaniom
B.	szarpanie	szarpania
N.	szarpaniem	szarpaniami
Ms.	szarpaniu	szarpaniach
W.	szarpanie	szarpania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szarpiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiąca
D.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącej
C.	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącej
B.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiący	szarpiące	szarpiącą
N.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącą
Ms.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiące
D.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących
C.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym
B.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiące
N.	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi
Ms.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szarpany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpany	szarpany	szarpany	szarpane	szarpana
D.	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanej
C.	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanej
B.	szarpanego	szarpanego	szarpany	szarpane	szarpaną
N.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpaną
Ms.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpani	szarpani	szarpane	szarpane
D.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych
C.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym
B.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpane
N.	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi
Ms.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych

odpowiednik aspektowy: szarpnąć

Składnia

Rz_żywotny	+	szarpać	+	KOGO/CO
Rz_żywotny	+	szarpać	+	za CO

2. na części

Definicja

działając zębami lub inną częścią ciała albo ostrym narzędziem, powodować rozpad czegoś na części lub odrywanie się fragmentów od pewnej całości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

pies szarpie coś
szarpać mięso, papier, ubranie
szarpać pazurami, zębami
szarpać na kawałki, na paski, na strzępy
rwać i szarpać

Cytaty

	Chleba porzuconego pod murkiem już nie było. Mojsze Połamaniec odwrócił się zawiedziony. A Długi Icchok siedział na krawężniku i szarpał zębami ostatnie kęsy. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971
	Przylgnął do ofiary, szarpiąc ostrymi pazurami ciało. źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008
	Gałęzie szarpały mi ubranie i rozdzierały do krwi skórę. źródło: NKJP: Dawid Zieliński: Manuskrypt, Esensja, 2008, nr 02 (LXXIV)
	Ofiar strasznej choroby nie nadążano sprzątać; krążyły nad nimi kruki, wyły psy i szarpały zwłoki nieszczęśliwych ofiar. źródło: NKJP: K. Jakubowski: Pielgrzymka do „prawosławnej Częstochowy”, Tygodnik Ciechanowski, 2005-12-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szarpię	szarpiemy
2 os.	szarpiesz	szarpiecie
3 os.	szarpie	szarpią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałem +(e)m szarpał	szarpałam +(e)m szarpała	szarpałom +(e)m szarpało	szarpaliśmy +(e)śmy szarpali	szarpałyśmy +(e)śmy szarpały
2 os.	szarpałeś +(e)ś szarpał	szarpałaś +(e)ś szarpała	szarpałoś +(e)ś szarpało	szarpaliście +(e)ście szarpali	szarpałyście +(e)ście szarpały
3 os.	szarpał	szarpała	szarpało	szarpali	szarpały

bezosobnik: szarpano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szarpał będę szarpać	będę szarpała będę szarpać	będę szarpało będę szarpać	będziemy szarpali będziemy szarpać	będziemy szarpały będziemy szarpać
2 os.	będziesz szarpał będziesz szarpać	będziesz szarpała będziesz szarpać	będziesz szarpało będziesz szarpać	będziecie szarpali będziecie szarpać	będziecie szarpały będziecie szarpać
3 os.	będzie szarpał będzie szarpać	będzie szarpała będzie szarpać	będzie szarpało będzie szarpać	będą szarpali będą szarpać	będą szarpały będą szarpać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szarpmy
2 os.	szarp	szarpcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałbym bym szarpał	szarpałabym bym szarpała	szarpałobym bym szarpało	szarpalibyśmy byśmy szarpali	szarpałybyśmy byśmy szarpały
2 os.	szarpałbyś byś szarpał	szarpałabyś byś szarpała	szarpałobyś byś szarpało	szarpalibyście byście szarpali	szarpałybyście byście szarpały
3 os.	szarpałby by szarpał	szarpałaby by szarpała	szarpałoby by szarpało	szarpaliby by szarpali	szarpałyby by szarpały

bezosobnik: szarpano by

bezokolicznik: szarpać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szarpiąc

gerundium: szarpanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szarpanie	szarpania
D.	szarpania	szarpań
C.	szarpaniu	szarpaniom
B.	szarpanie	szarpania
N.	szarpaniem	szarpaniami
Ms.	szarpaniu	szarpaniach
W.	szarpanie	szarpania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szarpiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiąca
D.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącej
C.	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącej
B.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiący	szarpiące	szarpiącą
N.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącą
Ms.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiące
D.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących
C.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym
B.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiące
N.	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi
Ms.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szarpany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpany	szarpany	szarpany	szarpane	szarpana
D.	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanej
C.	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanej
B.	szarpanego	szarpanego	szarpany	szarpane	szarpaną
N.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpaną
Ms.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpani	szarpani	szarpane	szarpane
D.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych
C.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym
B.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpane
N.	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi
Ms.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych

odpowiednik aspektowy: szarpnąć

Składnia

szarpać

CO + (CZYM)

3. o pociągu

Definicja

w czasie jazdy wykonywać dodatkowe krótkie, gwałtowne ruchy, odczuwane przez pasażerów jako coś nieprzyjemnego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

autobus, pociąg, tramwaj szarpie
szarpie autobusem, pociągiem, tramwajem
szarpać na zakrętach
szarpać przy ruszaniu
szarpać gwałtownie, mocno
podskakiwać i szarpać

Cytaty

	Samochód zaczął szarpać. Silnik to przygasał, to znów nabierał mocy. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006
	Aureliusz wbił dłonie w wąskie oparcie. Szarpało, ktoś krzyczał. W dole przemknęły tory kolei radomskiej. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004
	– Ooo... no nie wiedziałem... – kiwa głową pan Tadek, a skrzynia biegów jęczy i autem szarpie. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Cukier w normie z ekstrabonusem, 2005
	Poznałam Irenę, która codziennie jeździ autobusem z dzieckiem do przedszkola. Nie lubi niskopodłogowych, bo szarpią bardziej niż te zwykłe. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Kultura obrażonych, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szarpię	szarpiemy
2 os.	szarpiesz	szarpiecie
3 os.	szarpie	szarpią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałem +(e)m szarpał	szarpałam +(e)m szarpała	szarpałom +(e)m szarpało	szarpaliśmy +(e)śmy szarpali	szarpałyśmy +(e)śmy szarpały
2 os.	szarpałeś +(e)ś szarpał	szarpałaś +(e)ś szarpała	szarpałoś +(e)ś szarpało	szarpaliście +(e)ście szarpali	szarpałyście +(e)ście szarpały
3 os.	szarpał	szarpała	szarpało	szarpali	szarpały

bezosobnik: szarpano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szarpał będę szarpać	będę szarpała będę szarpać	będę szarpało będę szarpać	będziemy szarpali będziemy szarpać	będziemy szarpały będziemy szarpać
2 os.	będziesz szarpał będziesz szarpać	będziesz szarpała będziesz szarpać	będziesz szarpało będziesz szarpać	będziecie szarpali będziecie szarpać	będziecie szarpały będziecie szarpać
3 os.	będzie szarpał będzie szarpać	będzie szarpała będzie szarpać	będzie szarpało będzie szarpać	będą szarpali będą szarpać	będą szarpały będą szarpać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szarpmy
2 os.	szarp	szarpcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałbym bym szarpał	szarpałabym bym szarpała	szarpałobym bym szarpało	szarpalibyśmy byśmy szarpali	szarpałybyśmy byśmy szarpały
2 os.	szarpałbyś byś szarpał	szarpałabyś byś szarpała	szarpałobyś byś szarpało	szarpalibyście byście szarpali	szarpałybyście byście szarpały
3 os.	szarpałby by szarpał	szarpałaby by szarpała	szarpałoby by szarpało	szarpaliby by szarpali	szarpałyby by szarpały

bezosobnik: szarpano by

bezokolicznik: szarpać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szarpiąc

gerundium: szarpanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szarpanie	szarpania
D.	szarpania	szarpań
C.	szarpaniu	szarpaniom
B.	szarpanie	szarpania
N.	szarpaniem	szarpaniami
Ms.	szarpaniu	szarpaniach
W.	szarpanie	szarpania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szarpiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiąca
D.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącej
C.	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącej
B.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiący	szarpiące	szarpiącą
N.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącą
Ms.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiące
D.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących
C.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym
B.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiące
N.	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi
Ms.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących

odpowiednik aspektowy: szarpnąć

Składnia

Rz_nieżywotny	+	szarpać	+
Ø	+	szarpać	+	CZYM

4. ciałem

Definicja

powodować gwałtowne krótkie ruchy określonych części ciała

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

dreszcz, kaszel, skurcz szarpie; konwulsje szarpią kimś
szarpać czyimś ciałem

Cytaty

	Jego łysa głowa spurpurowiała, całym ciałem szarpały spazmy. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009
	Chce coś powiedzieć, rusza ustami, ale skurcz szarpie jego ciałem. źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005
	Ciałem szarpią suche torsje. Nic nie wypada na zewnątrz. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Zwał, 2004
	Wiatr huczał, szarpał domem, jakby chciał zerwać dach, jak gdyby chciał wywlec mnie na mróz i cisnąć o bruk. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szarpię	szarpiemy
2 os.	szarpiesz	szarpiecie
3 os.	szarpie	szarpią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałem +(e)m szarpał	szarpałam +(e)m szarpała	szarpałom +(e)m szarpało	szarpaliśmy +(e)śmy szarpali	szarpałyśmy +(e)śmy szarpały
2 os.	szarpałeś +(e)ś szarpał	szarpałaś +(e)ś szarpała	szarpałoś +(e)ś szarpało	szarpaliście +(e)ście szarpali	szarpałyście +(e)ście szarpały
3 os.	szarpał	szarpała	szarpało	szarpali	szarpały

bezosobnik: szarpano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szarpał będę szarpać	będę szarpała będę szarpać	będę szarpało będę szarpać	będziemy szarpali będziemy szarpać	będziemy szarpały będziemy szarpać
2 os.	będziesz szarpał będziesz szarpać	będziesz szarpała będziesz szarpać	będziesz szarpało będziesz szarpać	będziecie szarpali będziecie szarpać	będziecie szarpały będziecie szarpać
3 os.	będzie szarpał będzie szarpać	będzie szarpała będzie szarpać	będzie szarpało będzie szarpać	będą szarpali będą szarpać	będą szarpały będą szarpać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szarpmy
2 os.	szarp	szarpcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałbym bym szarpał	szarpałabym bym szarpała	szarpałobym bym szarpało	szarpalibyśmy byśmy szarpali	szarpałybyśmy byśmy szarpały
2 os.	szarpałbyś byś szarpał	szarpałabyś byś szarpała	szarpałobyś byś szarpało	szarpalibyście byście szarpali	szarpałybyście byście szarpały
3 os.	szarpałby by szarpał	szarpałaby by szarpała	szarpałoby by szarpało	szarpaliby by szarpali	szarpałyby by szarpały

bezosobnik: szarpano by

bezokolicznik: szarpać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szarpiąc

gerundium: szarpanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szarpanie	szarpania
D.	szarpania	szarpań
C.	szarpaniu	szarpaniom
B.	szarpanie	szarpania
N.	szarpaniem	szarpaniami
Ms.	szarpaniu	szarpaniach
W.	szarpanie	szarpania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szarpiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiąca
D.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącej
C.	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącej
B.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiący	szarpiące	szarpiącą
N.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącą
Ms.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiące
D.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących
C.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym
B.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiące
N.	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi
Ms.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szarpany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpany	szarpany	szarpany	szarpane	szarpana
D.	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanej
C.	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanej
B.	szarpanego	szarpanego	szarpany	szarpane	szarpaną
N.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpaną
Ms.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpani	szarpani	szarpane	szarpane
D.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych
C.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym
B.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpane
N.	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi
Ms.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych

odpowiednik aspektowy: szarpnąć

Składnia

szarpać

KIM/CZYM

5. sercem

Definicja

dawać się odczuć jako silne doznanie psychiczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

targać

Połączenia

ból, gniew, lęk, niepokój szarpie kimś
szarpać czyimś sercem

Cytaty

	Ból wzbierał, kłuł i szarpał od środka. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007
	Po chwili zaczęły szarpać mną skrupuły. Czy to nie akt zdrady? źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009
	Usłyszałem ohydny, szarpiący nerwy zgrzyt blachy. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005
	Uśmiecha się tylko do telefonu. Coś ją szarpie. Nie potrafię z nią spokojnie porozmawiać. źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szarpię	szarpiemy
2 os.	szarpiesz	szarpiecie
3 os.	szarpie	szarpią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałem +(e)m szarpał	szarpałam +(e)m szarpała	szarpałom +(e)m szarpało	szarpaliśmy +(e)śmy szarpali	szarpałyśmy +(e)śmy szarpały
2 os.	szarpałeś +(e)ś szarpał	szarpałaś +(e)ś szarpała	szarpałoś +(e)ś szarpało	szarpaliście +(e)ście szarpali	szarpałyście +(e)ście szarpały
3 os.	szarpał	szarpała	szarpało	szarpali	szarpały

bezosobnik: szarpano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szarpał będę szarpać	będę szarpała będę szarpać	będę szarpało będę szarpać	będziemy szarpali będziemy szarpać	będziemy szarpały będziemy szarpać
2 os.	będziesz szarpał będziesz szarpać	będziesz szarpała będziesz szarpać	będziesz szarpało będziesz szarpać	będziecie szarpali będziecie szarpać	będziecie szarpały będziecie szarpać
3 os.	będzie szarpał będzie szarpać	będzie szarpała będzie szarpać	będzie szarpało będzie szarpać	będą szarpali będą szarpać	będą szarpały będą szarpać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szarpmy
2 os.	szarp	szarpcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałbym bym szarpał	szarpałabym bym szarpała	szarpałobym bym szarpało	szarpalibyśmy byśmy szarpali	szarpałybyśmy byśmy szarpały
2 os.	szarpałbyś byś szarpał	szarpałabyś byś szarpała	szarpałobyś byś szarpało	szarpalibyście byście szarpali	szarpałybyście byście szarpały
3 os.	szarpałby by szarpał	szarpałaby by szarpała	szarpałoby by szarpało	szarpaliby by szarpali	szarpałyby by szarpały

bezosobnik: szarpano by

bezokolicznik: szarpać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szarpiąc

gerundium: szarpanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szarpanie	szarpania
D.	szarpania	szarpań
C.	szarpaniu	szarpaniom
B.	szarpanie	szarpania
N.	szarpaniem	szarpaniami
Ms.	szarpaniu	szarpaniach
W.	szarpanie	szarpania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szarpiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiąca
D.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącej
C.	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącej
B.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiący	szarpiące	szarpiącą
N.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącą
Ms.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiące
D.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących
C.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym
B.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiące
N.	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi
Ms.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szarpany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpany	szarpany	szarpany	szarpane	szarpana
D.	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanej
C.	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanej
B.	szarpanego	szarpanego	szarpany	szarpane	szarpaną
N.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpaną
Ms.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpani	szarpani	szarpane	szarpane
D.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych
C.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym
B.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpane
N.	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi
Ms.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych

odpowiednik aspektowy: szarpnąć

Składnia

Rz_nieżywotny

szarpać

KIM

6. nękać

Definicja

niepokoić stale jakimś działaniami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

komornik, kuratorium szarpie kogoś
szarpać o alimenty, o podwyżkę
szarpać nieustannie

Cytaty

Polskie siły łapią drugi oddech i szarpią Niemców niespodziewanymi atakami, wykorzystując lepszą znajomość terenów, na których toczy się wojna.

źródło: NKJP: Joanna Słupek: Euro 2008: Największe polskie zwycięstwa i klęski… w popkulturze, Esensja, 2008

A teraz mnie szarpią o pieniądze! Od rana do kawiarenki przychodzą kolesie z kijami bejsbolowymi i straszą klientów...

źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	szarpię	szarpiemy
2 os.	szarpiesz	szarpiecie
3 os.	szarpie	szarpią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałem +(e)m szarpał	szarpałam +(e)m szarpała	szarpałom +(e)m szarpało	szarpaliśmy +(e)śmy szarpali	szarpałyśmy +(e)śmy szarpały
2 os.	szarpałeś +(e)ś szarpał	szarpałaś +(e)ś szarpała	szarpałoś +(e)ś szarpało	szarpaliście +(e)ście szarpali	szarpałyście +(e)ście szarpały
3 os.	szarpał	szarpała	szarpało	szarpali	szarpały

bezosobnik: szarpano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę szarpał będę szarpać	będę szarpała będę szarpać	będę szarpało będę szarpać	będziemy szarpali będziemy szarpać	będziemy szarpały będziemy szarpać
2 os.	będziesz szarpał będziesz szarpać	będziesz szarpała będziesz szarpać	będziesz szarpało będziesz szarpać	będziecie szarpali będziecie szarpać	będziecie szarpały będziecie szarpać
3 os.	będzie szarpał będzie szarpać	będzie szarpała będzie szarpać	będzie szarpało będzie szarpać	będą szarpali będą szarpać	będą szarpały będą szarpać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		szarpmy
2 os.	szarp	szarpcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	szarpałbym bym szarpał	szarpałabym bym szarpała	szarpałobym bym szarpało	szarpalibyśmy byśmy szarpali	szarpałybyśmy byśmy szarpały
2 os.	szarpałbyś byś szarpał	szarpałabyś byś szarpała	szarpałobyś byś szarpało	szarpalibyście byście szarpali	szarpałybyście byście szarpały
3 os.	szarpałby by szarpał	szarpałaby by szarpała	szarpałoby by szarpało	szarpaliby by szarpali	szarpałyby by szarpały

bezosobnik: szarpano by

bezokolicznik: szarpać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szarpiąc

gerundium: szarpanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szarpanie	szarpania
D.	szarpania	szarpań
C.	szarpaniu	szarpaniom
B.	szarpanie	szarpania
N.	szarpaniem	szarpaniami
Ms.	szarpaniu	szarpaniach
W.	szarpanie	szarpania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szarpiący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiąca
D.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącego	szarpiącej
C.	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącemu	szarpiącej
B.	szarpiącego	szarpiącego	szarpiący	szarpiące	szarpiącą
N.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącą
Ms.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpiący	szarpiący	szarpiące	szarpiące
D.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących
C.	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym	szarpiącym
B.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiące
N.	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi	szarpiącymi
Ms.	szarpiących	szarpiących	szarpiących	szarpiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: szarpany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szarpany	szarpany	szarpany	szarpane	szarpana
D.	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanego	szarpanej
C.	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanemu	szarpanej
B.	szarpanego	szarpanego	szarpany	szarpane	szarpaną
N.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpaną
Ms.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szarpani	szarpani	szarpane	szarpane
D.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych
C.	szarpanym	szarpanym	szarpanym	szarpanym
B.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpane
N.	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi	szarpanymi
Ms.	szarpanych	szarpanych	szarpanych	szarpanych

Składnia

Rz_osobowy

szarpać

KOGO

Frazeologizmy

ktoś/coś psuje krew komuś
ktoś/coś szarpie nerwy komuś

Data ostatniej modyfikacji: 12.09.2014