UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

orgia

Chronologizacja

1861, SJPWil
Pierwotnie wyłącznie w liczbie mnogiej.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. orgia
orgie
D. orgii
orgii
neut
orgij
char
C. orgii
orgiom
B. orgię
orgie
N. orgią
orgiami
Ms. orgii
orgiach
W. orgio
orgie

Pochodzenie

fr. orgie

niem. Orgie

z łac. orgia 'tajemne obrządki, rytuały kultowe'

Forma łacińska jest pożyczką z gr. órgia 'tajemna cześć, potajemny kult bóstwa, misteria; obrządki religijne, ofiary'.

1. seksualna

Definicja

zabawa, której uczestnicy zachowują się bardzo swobodnie pod względem seksualnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  balecik, balet, orgietka

Połączenia

  • całonocna, nocna; homoseksualna; dzika, erotyczna, perwersyjna, sadomasochistyczna, wyuzdana; grupowa, zbiorowa orgia; orgie seksualne
  • opis, scena; uczestnicy orgii
  • urządzać orgię; organizować; uprawiać orgie

Cytaty

Tu miała się odbyć kolejna orgia, ale gdy do niewiasty przystąpił pierwszy kochanek, ta wyciągnęła z fałd stroju sztylet, którym przebiła napastnika.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Dwie kobiety zostały zmuszone do udziału w orgii i zgwałcone.

źródło: NKJP: (ak): Sutenerzy skazani, Dziennik Łódzki, 2004-05-28

Narkotykowy głód dziewczyny zaostrza się, więc [...] odwiedza ona jednego ze swoich wcześniejszych sponsorów, który zaprosił ją [...] na orgię odbywającą się w jego apartamencie. W seksualnej orgii udział bierze grupa bogatych mężczyzn oraz usługujące dla nich prostytutki.

źródło: NKJP: Internet

Ryana przedstawiono jako opętanego seksem maniaka, który miliony zarobione na projektowaniu zabawek przepuścił na orgie z udziałem smukłych modelek i prostytutek [...].

źródło: NKJP: Piotr Stasiak: Gala lali, Polityka, 2009-03-07

Zabawy w domu „hrabiny” okazały się arcypikantnymi orgiami z udziałem wielu pięknych pań i eleganckich kawalerów.

źródło: NKJP: Marek Karpiński: Najstarszy zawód świata. Historia prostytucji, 2010

2. pijacka

Definicja

książk. 
zabawa, której uczestnicy zachowują się bardzo swobodnie i głośno, piją dużo alkoholu lub zażywają narkotyki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zabawa

Połączenia

  • alkoholowa, narkotyczna, pijacka orgia
  • urządzać orgie

Cytaty

[...] ku uczczeniu zwycięstwa na Kaiiwie trzy doby trwała pijacka orgia, chlali do nieprzytomności wszyscy z wyjątkiem nas kilkorga: Lasany i jej młodszej siostry, Symary, Arasyba, Arnaka, Wagury i kilku przezorniejszych przyjaciół.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Biały Jaguar, 1980

Wilk wpadł do marketu na chwilę, wygnany z hotelu Royal potrzebą nabycia maślanki, jedynego - wiedział to z doświadczenia - trunku skutecznie łagodzącego objawy porannego kaca. Ten, który huczał mu w skroniach po wczorajszej piwnej orgii, był monumentalny.

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

Pijani pieszo, czasem na czworakach lub dorożkami ściągają tu z całego miasta do szynków i urządzają orgie, nie dając usnąć mieszkańcom.

źródło: NKJP: Jan Rogóż: Przepraszam, czy tu biją?, Dziennik Polski, 2008-08-09

W gazecie można było przeczytać głównie o narkotycznych orgiach, w jakie miały się rzekomo przekształcać koncerty techno.

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem: kronika czasów popkultury, 2000

3. kolorów

Definicja

książk. 
różnorodność i obfitość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bogactwo

Połączenia

  • orgia barw, dźwięków, kolorów, smaków, świateł

Cytaty

W domu towarowym Henri Bendel wchodzących klientów - i tak jak Marta, tylko zwiedzających - szokuje i odurza orgia zapachów wydobywających się ze specjalnie zrobionej choinki.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Jakże mam wybierać spośród tej szaleńczej obfitości, tej orgii tytułów, lakierowanych okładek, cudownych składów komputerowych, ilustracji wykonanych chyba przez anioły i to takie w dodatku, które parają się na co dzień wytwornym introligatorstwem!

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Prezenty dla całej rodziny, Gazeta Wyborcza, 1992-12-16

Pan Stanisław zachował kilkanaście wałków malarskich z prawdziwą orgią wzorów.

źródło: NKJP: Lidia Ostałowska: Szlaczek obniża, rzucik pomniejsza, Gazeta Wyborcza, 1998-08-21

Polak w Tajlandii zostanie oszołomiony orgią uśmiechów, bo taki widok jest sprzeczny z jego codziennym doświadczeniem.

źródło: NKJP: Aleksandra Szarłat: Zarządzanie kącikami ust, Polityka, 2006-04-01

Po obiedzie całą paczką poszli zwiedzać Budapeszt. Byli oszołomieni wspaniałym miastem: orgie świateł, pootwierane lokale, piękne sklepy, elegancko ubrani ludzie, uśmiechnięci i zadowoleni.

źródło: NKJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995

Składnia

bez ograniczeń + orgia +
(CZEGO)

4. zakupów

Definicja

książk. 
zachowanie, które charakteryzuje przesada

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Nowością będzie trzecia część naszego festiwalu. Po raz pierwszy przeprowadzimy akcję teatralną w sklepie [...]. Wchodzimy ze sztuką do miejsca, gdzie zazwyczaj odbywa się orgia zakupów.

źródło: NKJP: Duch i zaduch, Dziennik Polski, 2000-03-22

[...] przyznałem się, że nie byłem na Animalsach, przyaresztowany na ten wieczór przez starych, w obawie, by, co przewidywała prasa, wszystko nie zakończyło się jakąś orgią rozwydrzenia, którą milicja, chcąc nie chcąc, będzie musiała spacyfikować.

źródło: NKJP: Witold Turant,: Przygoda na Tylnej Mariackiej, 2009

Za Bieruta przerabialiśmy w podstawówce wady szlachty. Tam i z powrotem. Warcholstwo, pijaństwo, egoizm [...]. Sejmy, sejmiki, elekcje, trybunały jako orgie obżarstwa, opilstwa, przekupstwa, prywaty.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Święta wielkanocne w polskiej tradycji kulinarnej były prawdziwymi orgiami obżarstwa.

źródło: NKJP: (al): Kurczaczki wśród talerzy, Dziennik Bałtycki, 2000-04-18

Składnia

bez ograniczeń + orgia +
(CZEGO)

5. religijna

Definicja

rel. 
w starożytności ogół obrzędów ku czci bogów, w szczególności Dionizosa, które charakteryzowały się ekstatycznymi śpiewami i tańcami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  obrzęd

Cytaty

[...] dionizyjska orgia prowadzi do duchowego wyzwolenia i osiągnięcia mistycznego spokoju.

źródło: Internet: ferengis.blox.pl

Orgiastyczny kult Dionizosa wyrażany był w dzikim tańcu i towarzyszącej mu muzyce, piciu wina oraz w obrzędzie homofagii, czyli spożywaniu strzępów rozdartego ciała boga. Wiadomości te przetrwały do naszych czasów dzięki Eurypidesowi, który w swoich Bachantkach dokładnie opisał przebieg orgii na cześć boga.

źródło: Internet: info.filg.uj.edu.pl

Grecy zawsze pamiętali, iż przodowały orgiom Dionizosa kobiety macedońskie i trackie.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008

Symbolika koźlej skóry sięgała jeszcze orgii dionizyjskich, podczas których bachantki rozdzierały żywe koźlęta i przywdziewały skóry koźle - symbol chuci, rozpusty i lubieżności.

źródło: NKJP: Michał Rożek: Opętanie czy zakochanie?, Dziennik Polski, 2006-02-11

Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json