UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

trans

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. hipnotyczny

Definicja

stan psychiczny, charakteryzujący się obniżoną świadomością, osłabioną wolą, występujący najczęściej pod wpływem hipnozy

Wymowa

[trãs] lub [trans]

Pochodzenie

fr. transe

Fr. transe od fr. czasownika transir z łac. transire 'pójść tam, przenieść się w zaświaty'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  stan

Połączenia

  • głęboki, lekki trans; ekstatyczny, hipnotyczny, histeryczny, narkotyczny, szamański trans
  • wpaść/wpadać, zapaść/zapadać; wprowadzić/wprowadzać kogoś w trans
  • być, znajdować się w transie

Cytaty

Na czym polega terapia? Stosuję hipnozę w lekkim transie, przypominającym sen - mówi Grażyna Skibniewska - proponuję wizualizację, osoba poddawana terapii musi sobie wyobrazić pewne treści, które jej sugeruję.

źródło: NKJP: Helena Noskowicz-Bieroniowa: Chcesz rzucić palenie: różne sposoby wyzwalania z nałogu, rady i informacje, 2001

Oddany jakiemuś psychiatrze do uśpienia, podobno wypowiedziałem w transie coś w tym stylu - „nadejdą noce śniegu i umarłych, co zawyją tuż za miedzą niczym wicher, bo przeciwnik zbyt łatwe pytania rozstawiał na drogach.”

źródło: NKJP: Karol Maliszewski: Faramucha, 2001

Siedziała bez ruchu, z zamkniętymi oczyma, z dłońmi zaciśniętymi na kolanach. Nie zdając sobie z tego sprawy, powoli popadła w niezwykły trans, w którym tu i teraz już się nie liczyło.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Według teologa różnica między transem a opętaniem polega na tym, że w trans popada się samemu, a opętanie związane jest z ingerencją zewnętrzną.

źródło: NKJP: Krzysztof Mroziewicz: Szatan wierzy w Boga, Polityka, 2005-10-29

Pierwszym opisanym w literaturze naukowej eksperymentem ze znieczuleniem hipnotycznym (nazywanym wtedy znieczuleniem magnetycznym) była próba w dniu 7 listopada 1820 roku, przeprowadzona przez Du Poteta z 18-letnią dziewczyną, która w transie nie reagowała na bodźce bólowe.

źródło: NKJP: Andrzej Augustynek: Sen czy jawa, Wiedza i Życie, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. trans
transy
D. transu
transów
C. transowi
transom
B. trans
transy
N. transem
transami
Ms. transie
transach
W. transie
transy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. twórczy

Definicja

stan pobudzenia, objawiający się intensywnym i zdecydowanym działaniem

Wymowa

[trãs] lub [trans]

Pochodzenie

fr. transe

Fr. transe od fr. czasownika transir z łac. transire 'pójść tam, przenieść się w zaświaty'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • trans twórczy
  • być, działać, tworzyć w transie
  • bronić, grać, mówić, żyć jak w transie

Cytaty

Żył w jakimś transie, zatracał się w robocie, koledzy go stopowali: nie szalej!

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński : Busz po polsku, 2007

Piszę dalej, korzystając z transu.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Monografia grzechów z dziennika 1978-1989, 2006

To była wielka gra nerwów. Byłem w transie. Wytrzymałem tę próbę i dlatego piękny puchar zdobi obecnie nasze klubowe muzeum.

źródło: NKJP: (MiR): Jerzy Dudek zna raciborską SMS, Nowiny Raciborskie, 2006-10-24

Kobieta w seksualnym transie, jeśli nie wciągnie do łóżka kogokolwiek, kto się nawinie - hydraulika na przykład, który właśnie przyszedł naprawić kran - wyrusza także wieczorem na żer, choć dla niej to groźniejsze niż dla mężczyzny.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Seks jak koks, Polityka, 2007-07-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. trans
transy
D. transu
transów
C. transowi
transom
B. trans
transy
N. transem
transami
Ms. transie
transach
W. transie
transy

Inne uwagi

Zwykle lp.

3. transseksualista

Definicja

środ. 
transseksualista

Wymowa

[trãs] lub [trans]

Pochodzenie

Skrócenie od transseksualista, por. transseksualizm, transseksualny.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  transseksualista
sprzeczne:  cisgender

Cytaty

Znam kilku transów (głównie k/m) i każdy z nich potwierdzi, że to jest tragedia, bo rozbieżność płci psychicznej z fizyczną przynosi im cierpienie.

źródło: Internet: queer.pl

Paszporty w Tajlandii wydawane są po ukończeniu 15 lat i ściśle w zależności od płci biologicznej. Ale ostatnio transowie, szczególnie aktywni w feministycznych demonstracjach i walce o prawa, otrzymują „trzecią” płeć [...]

źródło: Internet: howwwblog.info

Jeśli masz taką możliwość, przyprowadź jakiegoś transa do domu. Najlepiej takiego z dobrym wyglądem. Przedstaw go jako faceta (km) lub dziewczynę (mk), niech rodzice nie wiedzą o niczym od początku.

źródło: Internet: trransseksualizm.blogspot.com

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. trans
transowie
ndepr
transy
depr
D. transa
transów
C. transowi
transom
B. transa
transów
N. transem
transami
Ms. transie
transach
W. transie
transowie
ndepr
transy
depr

4. transparent

Definicja

środ. 
w języku kibiców sportowych: transparent

Wymowa

[trãs] lub [trans]

Pochodzenie

Skrócenie od transparent

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  transparent

Połączenia

  • wywiesić trans

Cytaty

A ja proponuję w Białymstoku wywiesić trans: Decyzje trenera szanować, grać,nie dyskutować.

źródło: Internet: forum.hejlech.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. trans
transy
D. transu
transów
C. transowi
transom
B. trans
transy
N. transem
transami
Ms. transie
transach
W. transie
transy
Data ostatniej modyfikacji: 02.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json