UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rabować

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

niem. rauben

1. rzeczy

Definicja

zabierać bezprawnie i z użyciem przemocy czyjąś własność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grabić, zagrabiać
hiperonimy:  kraść

Połączenia

  • tłuszcza rabuje; bandy, bandyci, łupieżcy, napastnicy, piraci, rozbójnicy, szabrownicy, zbójcy, złodzieje; najeźdźcy, okupanci rabują
  • rabować bogatym, chłopom, kupcom, ofiarom
  • rabować broń, dobytek, dzieła sztuki, inwentarz, mienie, wartościowe przedmioty, złoto, żywność
  • ziemie rabowane Polakom
  • rabować coś z kościołów, z mieszkań, z sejfu
  • poszli, ruszyli, szli rabować
  • rabować i gwałcić, rabować i mordować, rabować i wywozić; napadać i rabować; wojsko rekwirowało lub rabowało
  • rabowane łupy

Cytaty

Rabowano i wywożono na sprzedaż wszystko, co miało jakąkolwiek wartość – stada wielbłądów i dziką zwierzynę, samochody i maszyny z pozamykanych fabryk, cegły, drzwi i okna ze zburzonych domów.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Przed opuszczeniem wsi napastnicy przeszukali domy, rabując dobytek mieszkańców.

źródło: NKJP: (PAP): Karabinem i ogniem, Dziennik Polski, 2001-03-26

Na przetarg wystawiono ponad 800 dzieł sztuki [...], które po aneksji Austrii przez Trzecią Rzeszę naziści rabowali ofiarom zagłady.

źródło: NKJP: Anna Rubinowicz, Gazeta Wyborcza 1996-10-31/11-01

Do katarów przystępowali możnowładcy i szlachta - w nadziei, że zapewnią sobie udział w rozdziale dóbr rabowanych klasztorom i biskupom.

źródło: NKJP: Wobec protestu ubogich. Dzieje Kościoła - dzieje zbawienia, Słowo Powszechne, 248, 1981

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rabuję
rabujemy
2 os. rabujesz
rabujecie
3 os. rabuje
rabują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rabowałem
+(e)m rabował
rabowałam
+(e)m rabowała
rabowałom
+(e)m rabowało
rabowaliśmy
+(e)śmy rabowali
rabowałyśmy
+(e)śmy rabowały
2 os. rabowałeś
+(e)ś rabował
rabowałaś
+(e)ś rabowała
rabowałoś
+(e)ś rabowało
rabowaliście
+(e)ście rabowali
rabowałyście
+(e)ście rabowały
3 os. rabował
rabowała
rabowało
rabowali
rabowały

bezosobnik: rabowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rabował
będę rabować
będę rabowała
będę rabować
będę rabowało
będę rabować
będziemy rabowali
będziemy rabować
będziemy rabowały
będziemy rabować
2 os. będziesz rabował
będziesz rabować
będziesz rabowała
będziesz rabować
będziesz rabowało
będziesz rabować
będziecie rabowali
będziecie rabować
będziecie rabowały
będziecie rabować
3 os. będzie rabował
będzie rabować
będzie rabowała
będzie rabować
będzie rabowało
będzie rabować
będą rabowali
będą rabować
będą rabowały
będą rabować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rabujmy
2 os. rabuj
rabujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rabowałbym
bym rabował
rabowałabym
bym rabowała
rabowałobym
bym rabowało
rabowalibyśmy
byśmy rabowali
rabowałybyśmy
byśmy rabowały
2 os. rabowałbyś
byś rabował
rabowałabyś
byś rabowała
rabowałobyś
byś rabowało
rabowalibyście
byście rabowali
rabowałybyście
byście rabowały
3 os. rabowałby
by rabował
rabowałaby
by rabowała
rabowałoby
by rabowało
rabowaliby
by rabowali
rabowałyby
by rabowały

bezosobnik: rabowano by

bezokolicznik: rabować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rabując

gerundium: rabowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rabowanie
rabowania
D. rabowania
rabowań
C. rabowaniu
rabowaniom
B. rabowanie
rabowania
N. rabowaniem
rabowaniami
Ms. rabowaniu
rabowaniach
W. rabowanie
rabowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rabujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rabujący
rabujący
rabujący
rabujące
rabująca
D. rabującego
rabującego
rabującego
rabującego
rabującej
C. rabującemu
rabującemu
rabującemu
rabującemu
rabującej
B. rabującego
rabującego
rabujący
rabujące
rabującą
N. rabującym
rabującym
rabującym
rabującym
rabującą
Ms. rabującym
rabującym
rabującym
rabującym
rabującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rabujący
rabujący
rabujące
rabujące
D. rabujących
rabujących
rabujących
rabujących
C. rabującym
rabującym
rabującym
rabującym
B. rabujących
rabujących
rabujących
rabujące
N. rabującymi
rabującymi
rabującymi
rabującymi
Ms. rabujących
rabujących
rabujących
rabujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: rabowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rabowany
rabowany
rabowany
rabowane
rabowana
D. rabowanego
rabowanego
rabowanego
rabowanego
rabowanej
C. rabowanemu
rabowanemu
rabowanemu
rabowanemu
rabowanej
B. rabowanego
rabowanego
rabowany
rabowane
rabowaną
N. rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowaną
Ms. rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rabowani
rabowani
rabowane
rabowane
D. rabowanych
rabowanych
rabowanych
rabowanych
C. rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowanym
B. rabowanych
rabowanych
rabowanych
rabowane
N. rabowanymi
rabowanymi
rabowanymi
rabowanymi
Ms. rabowanych
rabowanych
rabowanych
rabowanych

odpowiednik aspektowy: zrabować

Składnia

Rz osobowy + rabować +
(KOMU) + CO + (SKĄD)

2. ludzi, domy

Definicja

zabierać bezprawnie i z użyciem przemocy komuś lub z jakiegoś pomieszczenia albo terenu wiele rzeczy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grabić, obrabowywać
hiperonimy:  okradać

Połączenia

  • tłuszcza rabuje; bandy, bandyci, łupieżcy, napastnicy, piraci, rozbójnicy, szabrownicy, zbójcy, złodzieje; najeźdźcy, okupanci rabują
  • rabować chłopów, konwoje, kupców, ludność, podróżnych; banki, dwory, cmentarze, domy, kościoły, miasta, składy broni, statki, wsie
  • rabować do cna
  • poszli, ruszyli, szli rabować
  • rabować, palić i gwałcić, rabować i dewastować, rabować i niszczyć, rabować i zabijać, rabować bogatych i rozdawać biednym, rabować i brać w niewolę; napadać i rabować
  • rabowane zamki

Cytaty

Zdewastowany zamek znów staje się siedzibą zbójników, którzy rabowali kupców spławiających z Węgier wino.

źródło: NKJP: Gorączka złota, Dziennik Polski, 2002-08-30

Rabują młyny i gospodarzy z żywności.

źródło: NKJP: Jacek Sypień: Śledztwo po latach, Dziennik Polski, 2001-06-23

Demonstracje przeradzają się w wojny uliczne, podpalane są gmachy rządowe, rabowane sklepy.

źródło: NKJP: Możemy być zdrowsi, Dziennik Polski, 2002-01-11

Zepchnięci przez najeźdźców w nieurodzajne, pozbawione nawet drzew górskie wąwozy, nie mogli żyć z ziemi, zarabiać na życie kupiectwem czy rzemiosłem. Został im przemyt i rabowanie karawan.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rabuję
rabujemy
2 os. rabujesz
rabujecie
3 os. rabuje
rabują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rabowałem
+(e)m rabował
rabowałam
+(e)m rabowała
rabowałom
+(e)m rabowało
rabowaliśmy
+(e)śmy rabowali
rabowałyśmy
+(e)śmy rabowały
2 os. rabowałeś
+(e)ś rabował
rabowałaś
+(e)ś rabowała
rabowałoś
+(e)ś rabowało
rabowaliście
+(e)ście rabowali
rabowałyście
+(e)ście rabowały
3 os. rabował
rabowała
rabowało
rabowali
rabowały

bezosobnik: rabowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rabował
będę rabować
będę rabowała
będę rabować
będę rabowało
będę rabować
będziemy rabowali
będziemy rabować
będziemy rabowały
będziemy rabować
2 os. będziesz rabował
będziesz rabować
będziesz rabowała
będziesz rabować
będziesz rabowało
będziesz rabować
będziecie rabowali
będziecie rabować
będziecie rabowały
będziecie rabować
3 os. będzie rabował
będzie rabować
będzie rabowała
będzie rabować
będzie rabowało
będzie rabować
będą rabowali
będą rabować
będą rabowały
będą rabować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rabujmy
2 os. rabuj
rabujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rabowałbym
bym rabował
rabowałabym
bym rabowała
rabowałobym
bym rabowało
rabowalibyśmy
byśmy rabowali
rabowałybyśmy
byśmy rabowały
2 os. rabowałbyś
byś rabował
rabowałabyś
byś rabowała
rabowałobyś
byś rabowało
rabowalibyście
byście rabowali
rabowałybyście
byście rabowały
3 os. rabowałby
by rabował
rabowałaby
by rabowała
rabowałoby
by rabowało
rabowaliby
by rabowali
rabowałyby
by rabowały

bezosobnik: rabowano by

bezokolicznik: rabować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rabując

gerundium: rabowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rabowanie
rabowania
D. rabowania
rabowań
C. rabowaniu
rabowaniom
B. rabowanie
rabowania
N. rabowaniem
rabowaniami
Ms. rabowaniu
rabowaniach
W. rabowanie
rabowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rabujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rabujący
rabujący
rabujący
rabujące
rabująca
D. rabującego
rabującego
rabującego
rabującego
rabującej
C. rabującemu
rabującemu
rabującemu
rabującemu
rabującej
B. rabującego
rabującego
rabujący
rabujące
rabującą
N. rabującym
rabującym
rabującym
rabującym
rabującą
Ms. rabującym
rabującym
rabującym
rabującym
rabującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rabujący
rabujący
rabujące
rabujące
D. rabujących
rabujących
rabujących
rabujących
C. rabującym
rabującym
rabującym
rabującym
B. rabujących
rabujących
rabujących
rabujące
N. rabującymi
rabującymi
rabującymi
rabującymi
Ms. rabujących
rabujących
rabujących
rabujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: rabowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rabowany
rabowany
rabowany
rabowane
rabowana
D. rabowanego
rabowanego
rabowanego
rabowanego
rabowanej
C. rabowanemu
rabowanemu
rabowanemu
rabowanemu
rabowanej
B. rabowanego
rabowanego
rabowany
rabowane
rabowaną
N. rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowaną
Ms. rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rabowani
rabowani
rabowane
rabowane
D. rabowanych
rabowanych
rabowanych
rabowanych
C. rabowanym
rabowanym
rabowanym
rabowanym
B. rabowanych
rabowanych
rabowanych
rabowane
N. rabowanymi
rabowanymi
rabowanymi
rabowanymi
Ms. rabowanych
rabowanych
rabowanych
rabowanych

odpowiedniki aspektowe: zrabować , obrabować

Składnia

Rz osobowy + rabować +
KOGO/CO + (z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 12.11.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json