Chronologizacja
W postaci: metropolit
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | metropolita |
metropolici |
ndepr |
| metropolity |
depr | ||
| D. | metropolity |
metropolitów |
|
| C. | metropolicie |
metropolitom |
|
| B. | metropolitę |
metropolitów |
|
| N. | metropolitą |
metropolitami |
|
| Ms. | metropolicie |
metropolitach |
|
| W. | metropolito |
metropolici |
ndepr |
| metropolity |
depr |
Pochodzenie
łac. metropolīta
z gr. mētropolítēs 'obywatel metropolii'
Dawna forma metropolit z cerkiewnosłowiańskiego (Bańk); późniejsza postać metropolita z łaciny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
Połączenia
- były, dotychczasowy, nowy, obecny, ówczesny; nasz; greckokatolicki, prawosławny, rzymskokatolicki, unicki metropolita; metropolita częstochowski, gdański, gnieźnieński, katowicki, krakowski, lubelski, poznański, przemyski, warszawski, wrocławski...; kijowski, lwowski, moskiewski...
- metropolita (kardynał) Adam Sapieha, Andrzej Szeptycki, Karol Wojtyła; Bazyli, Filaret, Joann
- metropolita Kościoła greckokatolickiego; Krakowa, Warszawy, Polski...
- metropolita i biskupi, metropolita i patriarcha; arcybiskup i metropolita
- arcybiskup, biskup, kardynał, ksiądz metropolita
- apel; list (pasterski), pismo, słowa, wystąpienie; postać; postawa, stanowisko, zgoda; wybór; funkcja, godność, urząd, władza; obecność, wizyta; rezydencja, siedziba; goście; śmierć, życie; pod przewodnictwem, z udziałem metropolity
- metropolita celebrował, koncelebrował, odprawił mszę św., nabożeństwo; dokonał czegoś; objął patronat nad czymś; poprowadził modlitwę; poświęcił coś; przewodniczył czemuś; przyjął kogoś; przypomniał coś; powołany przez metropolitę
- zwrócić się do metropolity
- zdaniem metropolity
Cytaty
|
Mszy św. żałobnej przewodniczył metropolita krakowski kardynał Franciszek Macharski. źródło: NKJP: Naśladowcy Chrystusa, Dziennik Polski -- Podhale, 2002-01-07 |
|
|
16 października 1978 r. 111-osobowe konklawe wybrało arcybiskupa i metropolitę Krakowa, 58-letniego kardynała Karola Wojtyłę, na papieża - 264. z kolei zwierzchnika Kościoła katolickiego. źródło: NKJP: (PAP): Przed i po wyborze, Dziennik Polski -- Kraj , 2000-05-18 |
|
|
Arcybiskup metropolita warszawski ksiądz Józef Glemp, podobnie jak jego poprzednicy August Hlond i Stefan Wyszyński [...]otrzymał tytuł kardynalski. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997 |
|
|
W 1839 r. nakłoniono metropolitę unickiego Józefa Siemaszkę do przejścia na prawosławie wraz z ogółem wiernych. W ten sposób zlikwidowano powiązany z Rzymem Kościół unicki w zachodnich guberniach Cesarstwa. źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968 |
|
|
Sobory i synody w IV-V w. ustaliły prawne zasady funkcjonowania prowincji kościelnych i określiły granice władzy metropolitów. źródło: NKJP: Waldemar Ceran: Historia i bibliografia rozumowana bizantynologii polskiej (1800-1998), 1999 |