UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kłódka

Chronologizacja

1394, SStp

Pochodzenie

płn. psł. *koldъka 'mała kłoda, klocek (służący jako zasuwa do zamykania czegoś)'

Definicja

zamek z wygiętym, metalowym prętem, który można przymocować do czegoś w celu zamknięcia lub zabezpieczenia, zapinany i odpinany za pomocą klucza lub szyfru

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zamek

Połączenia

  • żelazna; zardzewiała; ciężka; mała, masywna, olbrzymia, potężna, wielka; solidna, stara kłódka
  • kłódka do garażu, do sklepu; kłódka od drzwi, od kraty; kłódka u drzwi; kłódka z kraty, z drzwi
  • kłódka na drzwiach, na bramie; kłódka przy kracie; kłódka w drzwiach, w kiosku, w kracie
  • klucz od kłódki
  • łańcuch, skobel z kłódką
  • odciąć, przeciąć, przepiłować, rozerwać, ukręcić, usunąć, wyłamać, wyrwać, zerwać; otworzyć; zawiesić kłódkę; przecięcie, przepiłowanie, zerwanie kłódki; ukręcenie, wyłamanie kłódek
  • coś zabezpieczone kłódką
  • coś zamknięte na kłódkę
  • mocować się z kłódką

Cytaty

[...] Rozejrzał się[…] i nacisnął furtkę, która ustąpiła, mimo że wielka, zardzewiała kłódka zdawała się wskazywać, że furtka nie używana jest od lat.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

16 lutego ok. godz. 16.30 przy ul. Poprzecznej w Turzy Śl. nieznany sprawca zerwał kłódki do garażu należącego do Kółka Rolniczego i skradł przewód elektryczny.

źródło: NKJP: 997, Nowiny Raciborskie, 2006-02-21

Z kieszeni jej wyjął duży klucz od kłódki. Z blaszką na druciku.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1952

Butelki miał schowane w teczce i zaraz po wejściu do klasy zamierzał ulokować je w swojej szafce zamykanej na kłódkę.

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998

Robert oparł ciężkie kartonowe pudło o zieloną poręcz, tuż obok drzwi do piwnicy. Agnieszka mocowała się z kłódką.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kłódka
kłódki
D. kłódki
kłódek
C. kłódce
kłódkom
B. kłódkę
kłódki
N. kłódką
kłódkami
Ms. kłódce
kłódkach
W. kłódko
kłódki

Frazeologizmy

morda w kubeł
buzia na kłódkę
ktoś trzyma gębę na kłódkę
ktoś trzyma buzię na kłódkę
ktoś trzyma mordę na kłódkę
ktoś trzyma dziób na kłódkę
ktoś trzyma gębę na kłódkę
ktoś trzyma buzię na kłódkę
ktoś trzyma mordę na kłódkę
ktoś trzyma dziób na kłódkę
Data ostatniej modyfikacji: 30.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json