UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chłostać

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chłoszczę
rzadziej chłostam
chłoszczemy
rzadziej chłostamy
2 os. chłoszczesz
rzadziej chłostasz
chłoszczecie
rzadziej chłostacie
3 os. chłoszcze
rzadziej chłosta
chłoszczą
rzadziej chłostają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chłostałem
+(e)m chłostał
chłostałam
+(e)m chłostała
chłostałom
+(e)m chłostało
chłostaliśmy
+(e)śmy chłostali
chłostałyśmy
+(e)śmy chłostały
2 os. chłostałeś
+(e)ś chłostał
chłostałaś
+(e)ś chłostała
chłostałoś
+(e)ś chłostało
chłostaliście
+(e)ście chłostali
chłostałyście
+(e)ście chłostały
3 os. chłostał
chłostała
chłostało
chłostali
chłostały

bezosobnik: chłostano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę chłostał
będę chłostać
będę chłostała
będę chłostać
będę chłostało
będę chłostać
będziemy chłostali
będziemy chłostać
będziemy chłostały
będziemy chłostać
2 os. będziesz chłostał
będziesz chłostać
będziesz chłostała
będziesz chłostać
będziesz chłostało
będziesz chłostać
będziecie chłostali
będziecie chłostać
będziecie chłostały
będziecie chłostać
3 os. będzie chłostał
będzie chłostać
będzie chłostała
będzie chłostać
będzie chłostało
będzie chłostać
będą chłostali
będą chłostać
będą chłostały
będą chłostać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chłoszczmy
rzadziej chłostajmy
2 os. chłoszcz
rzadziej chłostaj
chłoszczcie
rzadziej chłostajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chłostałbym
bym chłostał
chłostałabym
bym chłostała
chłostałobym
bym chłostało
chłostalibyśmy
byśmy chłostali
chłostałybyśmy
byśmy chłostały
2 os. chłostałbyś
byś chłostał
chłostałabyś
byś chłostała
chłostałobyś
byś chłostało
chłostalibyście
byście chłostali
chłostałybyście
byście chłostały
3 os. chłostałby
by chłostał
chłostałaby
by chłostała
chłostałoby
by chłostało
chłostaliby
by chłostali
chłostałyby
by chłostały

bezosobnik: chłostano by

bezokolicznik: chłostać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

chłoszcząc
rzadziej chłostając

gerundium: chłostanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chłostanie
chłostania
D. chłostania
chłostań
C. chłostaniu
chłostaniom
B. chłostanie
chłostania
N. chłostaniem
chłostaniami
Ms. chłostaniu
chłostaniach
W. chłostanie
chłostania

imiesłów przymiotnikowy czynny: chłoszczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chłoszczący
rzadziej chłostający
chłoszczący
rzadziej chłostający
chłoszczący
rzadziej chłostający
chłoszczące
rzadziej chłostające
chłoszcząca
rzadziej chłostająca
D. chłoszczącego
rzadziej chłostającego
chłoszczącego
rzadziej chłostającego
chłoszczącego
rzadziej chłostającego
chłoszczącego
rzadziej chłostającego
chłoszczącej
rzadziej chłostającej
C. chłoszczącemu
rzadziej chłostającemu
chłoszczącemu
rzadziej chłostającemu
chłoszczącemu
rzadziej chłostającemu
chłoszczącemu
rzadziej chłostającemu
chłoszczącej
rzadziej chłostającej
B. chłoszczącego
rzadziej chłostającego
chłoszczącego
rzadziej chłostającego
chłoszczący
rzadziej chłostający
chłoszczące
rzadziej chłostające
chłoszczącą
rzadziej chłostającą
N. chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącą
rzadziej chłostającą
Ms. chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącej
rzadziej chłostającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chłoszczący
rzadziej chłostający
chłoszczący
rzadziej chłostający
chłoszczące
rzadziej chłostające
chłoszczące
rzadziej chłostające
D. chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczących
rzadziej chłostających
C. chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
chłoszczącym
rzadziej chłostającym
B. chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczące
rzadziej chłostające
N. chłoszczącymi
rzadziej chłostającymi
chłoszczącymi
rzadziej chłostającymi
chłoszczącymi
rzadziej chłostającymi
chłoszczącymi
rzadziej chłostającymi
Ms. chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczących
rzadziej chłostających
chłoszczących
rzadziej chłostających

imiesłów przymiotnikowy bierny: chłostany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chłostany
chłostany
chłostany
chłostane
chłostana
D. chłostanego
chłostanego
chłostanego
chłostanego
chłostanej
C. chłostanemu
chłostanemu
chłostanemu
chłostanemu
chłostanej
B. chłostanego
chłostanego
chłostany
chłostane
chłostaną
N. chłostanym
chłostanym
chłostanym
chłostanym
chłostaną
Ms. chłostanym
chłostanym
chłostanym
chłostanym
chłostanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chłostani
chłostani
chłostane
chłostane
D. chłostanych
chłostanych
chłostanych
chłostanych
C. chłostanym
chłostanym
chłostanym
chłostanym
B. chłostanych
chłostanych
chłostanych
chłostane
N. chłostanymi
chłostanymi
chłostanymi
chłostanymi
Ms. chłostanych
chłostanych
chłostanych
chłostanych

Pochodzenie

Czasownik pochodzenia dźwiękonaśladowczego.

1. batem

Definicja

uderzać kogoś lub coś czymś, co może przeciąć skórę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chlastać, smagać

Cytaty

[...] Żelazną rózgą chłoszcze wszystkich, którzy próbują choćby o jotę odstąpić od nauk pisanych lub ustnie przekazywanych przez skrupulatnie wybranych mędrców.

źródło: NKJP: Roman Frister: Dzielnica czystych dusz, Polityka, 2008-06-28

[...] Mój ojciec chłostał was biczami [...].

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

[...] Znosił łany pokrzyw, by bezlitośnie chłostać nimi ciało.

źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Coś parzącego, Dziennik Polski, 2008-07-07

[...] Wędka pana Pytałowskiego chłoszcze mnie po twarzy [...].

źródło: NKJP: Wilhelm Mach: Góry nad Czarnym Morzem, 1961

Książka [...] była ilustrowana rycinami przedstawiającymi tysiąc sposobów chłostania zadka.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Składnia

bez ograniczeń + chłostać +
KOGO/CO + (CZYM)
bez ograniczeń + chłostać +
KOGO/CO + (po CZYM)

2. deszczem

Definicja

pot. 
uderzać bardzo silnym strumieniem jakiegoś płynu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smagać

Cytaty

Wiatr nie ustawał. Bez przerwy chłostał twarze lodowatym deszczem.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Wielki pies stoi w ogrodzie i przygląda mi się, mimo, że urządzenie do podlewania trawników chłoszcze go wodą.

źródło: NKJP: Marek Bukowski: Wysłannik szatana, 1999

Mały, tłusty Lohse piszczał jak baba, chłostany strumieniem wodnym.

źródło: NKJP: Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan: Stawka większa niż życie, 1967

Wiatr chłostał deszczem po cmentarnych topolach, po skórzanym płaszczu kapitana Mocka i po starym meloniku doktora Lasariusa [...].

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Składnia

bez ograniczeń + chłostać +
KOGO + (po CZYM)
bez ograniczeń + chłostać +
KOGO/CO + (CZYM)
bez ograniczeń + chłostać +
(CZYM) + (po CZYM | w CO)

3. dźwiękiem

Definicja

pot. 
powodować nieprzyjemne, przypominające uderzenia, odczucia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smagać

Cytaty

Łopaty śmigła mieliły niebo, a warkot chłostał uszy [...].

źródło: NKJP: Fokstrot golf papa, Gazeta Wyborcza,1998-04-17

Składnia

bez ograniczeń + chłostać +
CO

4. słowami

Definicja

pot. 
ostro krytykować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  krytykować

Cytaty

Sukces zespołu potwierdziły dwie nagrody zdobyte na tegorocznym festiwalu w Opolu - za debiut roku i dla zespołu roku. Mimo iż grupa jest bezlitośnie chłostana przez krytykę za banalną muzykę i grafomańskie teksty, fani nie biorą sobie tych uwag do serca -

źródło: NKJP: Witek Kołodziejski: Dzieje się kino, teatr, koncert, Dziennik Polski, 2008-09-18

[...] Następuje dłuższa przerwa, urozmaicona w dodatku tak zwanymi “jajami” – w tym wypadku spektaklem, polegającym na chłostaniu ucznia szyderstwem i drwiną, co na ogół obfitowało w komiczne momenty.

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998

Język miał chłostać i karać. Pozwalało to na szybsze odreagowanie koszmaru wojny.

źródło: NKJP: Anna Wolff-Powęska: Wojny na słowa, Polityka, 2005

Ani prawdą, ani przykazaniami, ani krzyżem, nawet w najlepszych intencjach, nie można nikogo chłostać.

źródło: ks. Jan Kaczkowski, Piotr Żyłka: Życie na pełnej petardzie czyli wiara, polędwica i miłość, Kraków 2015.

„Rozpaczliwy brak umiejętności i wrażliwości pisarskiej (...), o wiele za długa (...), pełna powtórzeń i monotonna (...), nieudana (...), emocjonalny kociokwik” - chłostał krytyk.

źródło: NKJP: David Stretfeld: Kultura, Gazeta Wyborcza, 1994-11-10

Składnia

bez ograniczeń + chłostać +
KOGO + za CO
bez ograniczeń + chłostać +
KOGO/CO + (CZYM)
bez ograniczeń + chłostać +
(KOGO) + (CZYM) + MOWA WPROST

Frazeologizmy

ktoś chłoszcze biczem satyry kogoś/coś
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj