UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

słuch

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *sluchъ 'słyszenie, zdolność słyszenia; to, co się słyszy; narząd słuchu, ucho'

1. zmysł

Definicja

zdolność słyszenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ucho
hiperonimy:  zmysł

Połączenia

  • dobry; przytępiony, słaby słuch
  • narząd, zmysł; badanie, upośledzenie, uszkodzenie, zaburzenie; wada słuchu
  • kłopoty ze słuchem
  • odzyskać; tracić/stracić; natężać, wysilać, wytężać słuch

Cytaty

Stracił słuch, kiedy miał 5 lat.

źródło: NKJP: Monika Tutak: Wreszcie usłyszał głos matki, Super Express, 2006

Co trzeci Polak cierpi na zaburzenia słuchu. Problemy zaczynają się już od najmłodszych lat - kłopoty ze słuchem notuje się u co piątego dziecka.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Przyłóż ucho, Polityka, 2000-12-16

Ojciec Michał miał mocno przytępiony słuch po przebytej w dzieciństwie szkarlatynie i mimo że nosił aparat, to kiedy z kimś rozmawiał, zwykle przystawiał dłoń do ucha i uważnie patrzył na usta mówiącego.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: O bogatym młodzieńcu, który nie odszedł zasmucony, 2007

Dwa razy po polskich filmach byłem u laryngologa. Myślałem, że może tracę słuch. Ale okazało się, że słuch mam w porządku.

źródło: NKJP: Jacek Szczerba: Jerzy Hoffman rozpoczął montaż „Ogniem i mieczem”?, Gazeta Wyborcza, 1998-07-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słuch
słuchy
D. słuchu
słuchów
C. słuchowi
słuchom
B. słuch
słuchy
N. słuchem
słuchami
Ms. słuchu
słuchach
W. słuchu
słuchy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. muzyczny

Definicja

zdolność rozpoznawania poszczególnych tonów melodii, poprawnego odtwarzania melodii i odróżniania poprawnego wykonania melodii od fałszu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Połączenia

  • słuch muzyczny
  • nie mieć słuchu
  • mieć (dobry, fenomenalny) słuch
  • obdarzyć kogoś słuchem

Cytaty

Znakomity słuch muzyczny pozwalał mu grać mistrzowsko na lutni, klawikordzie i innych instrumentach [...].

źródło: NKJP: Jerzy Besala: Hal w szale, Polityka, 2009-05-23

Moja wychowawczyni pod koniec pierwszej klasy powiedziała matce, że mam słuch lepszy niż inni, ładnie śpiewam, nie powinno się tego zmarnować.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Nastąpiła niewielka przerwa, bo lotnik zmienił się w nauczyciela, nucił melodię, potem frazy ze słowami. Surmowa, obdarzona słuchem, szybko chwyciła, w czym rzecz. Za chwilę salon grzmiał chórem.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słuch
słuchy
D. słuchu
słuchów
C. słuchowi
słuchom
B. słuch
słuchy
N. słuchem
słuchami
Ms. słuchu
słuchach
W. słuchu
słuchy

Inne uwagi

Zwykle lp

3. literacki

Definicja

szczególna zdolność do czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • słuch językowy, literacki, malarski

Cytaty

Imponująca jest erudycja i inteligencja Jeleńskiego. Doskonały słuch literacki i nadzwyczajna malarska wrażliwość.

źródło: NKJP: Piotr Szarota: Wystawa poświęcona Konstantemu Jeleńskiemu w warszawskim Muzeum Literatury, Gazeta Wyborcza, 1997-01-29

Wydawało się, że o Białoszewskim wiemy dużo: uznany przed laty za głównego przedstawiciela lingwistycznego nurtu w poezji polskiej fascynował doskonałym słuchem językowym, inwencją słowotwórczą, pomysłowością eksperymentatora.

źródło: NKJP: Grażyna Borkowska: Historia pewnego eksperymentu, Gazeta Wyborcza, 1993-03-11

[...] to wrodzony słuch malarski każe mu, wbrew gustom swojego czasu, przenieść w „Ucieczkę do Egiptu” krystaliczną czystość fresków Giotta z padewskiej kaplicy Scrovegnich, którą z pewnością odwiedził w czasie podróży do Wenecji.

źródło: NKJP: Wojciech Pięciak: Anioł mocuje się z księgą, Gazeta Wyborcza, 1998-10-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słuch
słuchy
D. słuchu
słuchów
C. słuchowi
słuchom
B. słuch
słuchy
N. słuchem
słuchami
Ms. słuchu
słuchach
W. słuchu
słuchy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + słuch +
JAKI

4. u zająca

Definicja

łow. 
ucho zająca, królika, dzika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • krótkie; stojące słuchy
  • słuchy dzika, królika, zająca
  • postawić słuchy

Cytaty

Gwizd ma długi, słuchy krótkie stojące, mocno obrośnięte, ogon do 30 cm (dłuższy u odyńca niż u lochy), prosty, nie skręcony jak u świni domowej, zakończony chwostem (pędzlem).

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1996

Między krzakami dostrzegam słuchy zająca szaraka, czmycha zaraz do swej nory na polu, nie pozwalając mi na chwilę obserwacji.

źródło: Internet

Słuchy królika są mocno ukrwione i unerwione, zatem bardzo czułe i delikatne.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. słuch
słuchy
D. słuchu
słuchów
C. słuchowi
słuchom
B. słuch
słuchy
N. słuchem
słuchami
Ms. słuchu
słuchach
W. słuchu
słuchy

Inne uwagi

Zwykle lm

Frazeologizmy

ktoś powiedział coś do słuchu komuś
ktoś przemówił do słuchu komuś
ktoś zamienia się w słuch
ktoś cały zamienia się w słuch
ktoś zamienił się w słuch
ktoś cały zamienił się w słuch
słuch absolutny
ślad ginie po kimś/czymś
słuch ginie po/o kimś/czymś
ślad zaginął po kimś/czymś
słuch zaginął po/o kimś/czymś
Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json