UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozróżniać

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. różny

1. bliźnięta

Definicja

stwierdzać różnice między jakimiś zjawiskami, rzeczami lub istotami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odróżnić

Połączenia

  • rozróżniać barwy, bliźniaczki, dobro i zło, gatunki, kolory, ludzi, odcienie, płeć, pojęcia, smaki, sposoby, rodzaje, typy, uczucia, wartości
  • rozróżniać dotykiem, węchem

Cytaty

Nauczony doświadczeniem, umiałem już bez trudu rozróżniać płeć. To były samiczki.

źródło: KWSJP: Wiesław Jażdżyński: Świętokrzyski polonez, 1983

Już taka ona była. Nie było dla niej marca, ani zimy. Nie rozróżniała pór roku.

źródło: KWSJP: Barbara Nawrocka: Gęsty las, 1965

Uczyła się rozróżniać drogie kamienie, których nazwy znała tylko z literatury.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Samym dotykiem rozróżniał, czy to szczupak, czy oklej, i rzucał to do kosza, to na ziemię.

źródło: KWSJP: Franciszek Fenikowski: Długie morze, 1963

Eskimosi rozróżniają ponad 60 rodzajów bieli.

źródło: NKJP: Marek Nycz: Oszukać oko, Trybuna Śląska, 2002-09-20

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozróżniam
rozróżniamy
2 os. rozróżniasz
rozróżniacie
3 os. rozróżnia
rozróżniają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozróżniałem
+(e)m rozróżniał
rozróżniałam
+(e)m rozróżniała
rozróżniałom
+(e)m rozróżniało
rozróżnialiśmy
+(e)śmy rozróżniali
rozróżniałyśmy
+(e)śmy rozróżniały
2 os. rozróżniałeś
+(e)ś rozróżniał
rozróżniałaś
+(e)ś rozróżniała
rozróżniałoś
+(e)ś rozróżniało
rozróżnialiście
+(e)ście rozróżniali
rozróżniałyście
+(e)ście rozróżniały
3 os. rozróżniał
rozróżniała
rozróżniało
rozróżniali
rozróżniały

bezosobnik: rozróżniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozróżniał
będę rozróżniać
będę rozróżniała
będę rozróżniać
będę rozróżniało
będę rozróżniać
będziemy rozróżniali
będziemy rozróżniać
będziemy rozróżniały
będziemy rozróżniać
2 os. będziesz rozróżniał
będziesz rozróżniać
będziesz rozróżniała
będziesz rozróżniać
będziesz rozróżniało
będziesz rozróżniać
będziecie rozróżniali
będziecie rozróżniać
będziecie rozróżniały
będziecie rozróżniać
3 os. będzie rozróżniał
będzie rozróżniać
będzie rozróżniała
będzie rozróżniać
będzie rozróżniało
będzie rozróżniać
będą rozróżniali
będą rozróżniać
będą rozróżniały
będą rozróżniać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozróżniajmy
2 os. rozróżniaj
rozróżniajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozróżniałbym
bym rozróżniał
rozróżniałabym
bym rozróżniała
rozróżniałobym
bym rozróżniało
rozróżnialibyśmy
byśmy rozróżniali
rozróżniałybyśmy
byśmy rozróżniały
2 os. rozróżniałbyś
byś rozróżniał
rozróżniałabyś
byś rozróżniała
rozróżniałobyś
byś rozróżniało
rozróżnialibyście
byście rozróżniali
rozróżniałybyście
byście rozróżniały
3 os. rozróżniałby
by rozróżniał
rozróżniałaby
by rozróżniała
rozróżniałoby
by rozróżniało
rozróżnialiby
by rozróżniali
rozróżniałyby
by rozróżniały

bezosobnik: rozróżniano by

bezokolicznik: rozróżniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozróżniając

gerundium: rozróżnianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozróżnianie
rozróżniania
D. rozróżniania
rozróżniań
C. rozróżnianiu
rozróżnianiom
B. rozróżnianie
rozróżniania
N. rozróżnianiem
rozróżnianiami
Ms. rozróżnianiu
rozróżnianiach
W. rozróżnianie
rozróżniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozróżniający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozróżniający
rozróżniający
rozróżniający
rozróżniające
rozróżniająca
D. rozróżniającego
rozróżniającego
rozróżniającego
rozróżniającego
rozróżniającej
C. rozróżniającemu
rozróżniającemu
rozróżniającemu
rozróżniającemu
rozróżniającej
B. rozróżniającego
rozróżniającego
rozróżniający
rozróżniające
rozróżniającą
N. rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającą
Ms. rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozróżniający
rozróżniający
rozróżniające
rozróżniające
D. rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających
C. rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
B. rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających
rozróżniające
N. rozróżniającymi
rozróżniającymi
rozróżniającymi
rozróżniającymi
Ms. rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozróżniany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozróżniany
rozróżniany
rozróżniany
rozróżniane
rozróżniana
D. rozróżnianego
rozróżnianego
rozróżnianego
rozróżnianego
rozróżnianej
C. rozróżnianemu
rozróżnianemu
rozróżnianemu
rozróżnianemu
rozróżnianej
B. rozróżnianego
rozróżnianego
rozróżniany
rozróżniane
rozróżnianą
N. rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianą
Ms. rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozróżniani
rozróżniani
rozróżniane
rozróżniane
D. rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych
C. rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
B. rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżniane
N. rozróżnianymi
rozróżnianymi
rozróżnianymi
rozróżnianymi
Ms. rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych

odpowiednik aspektowy: rozróżnić

Składnia

Rzżywotny + rozróżniać +
KOGO/CO
Rzosobowy + rozróżniać +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rzosobowy + rozróżniać +
!?KOGO/CO + !?od KOGO/CZEGO
Rzosobowy + rozróżniać +
!?między KIM/CZYM

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: rozróżnić kogo/co od kogo/czego i rozróżnić między kim/czym.

2. z daleka

Definicja

rozpoznawać coś lub kogoś wśród innych podobnych rzeczy, zjawisk albo osób bądź wyodrębniać je z tła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odróżniać
hiperonimy:  rozpoznawać

Połączenia

  • rozróżniać dźwięki, głosy, kontury, kształty, odgłosy, postacie, rysy, słowa, sygnały, sylwetki, twarze, zarysy
  • rozróżniać w ciemnościach, w półmroku, w szumie deszczu
  • rozróżniać wśród zamieszania, wśród zgiełku
  • rozróżniać z daleka, z tła

Cytaty

Gdy wracał, było już tak ciemno, że z trudem rozróżniał koleiny drogi i zarysy pobliskich wzgórz.

źródło: KWSJP: Henryk Worcell: Widzę stąd Sudety, 1959

Niemcy słabo rozróżniali rysy semickie, opierali się na opinii renegatów polskich.

źródło: KWSJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006

Ciemności niskiej, ciasnej izby rozcieńczał nikły odblask z ulicy. Szczęsny rozróżniał trzy łóżka, wybrzuszone widmo szafy, stół...

źródło: KWSJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1952

Mówili po angielsku. Rozróżniał piskliwy, przytłumiony głos Frienda od głosu kogoś nieznanego, niewątpliwie Chińczyka.

źródło: KWSJP: Stanisław Głąbiński: Rok Płonącego Konia, 1976

Pod chmurnym niebem w głębokościach nocy jeszcze powracają pierwsze tony, kiedy ostatnie dźwięczą wyraźnie i ostro. Słucham i mogę słyszeć i jedne, i drugie. Choć nie rozróżniam, kiedy które milkną.

źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Mapy duchowe współczesności: co nam zostało z Nowej Ery?, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozróżniam
rozróżniamy
2 os. rozróżniasz
rozróżniacie
3 os. rozróżnia
rozróżniają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozróżniałem
+(e)m rozróżniał
rozróżniałam
+(e)m rozróżniała
rozróżniałom
+(e)m rozróżniało
rozróżnialiśmy
+(e)śmy rozróżniali
rozróżniałyśmy
+(e)śmy rozróżniały
2 os. rozróżniałeś
+(e)ś rozróżniał
rozróżniałaś
+(e)ś rozróżniała
rozróżniałoś
+(e)ś rozróżniało
rozróżnialiście
+(e)ście rozróżniali
rozróżniałyście
+(e)ście rozróżniały
3 os. rozróżniał
rozróżniała
rozróżniało
rozróżniali
rozróżniały

bezosobnik: rozróżniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozróżniał
będę rozróżniać
będę rozróżniała
będę rozróżniać
będę rozróżniało
będę rozróżniać
będziemy rozróżniali
będziemy rozróżniać
będziemy rozróżniały
będziemy rozróżniać
2 os. będziesz rozróżniał
będziesz rozróżniać
będziesz rozróżniała
będziesz rozróżniać
będziesz rozróżniało
będziesz rozróżniać
będziecie rozróżniali
będziecie rozróżniać
będziecie rozróżniały
będziecie rozróżniać
3 os. będzie rozróżniał
będzie rozróżniać
będzie rozróżniała
będzie rozróżniać
będzie rozróżniało
będzie rozróżniać
będą rozróżniali
będą rozróżniać
będą rozróżniały
będą rozróżniać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozróżniajmy
2 os. rozróżniaj
rozróżniajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozróżniałbym
bym rozróżniał
rozróżniałabym
bym rozróżniała
rozróżniałobym
bym rozróżniało
rozróżnialibyśmy
byśmy rozróżniali
rozróżniałybyśmy
byśmy rozróżniały
2 os. rozróżniałbyś
byś rozróżniał
rozróżniałabyś
byś rozróżniała
rozróżniałobyś
byś rozróżniało
rozróżnialibyście
byście rozróżniali
rozróżniałybyście
byście rozróżniały
3 os. rozróżniałby
by rozróżniał
rozróżniałaby
by rozróżniała
rozróżniałoby
by rozróżniało
rozróżnialiby
by rozróżniali
rozróżniałyby
by rozróżniały

bezosobnik: rozróżniano by

bezokolicznik: rozróżniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozróżniając

gerundium: rozróżnianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozróżnianie
rozróżniania
D. rozróżniania
rozróżniań
C. rozróżnianiu
rozróżnianiom
B. rozróżnianie
rozróżniania
N. rozróżnianiem
rozróżnianiami
Ms. rozróżnianiu
rozróżnianiach
W. rozróżnianie
rozróżniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozróżniający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozróżniający
rozróżniający
rozróżniający
rozróżniające
rozróżniająca
D. rozróżniającego
rozróżniającego
rozróżniającego
rozróżniającego
rozróżniającej
C. rozróżniającemu
rozróżniającemu
rozróżniającemu
rozróżniającemu
rozróżniającej
B. rozróżniającego
rozróżniającego
rozróżniający
rozróżniające
rozróżniającą
N. rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającą
Ms. rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozróżniający
rozróżniający
rozróżniające
rozróżniające
D. rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających
C. rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
rozróżniającym
B. rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających
rozróżniające
N. rozróżniającymi
rozróżniającymi
rozróżniającymi
rozróżniającymi
Ms. rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających
rozróżniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozróżniany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozróżniany
rozróżniany
rozróżniany
rozróżniane
rozróżniana
D. rozróżnianego
rozróżnianego
rozróżnianego
rozróżnianego
rozróżnianej
C. rozróżnianemu
rozróżnianemu
rozróżnianemu
rozróżnianemu
rozróżnianej
B. rozróżnianego
rozróżnianego
rozróżniany
rozróżniane
rozróżnianą
N. rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianą
Ms. rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozróżniani
rozróżniani
rozróżniane
rozróżniane
D. rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych
C. rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
rozróżnianym
B. rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżniane
N. rozróżnianymi
rozróżnianymi
rozróżnianymi
rozróżnianymi
Ms. rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych
rozróżnianych

odpowiednik aspektowy: rozróżnić

Składnia

Rzżywotny + rozróżniać +
KOGO/CO
Rzosobowy + rozróżniać +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Data ostatniej modyfikacji: 06.08.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json