Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. różny
1. bliźnięta
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | odróżnić |
Połączenia
- rozróżnić barwy, bliźniaczki, dobro i zło, gatunki, kolory, ludzi, odcienie, płeć, pojęcia, smaki, sposoby, rodzaje, typy, uczucia
- łatwo, trudno rozróżnić
- niepodobna, nie można; nie móc, (nie) potrafić, (nie) umieć rozróżnić
Cytaty
|
Można mu było zmieszać w kieliszku pięć gatunków białego wina, a on nieomylnie potrafił rozróżnić każdy z nich i w dodatku określić jego rocznik. źródło: KWSJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1968 |
|
|
Oni są tak do siebie podobni - mówiły kobiety - że trudno ich rozróżnić. źródło: KWSJP: Jan Drzezdzoń: Miasto automatów, 1984 |
|
|
Są do siebie tak podobne, że nikt nie potrafi ich rozróżnić. źródło: KWSJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1968 |
|
|
Należy tu odróżnić motyw w sensie barokowym od motywu w znaczeniu klasycznym, podobnie jak należy rozróżnić pojęcia tematu Bachowskiej fugi i tematu klasycznej sonaty. źródło: KWSJP: Stefania Łubaczewska, Bohdan Pociej: Style muzyczne, 1965 |
|
|
Miał też dwoje bardzo ładnych dzieci [...]. Jeździły na rowerku o trzech kółkach, miały […] jednakowe fryzury, tak że trudno było rozróżnić, które jest chłopcem, a które dziewczynką. źródło: KWSJP: Henryk Grynberg: Żydowska wojna, 1965 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozróżnię |
rozróżnimy |
|||
| 2 os. |
rozróżnisz |
rozróżnicie |
|||
| 3 os. |
rozróżni |
rozróżnią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozróżniłem +(e)m rozróżnił |
rozróżniłam +(e)m rozróżniła |
rozróżniłom +(e)m rozróżniło |
rozróżniliśmy +(e)śmy rozróżnili |
rozróżniłyśmy +(e)śmy rozróżniły |
| 2 os. |
rozróżniłeś +(e)ś rozróżnił |
rozróżniłaś +(e)ś rozróżniła |
rozróżniłoś +(e)ś rozróżniło |
rozróżniliście +(e)ście rozróżnili |
rozróżniłyście +(e)ście rozróżniły |
| 3 os. |
rozróżnił |
rozróżniła |
rozróżniło |
rozróżnili |
rozróżniły |
bezosobnik: rozróżniono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozróżnijmy |
|
| 2 os. |
rozróżnij |
rozróżnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozróżniłbym bym rozróżnił |
rozróżniłabym bym rozróżniła |
rozróżniłobym bym rozróżniło |
rozróżnilibyśmy byśmy rozróżnili |
rozróżniłybyśmy byśmy rozróżniły |
| 2 os. |
rozróżniłbyś byś rozróżnił |
rozróżniłabyś byś rozróżniła |
rozróżniłobyś byś rozróżniło |
rozróżnilibyście byście rozróżnili |
rozróżniłybyście byście rozróżniły |
| 3 os. |
rozróżniłby by rozróżnił |
rozróżniłaby by rozróżniła |
rozróżniłoby by rozróżniło |
rozróżniliby by rozróżnili |
rozróżniłyby by rozróżniły |
bezosobnik: rozróżniono by
bezokolicznik: rozróżnić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
rozróżniwszy
gerundium: rozróżnienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozróżnienie |
rozróżnienia |
| D. | rozróżnienia |
rozróżnień |
| C. | rozróżnieniu |
rozróżnieniom |
| B. | rozróżnienie |
rozróżnienia |
| N. | rozróżnieniem |
rozróżnieniami |
| Ms. | rozróżnieniu |
rozróżnieniach |
| W. | rozróżnienie |
rozróżnienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: rozróżniony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozróżniony |
rozróżniony |
rozróżniony |
rozróżnione |
rozróżniona |
| D. | rozróżnionego |
rozróżnionego |
rozróżnionego |
rozróżnionego |
rozróżnionej |
| C. | rozróżnionemu |
rozróżnionemu |
rozróżnionemu |
rozróżnionemu |
rozróżnionej |
| B. | rozróżnionego |
rozróżnionego |
rozróżniony |
rozróżnione |
rozróżnioną |
| N. | rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnioną |
| Ms. | rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozróżnieni |
rozróżnieni |
rozróżnione |
rozróżnione |
| D. | rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
| C. | rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
| B. | rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnione |
| N. | rozróżnionymi |
rozróżnionymi |
rozróżnionymi |
rozróżnionymi |
| Ms. | rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
odpowiednik aspektowy: rozróżniać
Składnia
| Rzżywotny | + | rozróżnić | + |
KOGO/CO
|
| Rzosobowy | + | rozróżnić | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
| Rzosobowy | + | rozróżnić | + |
!?KOGO/CO +
!?od KOGO/CZEGO
|
| Rzosobowy | + | rozróżnić | + |
!?między KIM/CZYM
|
Informacja normatywna
Uznawane za niepoprawne: rozróżnić kogo/co od kogo/czego i rozróżnić między kim/czym.
2. z daleka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | rozpoznać |
Połączenia
- rozróżnić dźwięki, głosy, kontury, kształty, odgłosy, postacie, rysy, słowa, sylwetki, twarze, zarysy
- rozróżnić w ciemnościach
- rozróżnić wśród zamieszania, wśród zgiełku
- rozróżnić z daleka, z tła
- niepodobna, nie można; nie być w stanie, nie móc, (nie) potrafić rozróżnić
Cytaty
|
Tylko u ich brzegów ciemnieje zamglona głębia, na której dnie można rozróżnić czarne kożuchy lasów, płowe wydmy, zielone równiny i gdzieniegdzie srebrne lusterka lub połyskujące żyłki wody. źródło: KWSJP: Janusz Meissner: Wiatr w podeszwach, 1976 |
|
|
Znalazłyśmy się nagle w ciemnościach, w których początkowo nic nie można było rozróżnić. źródło: KWSJP: Zofia Jeżewska: W królestwie pierzastego węża, 1964 |
|
|
Wyjęła klucz z zamku i przytknęła ucho do otworu. Teraz mogła rozróżnić głosy męskie i kobiece, ale nie rozróżniała słów. źródło: KWSJP: Henryk Panas: Grzesznicy, 1966 |
|
|
Minął kwadrans, zanim rozróżnili w szarej masie, zbliżającej się gdzieś od ulicy Bema, sylwetki trzech czołgów. źródło: KWSJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951 |
|
|
W dole ziała przepaść tak ogromna, że dziewczynka nie była w stanie rozróżnić, czy małe zielone plamki to drobne krzewy czy ogromne drzewa. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Góry Żmijowe, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozróżnię |
rozróżnimy |
|||
| 2 os. |
rozróżnisz |
rozróżnicie |
|||
| 3 os. |
rozróżni |
rozróżnią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozróżniłem +(e)m rozróżnił |
rozróżniłam +(e)m rozróżniła |
rozróżniłom +(e)m rozróżniło |
rozróżniliśmy +(e)śmy rozróżnili |
rozróżniłyśmy +(e)śmy rozróżniły |
| 2 os. |
rozróżniłeś +(e)ś rozróżnił |
rozróżniłaś +(e)ś rozróżniła |
rozróżniłoś +(e)ś rozróżniło |
rozróżniliście +(e)ście rozróżnili |
rozróżniłyście +(e)ście rozróżniły |
| 3 os. |
rozróżnił |
rozróżniła |
rozróżniło |
rozróżnili |
rozróżniły |
bezosobnik: rozróżniono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozróżnijmy |
|
| 2 os. |
rozróżnij |
rozróżnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozróżniłbym bym rozróżnił |
rozróżniłabym bym rozróżniła |
rozróżniłobym bym rozróżniło |
rozróżnilibyśmy byśmy rozróżnili |
rozróżniłybyśmy byśmy rozróżniły |
| 2 os. |
rozróżniłbyś byś rozróżnił |
rozróżniłabyś byś rozróżniła |
rozróżniłobyś byś rozróżniło |
rozróżnilibyście byście rozróżnili |
rozróżniłybyście byście rozróżniły |
| 3 os. |
rozróżniłby by rozróżnił |
rozróżniłaby by rozróżniła |
rozróżniłoby by rozróżniło |
rozróżniliby by rozróżnili |
rozróżniłyby by rozróżniły |
bezosobnik: rozróżniono by
bezokolicznik: rozróżnić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
rozróżniwszy
gerundium: rozróżnienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozróżnienie |
rozróżnienia |
| D. | rozróżnienia |
rozróżnień |
| C. | rozróżnieniu |
rozróżnieniom |
| B. | rozróżnienie |
rozróżnienia |
| N. | rozróżnieniem |
rozróżnieniami |
| Ms. | rozróżnieniu |
rozróżnieniach |
| W. | rozróżnienie |
rozróżnienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: rozróżniony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozróżniony |
rozróżniony |
rozróżniony |
rozróżnione |
rozróżniona |
| D. | rozróżnionego |
rozróżnionego |
rozróżnionego |
rozróżnionego |
rozróżnionej |
| C. | rozróżnionemu |
rozróżnionemu |
rozróżnionemu |
rozróżnionemu |
rozróżnionej |
| B. | rozróżnionego |
rozróżnionego |
rozróżniony |
rozróżnione |
rozróżnioną |
| N. | rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnioną |
| Ms. | rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozróżnieni |
rozróżnieni |
rozróżnione |
rozróżnione |
| D. | rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
| C. | rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
rozróżnionym |
| B. | rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnione |
| N. | rozróżnionymi |
rozróżnionymi |
rozróżnionymi |
rozróżnionymi |
| Ms. | rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
rozróżnionych |
odpowiednik aspektowy: rozróżniać
Składnia
| Rzżywotny | + | rozróżnić | + |
KOGO/CO
|
| Rzosobowy | + | rozróżnić | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|