UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zawziętość

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zawziętość
zawziętości
D. zawziętości
zawziętości
C. zawziętości
zawziętościom
B. zawziętość
zawziętości
N. zawziętością
zawziętościami
Ms. zawziętości
zawziętościach
W. zawziętości
zawziętości

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Od: zawzięty

1.a człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto upiera się przy swoich poglądach, decyzjach lub uczuciach i jest konsekwentny w swoich działaniach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaciekłość, zaciętość

Połączenia

  • ideologiczna; szczególna, wielka zawziętość
  • zawziętość działacza, polityka
  • zawziętość i nienawiść, zawziętość i upór

Cytaty

Ale tych poziomów jest więcej, choćby rozpacz matki, która z upływem lat staje się cieniem człowieka, a jednak ciągle ma nadzieję. Zawziętość matki zabójcy, która broni swego dziecka.

źródło: Rejs z dokumentem: „Mgła” oraz „ Przyszedł człowiek i wziął”, 2014-01-28 (www.polishdocs.pl)

Sikorskiego z całą zawziętością i konsekwencją atakował Tadeusz Bielecki i jego organ prasowy — „Myśl Polska”.

źródło: NKJP: Eugeniusz Duraczyński: Rząd polski na uchodźstwie1939-1345: organizacja, personalia, polityka, 1993

Przebywający wówczas w Petersburgu poseł saski, Gustaw Georg Völckersahm, w depeszy z [...] 1791 r. dokonał również znamiennej oceny polityki Katarzyny II wobec konstytucji: „Jej zawziętość i upór, z jakim wstrzymuje się od jakiegokolwiek oświadczenia w tej sprawie, dowodzi wymownie, że niedawne wydarzenia zamierza wykorzystać zgodnie ze swoimi ukrytymi i głęboko przemyślanymi planami”.

źródło: NKJP: Rewolucja polska, Dziennik Polski, 2006-04-28

Wrocław na naszych oczach pada ofiarą ideologicznej zawziętości radykalnej lewicy. Miastu chwalonemu dotąd za otwartość i europejskość przypisuje się odpowiedzialność za tolerowanie postaw rasistowskich i ksenofobicznych.

źródło: Wrocław pod presją radykalnej lewicy, 2013-10-18 (niedziela.pl)

1.b na twarzy

Definicja

cecha czegoś, co jest właściwe osobie upierającej się przy swoich poglądach, decyzjach lub uczuciach i konsekwentnej w swoich działaniach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaciekłość, zaciętość

Cytaty

Gdy mówił te słowa, widziałem w jego oczach ogromny smutek, ale jednocześnie zawziętość, tak, jakby po raz kolejny pragnął wspiąć się na skocznię Okurayama w Sapporo i oddać następny zwycięski skok, po którym wiwatujący tłum uniósłby go na ramionach i na nowo okrzyknął narodowym bohaterem.

źródło: NKJP: Wojciech Szczawiński: Sukces, gorzałka i grzech, Trybuna Śląska, 2003-12-11

Twarz Chłopickiego jest poważna, zasępiona o mocnych wydatnych rysach. Wyrazu zawziętości i uporu nadają jej ściągnięte brwi i grymas zaciętości na ustach. Wrażenie to wzmacnia wysunięty do przodu podbródek.

źródło: NKJP: Piotr Hapanowicz: Popiersie Chłopickiego, Dziennik Polski, 2008-09-20

- A hetman na koniu jak olbrzym nad mrowiskiem, z rozwianym włosem, z twarzą ściętą zawziętością i wolą, z szablą rozgrzaną od krwi
nieprzyjaciół.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

2. wielki zapał

Definicja

angażowanie się w coś z wielkim zapałem i oddaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Ale jego pierwszą miłością pozostał na zawsze rysunek i gdy już czasem, podobnie jak jego mistrzowie, powraca do prostoty techniki ołówka, czyni to z wielką zawziętością.

źródło: NKJP: Lawrence Weschler; tłum. Piotr Bikont: Kultura, Gazeta Wyborcza, 1994-09-16

Uważam, że jeszcze nie osiągnął tego, co mógł. Zabrakło mu zawziętości .

źródło: NKJP: Robert22 Błoński: PIŁKA NOŻNA. Rozmowa z kapitanem Legii Jackiem Zielińskim, Gazeta Wyborcza, 1999-01-08

Ich pasja i zawziętość w realizowaniu swych marzeń nie przynosi niczego dobrego [...].

źródło: NKJP: Zagadka Wernera H., Dziennik Polski, 2002-06-01

Składnia

bez ograniczeń + zawziętość +
(w CZYM)

3. sporu

Definicja

cecha czegoś odznaczającego się dużą intensywnością i determinacją oraz tym, że żadna ze stron nie chce ustąpić lub poddać się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaciekłość, zaciętość, zajadłość, zażartość

Połączenia

  • duża, ogromna, szczególna, wielka zawziętość
  • zawziętość w walce
  • zawziętość i nienawiść, zawziętość i upór, zawziętość i wola walki

Cytaty

Zawziętość w tym sporze nie ma granicy i istnieje obawa, że przeniesie się to na kolejne pokolenia, czego bardzo obawiają się obie panie. Końca konfliktów nie widać, nikt nie umie też znaleźć polubownego rozwiązania, a dalsze takie życie to męka i udręka.

źródło: NKJP: Jangas: Jak Kargul z Pawlakiem, Czas Ostrzeszowski: 2008-05-14

Ale wtedy moja młodsza siostra rzuca się nagle na żołnierza i zaczyna go bić, gryźć i kopać, rzuca się w jakimś szale, w furii, w obłędzie. Jest w tym taka nieoczekiwana, zaskakująca determinacja, taka drapieżna nieustępliwość, zawziętość i ostateczność, że jeden z czerwonoarmistów [...] waha się przez chwilę, w końcu nakłada czapkę, zapina kaburę pistoletu i mówi do swoich ludzi - paszli!

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005

Niestety, wyższość Słowaków uznać musiało dwóch naszych zawodników, mimo iż stoczyli dobre pojedynki. Walką dnia z uwagi na dużą zawziętość i dynamikę okazał się pojedynek Łukasza Skorupy z Jozefem Murinem z Bratysławy.

źródło: NKJP: (r): Rybniczanie na Słowacji, Tygodnik Rybnicki, 2008-02-12

Składnia

bez ograniczeń + zawziętość +
(w CZYM)

4. na kogoś

Definicja

negatywne nastawienie do kogoś, któremu towarzyszy silna chęć skrzywdzenia tej osoby i upór w dążeniu do tego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Czasem zastanawiam się, skąd im się bierze ta zajadłość? Ja w końcu parę razy w tym PRL-u siedziałem w kryminale, mam całkowicie złamaną karierę naukową, jako publicysta czasem przepychałem przez cenzurę 1 (jeden) artykuł rocznie, odebrano mi większość majątku po rodzicach i praktycznie wegetowałem - a nie mam w sobie zawziętości na tych, co wówczas rządzili [...].

źródło: NKJP: Ech, gdzie te bitne generały..., Dziennik Polski, 1998-04-17

Skąd waszym zdaniem wzięła się ta zawziętość na Żydów w czasie II wojny światowej? Dlaczego Hitler tak bardzo się na nich uwziął?

źródło: Internet: forum.krollew.pl

Miało to wszystko charakter bezsilnego warczenia, ale można sobie wyobrazić, jak rosła mściwa, biblijna zawziętość przeciwko mnie. Nawet kobiety tej «parafii» z Brystygierową na czele szczerzyły ząbki i gotowały pazurki na mnie...

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Składnia

bez ograniczeń + zawziętość +
na KOGO | przeciwko KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 22.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json