UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pąs

Chronologizacja

1773, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pąs
pąsy
D. pąsu
pąsów
C. pąsowi
pąsom
B. pąs
pąsy
N. pąsem
pąsami
Ms. pąsie
pąsach
W. pąsie
pąsy

Pochodzenie

fr. ponceau 'kwiat dzikiego maku o jasnoczerwonej barwie'

z fr. paon 'paw'

Znaczenie fr. ponceau wywodzi się z porównania żywego koloru maku do jaskrawych kolorów pawich piór

1.a kolor

Definicja

książk. 
intensywny kolor jasnoczerwony

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kolory i światło

Cytaty

Brzask... Niebo w lilach i w pąsach... Linia lasu za wsią wyraźnieje i rozbłyska.

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Dom nad Oniego, 2006

W tym dniu najbardziej popularne są róże w odcieniu pąsu lub szkarłatu.

źródło: NKJP: Miłość z biznesem w tle, Dziennik Polski, 2001-02-10

Jego twarz natychmiast przybrała wyraźny odcień pąsu i już miał jej jakoś odpowiedzieć [...].

źródło: Internet: wattpad.com

1.b ubranie

Definicja

książk. 
ubranie w intensywnym kolorze jasnoczerwonym

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ cechy ubrań

Cytaty

Pani Maria była sporo po sześćdziesiątce [...]. Szczupła blondynka w rozpinanej do dołu sukience [...], cała w tiulach, koronkach i pąsach.

źródło: NKJP: Andrzej Kwietniewski: Blondynka z miasta Łodzi, 2008

2. rumieniec

Definicja

daw. 
silny rumieniec na twarzy, będący oznaką przeżywanych emocji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rumieniec, wypieki

Połączenia

  • pąsy na policzkach
  • cały w pąsach
  • pokryć się pąsem

Cytaty

Przedstawiam ich sobie: „Mój ojciec, Kazimierz Bieniecki, moja koleżanka, Tuśka Rośnicka”, a oni oboje cali w pąsach. Od razu zrozumiałam. On miał wtedy dobre sześćdziesiąt lat, masz pojęcie? Ona dwadzieścia parę.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2008

Jeden grał na klarnecie figlarną melodię, drugi śpiewał, prowokując pąsy młodszych i dąsy starszych kobiet.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska: Sekret Kroke, 2009

Frazeologizmy

ktoś oblał się rumieńcem
ktoś oblał się pąsem
ktoś stanął w pąsach
ktoś oblewa się rumieńcem
ktoś oblewa się pąsem
ktoś staje w pąsach
Data ostatniej modyfikacji: 05.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json