UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zorientować się

Chronologizacja

1927, SJPWar
W SJPDor cytowane z pism J.I. Kraszewskiego (1812-1887).

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zorientuję się	zorientujemy się
2 os.	zorientujesz się	zorientujecie się
3 os.	zorientuje się	zorientują się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zorientowałem się +(e)m się zorientował	zorientowałam się +(e)m się zorientowała	zorientowałom się +(e)m się zorientowało	zorientowaliśmy się +(e)śmy się zorientowali	zorientowałyśmy się +(e)śmy się zorientowały
2 os.	zorientowałeś się +(e)ś się zorientował	zorientowałaś się +(e)ś się zorientowała	zorientowałoś się +(e)ś się zorientowało	zorientowaliście się +(e)ście się zorientowali	zorientowałyście się +(e)ście się zorientowały
3 os.	zorientował się	zorientowała się	zorientowało się	zorientowali się	zorientowały się

bezosobnik: zorientowano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zorientujmy się
2 os.	zorientuj się	zorientujcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zorientowałbym się bym się zorientował	zorientowałabym się bym się zorientowała	zorientowałobym się bym się zorientowało	zorientowalibyśmy się byśmy się zorientowali	zorientowałybyśmy się byśmy się zorientowały
2 os.	zorientowałbyś się byś się zorientował	zorientowałabyś się byś się zorientowała	zorientowałobyś się byś się zorientowało	zorientowalibyście się byście się zorientowali	zorientowałybyście się byście się zorientowały
3 os.	zorientowałby się by się zorientował	zorientowałaby się by się zorientowała	zorientowałoby się by się zorientowało	zorientowaliby się by się zorientowali	zorientowałyby się by się zorientowały

bezosobnik: zorientowano by się

bezokolicznik: zorientować się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zorientowawszy się

gerundium: zorientowanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zorientowanie się	zorientowania się
D.	zorientowania się	zorientowań się
C.	zorientowaniu się	zorientowaniom się
B.	zorientowanie się	zorientowania się
N.	zorientowaniem się	zorientowaniami się
Ms.	zorientowaniu się	zorientowaniach się
W.	zorientowanie się	zorientowania się

odpowiednik aspektowy: orientować się

Pochodzenie

Od: orientować (się)

1. w sytuacji

Definicja

uzyskać wiedzę ma temat jakichś spraw lub sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

rozeznać, rozeznać się

Połączenia

zorientować się w sytuacji

Cytaty

	Już wtedy częściowo zorientowałam się w specyfice Proszowic i okolicy. źródło: NKJP: Worek pełny pomysłów, Dziennik Polski, 2003-11-07
	Trzy szkice tylko ogólnie pozwalają zorientować się w rozwoju wydarzeń. źródło: NKJP: Andrzej Dudziuk: Do poczytania, Dzień dobry, nr 10, 2001
	Koledzy szybko zorientowali się w moich fobiach i zaczęli mi płatać małpie figle. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003
	Już przy wejściu do Centrum Astronomicznego można zorientować się, kto dominuje wśród astronomów - na liście obecności przeważają męskie imiona. źródło: NKJP: Jak to jest być astronomką, Glamour, nr 5, 2003
	Każdy fachowiec od razu zorientuje się, że często to jednorazowy wzmacniacz, nie wpływający na poprawę słuchu. źródło: NKJP: Jacek Rasiewicz: Bazarowe leczenie, Dziennik Zachodni, 2003-02-06

Składnia

+	zorientować się	+	w CZYM
+	zorientować się	+	ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
+	zorientować się	+	że ZDANIE

2. w terenie

Definicja

określić swoje położenie w przestrzeni w stosunku do stron świata lub jakichś obiektów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Cytaty

Nagle spoza ciężkiej kotary wyjrzało słońce. Oblane promieniami szczyty przedstawiały piękny widok. Czarowne to zjawisko trwało nie dłużej niż minutę, ale to wystarczyło, by zorientował się w okolicy i ustalił kierunek trasy.

źródło: NKJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995

Plac zmienił się nie do poznania, ale cerkiew pozostała i ona właśnie pomogła mu zorientować się w terenie.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005

Na potrzeby niewidomych i słabowidzących Andrzej Szuszkiewicz stworzył specjalny program treningu. Nie tylko pozwalający uczestnikom na zorientowanie się w przestrzeni, lepszą koordynację ruchów czy obronę przed przeciwnikiem. Trening uczy też umiejętności kierowania walką – w taki sposób, aby skłonić napastnika do bliskiego kontaktu.

źródło: NKJP: Monika Frenkiel: Bliski kontakt pomaga, Gazeta Krakowska, 2005-12-05

Składnia

zorientować się

w CZYM

3. na współpracę

Definicja

skierować się ku jakimś działaniom, osobom, postawom, sprawom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Pierwsze (lata 80/90) polskie firmy informatyczne zajmowały się handlem komputerami z dalekiego wschodu. Potem zorientowały się na wdrożenia technologii światowych gigantów. Dzisiaj są one ich konkurentami.

źródło: NKJP: Marcin Maj: Na polskim rynku rządzą polskie firmy, Dziennik Internautów, 2006-06-26

Ciągle jednak poszukuje się pracowników, którzy umieją zorientować się na cel i uznać ten cel za swój.

źródło: NKJP: Henryka Bochniarz, Jacek Santorski: Bądź sobą i wygraj: 10 podpowiedzi dla aktywnej kobiety, 2003

Wspomniane wcześniej dynamiczne zmiany będą wymuszały na nich większe zorientowanie się na indywidualnych klientów, a to będzie wiązać się z lepszym zarządzaniem produktami ubezpieczeniowymi, lepszą obsługą i ukierunkowanym na klientów podejściem służb medycznych.

źródło: NKJP: Michał Czuba: Ewolucja amerykańskiego rynku, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-08-25

Składnia

zorientować się

na KOGO/CO

4. nagle

Definicja

dowiedzieć się czegoś w sposób nieprzewidziany w trakcie jakiejś czynności lub w trakcie znajdowania się w jakiejś sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

opatrzyć się, postrzec się, spodziać się, spostrzec się, zakapować się

Cytaty

	W pewnej zaś chwili, zupełnie niespodziewanie, Piotr zorientował się, że leci samotnie. źródło: NKJP: Maria Krüger: Karolcia, 1959
	Po paru kilometrach poczułem dziwny smród i zorientowałem się, że moja noga spoczywa na sprzęgle. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1955
	– Mateusz zaczął wyjaśniać, ale zorientował się, że pochłonięta jedzeniem, Zosia nie słucha. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005
	Dopiero w Zakopanem zorientowaliśmy się, że walizki zostały na chodniku w Warszawie [...]. źródło: NKJP: (AF): Rodem z Filipowic, Gazeta Krakowska, 2002-02-25

Składnia

zorientować się

że ZDANIE

Data ostatniej modyfikacji: 14.08.2017