UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cichy

Chronologizacja

XIV w., Bańk
XIV w., Bor

Pochodzenie

psł. *tichъ 'cichy, spokojny, powolny'

1. głos

Definicja

taki, który słabo słychać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

antonimy:  donośny, głośny, gromki

Połączenia

  • cichy głos, płacz, śmiech; szum; cicha muzyka, rozmowa; praca czegoś; ciche kroki; urządzenie

Cytaty

Usłyszał cichy głos i skierował się w stronę, z której dochodził.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

Z radia płynęła cicha muzyka, wiatr uderzał o ściany [...].

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
D. cichego
cichego
cichego
cichego
cichej
C. cichemu
cichemu
cichemu
cichemu
cichej
B. cichego
cichego
cichy
ciche
cichą
N. cichym
cichym
cichym
cichym
cichą
Ms. cichym
cichym
cichym
cichym
cichej
W. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cisi
cisi
ciche
ciche
D. cichych
cichych
cichych
cichych
C. cichym
cichym
cichym
cichym
B. cichych
cichych
cichych
ciche
N. cichymi
cichymi
cichymi
cichymi
Ms. cichych
cichych
cichych
cichych
W. cisi
cisi
ciche
ciche

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichszy
cichszy
cichszy
cichsze
cichsza
D. cichszego
cichszego
cichszego
cichszego
cichszej
C. cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszej
B. cichszego
cichszego
cichszy
cichsze
cichszą
N. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszą
Ms. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cichsi
cichsi
cichsze
cichsze
D. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych
C. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
B. cichszych
cichszych
cichszych
cichsze
N. cichszymi
cichszymi
cichszymi
cichszymi
Ms. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych

2. praca

Definicja

odbywający się w ciszy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  głośny

Połączenia

  • cicha modlitwa, praca

Cytaty

Podobnie z miejscem do cichej pracy. Jeśli go nie masz, wstrzymaj się, znajdź dla siebie własny kąt i dopiero wówczas zacznij.

źródło: NKJP: Piotr Fijewski: Jak rozwinąć skrzydła, 1996

Do godz. 22 zakonnice mają czas na cichą modlitwę, rozważania, skupienie.

źródło: NKJP: Dariusz Piekarczyk: I ślubuję milczenie..., Dziennik Łódzki, 2003-11-14

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
D. cichego
cichego
cichego
cichego
cichej
C. cichemu
cichemu
cichemu
cichemu
cichej
B. cichego
cichego
cichy
ciche
cichą
N. cichym
cichym
cichym
cichym
cichą
Ms. cichym
cichym
cichym
cichym
cichej
W. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cisi
cisi
ciche
ciche
D. cichych
cichych
cichych
cichych
C. cichym
cichym
cichym
cichym
B. cichych
cichych
cichych
ciche
N. cichymi
cichymi
cichymi
cichymi
Ms. cichych
cichych
cichych
cichych
W. cisi
cisi
ciche
ciche

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichszy
cichszy
cichszy
cichsze
cichsza
D. cichszego
cichszego
cichszego
cichszego
cichszej
C. cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszej
B. cichszego
cichszego
cichszy
cichsze
cichszą
N. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszą
Ms. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cichsi
cichsi
cichsze
cichsze
D. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych
C. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
B. cichszych
cichszych
cichszych
cichsze
N. cichszymi
cichszymi
cichszymi
cichszymi
Ms. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych

3. dom

Definicja

taki, w którym panuje spokój i brak hałasu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spokojny
antonimy:  niespokojny

Połączenia

  • cichy dom, pokój; wieczór; cicha dzielnica, ulica, wieś; noc; ciche miasto; życie

Cytaty

Te rewelacje wywołują lawinę dramatycznych zdarzeń w cichym domu na plaży.

źródło: NKJP: (L): Maja Komorowska w znakomitej roli Matki w spektaklu Teatru Telewizji Dzieci Tajemnica nadmorskiego domu, Dziennik Łódzki, 2001-08-17

Mieszkałyśmy w zielonej i cichej dzielnicy Beit Ha-Kerem, w trzypokojowym mieszkaniu w bloku.

źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Cela: odpowiedź na zespół Downa, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
D. cichego
cichego
cichego
cichego
cichej
C. cichemu
cichemu
cichemu
cichemu
cichej
B. cichego
cichego
cichy
ciche
cichą
N. cichym
cichym
cichym
cichym
cichą
Ms. cichym
cichym
cichym
cichym
cichej
W. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cisi
cisi
ciche
ciche
D. cichych
cichych
cichych
cichych
C. cichym
cichym
cichym
cichym
B. cichych
cichych
cichych
ciche
N. cichymi
cichymi
cichymi
cichymi
Ms. cichych
cichych
cichych
cichych
W. cisi
cisi
ciche
ciche

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichszy
cichszy
cichszy
cichsze
cichsza
D. cichszego
cichszego
cichszego
cichszego
cichszej
C. cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszej
B. cichszego
cichszego
cichszy
cichsze
cichszą
N. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszą
Ms. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cichsi
cichsi
cichsze
cichsze
D. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych
C. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
B. cichszych
cichszych
cichszych
cichsze
N. cichszymi
cichszymi
cichszymi
cichszymi
Ms. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych

4. chłopak

Definicja

taki, który zachowuje się spokojnie i nie zwraca na siebie uwagi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • cichy chłopak; cicha dziewczyna, dziewczynka, kobieta, pani; istota; ciche dziecko

Cytaty

Przypuszczam, że nasze zajęcia przyczyniły się do tego, że bardzo nieśmiałe i ciche dziecko wyrosło na „gwiazdę” w malutkiej miejscowości, w której mieszkało.

źródło: NKJP: Anna Brzezińska: Warto grać, Wychowawca, 2009-05

Przy małym stoliku siedziały obok siebie dwie smutne, udręczone, ciche istoty, przyjazne i tkliwe.

źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1985

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
D. cichego
cichego
cichego
cichego
cichej
C. cichemu
cichemu
cichemu
cichemu
cichej
B. cichego
cichego
cichy
ciche
cichą
N. cichym
cichym
cichym
cichym
cichą
Ms. cichym
cichym
cichym
cichym
cichej
W. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cisi
cisi
ciche
ciche
D. cichych
cichych
cichych
cichych
C. cichym
cichym
cichym
cichym
B. cichych
cichych
cichych
ciche
N. cichymi
cichymi
cichymi
cichymi
Ms. cichych
cichych
cichych
cichych
W. cisi
cisi
ciche
ciche

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichszy
cichszy
cichszy
cichsze
cichsza
D. cichszego
cichszego
cichszego
cichszego
cichszej
C. cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszej
B. cichszego
cichszego
cichszy
cichsze
cichszą
N. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszą
Ms. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cichsi
cichsi
cichsze
cichsze
D. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych
C. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
B. cichszych
cichszych
cichszych
cichsze
N. cichszymi
cichszymi
cichszymi
cichszymi
Ms. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych

5. ślub

Definicja

odznaczający się skromnością i niewielką sławą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • cichy bohater; ślub; cicha msza, uroczystość; śmierć

Cytaty

Tekst kończy się jak szkolne wypracowanie, w którym dziadkowie dzisiejszych uczniów występują jako cisi bohaterowie, na swoją miarę walczący z nieludzkim systemem.

źródło: NKJP: Jarosław Zalesiński: Dom na przedmieściu, Dziennik Bałtycki, 2009-09-07

Upoważnienie asystowania cichej mszy papieskiej w małym oratorium stanowiło jeden więcej dowód życzliwości Urbana VIII, jednakże pan Sapieha szedł na to nabożeństwo z niepokojem.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
D. cichego
cichego
cichego
cichego
cichej
C. cichemu
cichemu
cichemu
cichemu
cichej
B. cichego
cichego
cichy
ciche
cichą
N. cichym
cichym
cichym
cichym
cichą
Ms. cichym
cichym
cichym
cichym
cichej
W. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cisi
cisi
ciche
ciche
D. cichych
cichych
cichych
cichych
C. cichym
cichym
cichym
cichym
B. cichych
cichych
cichych
ciche
N. cichymi
cichymi
cichymi
cichymi
Ms. cichych
cichych
cichych
cichych
W. cisi
cisi
ciche
ciche

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichszy
cichszy
cichszy
cichsze
cichsza
D. cichszego
cichszego
cichszego
cichszego
cichszej
C. cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszej
B. cichszego
cichszego
cichszy
cichsze
cichszą
N. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszą
Ms. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cichsi
cichsi
cichsze
cichsze
D. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych
C. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
B. cichszych
cichszych
cichszych
cichsze
N. cichszymi
cichszymi
cichszymi
cichszymi
Ms. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych

6. bunt

Definicja

taki, który nie ujawnia się innym osobom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • cichy bunt; sojusznik, wspólnik; cicha nadzieja, zemsta

Cytaty

Jeden z grających, pewnie cichy wspólnik wroga, pokazał mi język. Powiedziałem o tym staremu wiarusowi, który zaraz wysłał patrol.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1997

Mam nawet taką cichą nadzieję, że w niedługim czasie stać będzie ŁKS na walkę o awans do I ligi.

źródło: NKJP: pas: Do końca życia będę ełkaesiakiem, Express Ilustrowany, 2001-07-09

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
D. cichego
cichego
cichego
cichego
cichej
C. cichemu
cichemu
cichemu
cichemu
cichej
B. cichego
cichego
cichy
ciche
cichą
N. cichym
cichym
cichym
cichym
cichą
Ms. cichym
cichym
cichym
cichym
cichej
W. cichy
cichy
cichy
ciche
cicha
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cisi
cisi
ciche
ciche
D. cichych
cichych
cichych
cichych
C. cichym
cichym
cichym
cichym
B. cichych
cichych
cichych
ciche
N. cichymi
cichymi
cichymi
cichymi
Ms. cichych
cichych
cichych
cichych
W. cisi
cisi
ciche
ciche

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cichszy
cichszy
cichszy
cichsze
cichsza
D. cichszego
cichszego
cichszego
cichszego
cichszej
C. cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszemu
cichszej
B. cichszego
cichszego
cichszy
cichsze
cichszą
N. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszą
Ms. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
cichszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cichsi
cichsi
cichsze
cichsze
D. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych
C. cichszym
cichszym
cichszym
cichszym
B. cichszych
cichszych
cichszych
cichsze
N. cichszymi
cichszymi
cichszymi
cichszymi
Ms. cichszych
cichszych
cichszych
cichszych

Frazeologizmy

cicha taca
cicha woda
ciche dni

Przysłowia

Cicha woda brzegi rwie
Data ostatniej modyfikacji: 07.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json