UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wzniosłość

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. nieść

1.a człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto odznacza się wspaniałomyślnością i kieruje się nakazami moralnymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

szlachetność

Cytaty

	Ma być więc pokazana prawda o człowieku w obozie, o obozowej sztuce, ruchu oporu, wzniosłości i małości więźniów. źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Coraz trudniej pamiętać, Gazeta Wyborcza, 1992-09-07
	Owa szlachetność bohatera jest pochodną nieosiągalnej wzniosłości arystokracji, a widowisko i śpiew uwzniośla dodatkowo całą postać. źródło: NKJP: Jarosław Płuciennik: Literackie identyfikacje i oddźwięki: poetyka a empatia, 2002
	Z Czechowem nie należy polemizować, trzeba zanurzyć się w jego tajemnicę, nasycić prawdą, poczuć klimat niuansów i niedopowiedzeń, pokazać nadzieję i rozczarowania, siłę i bierność, śmieszność i tragiczną wzniosłość bohaterów. źródło: NKJP: Wiśniowy sad, Dziennik Polski, 2001-02-28
	Vilbert i Mac w niszy między kolumnami ustosunkowują się do sprawy wzniośle, ale z wzniosłością obserwatorów, nie uczestników. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wzniosłość	wzniosłości
D.	wzniosłości	wzniosłości

C.	wzniosłości	wzniosłościom
B.	wzniosłość	wzniosłości
N.	wzniosłością	wzniosłościami
Ms.	wzniosłości	wzniosłościach
W.	wzniosłości	wzniosłości

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b umysłu

Definicja

cecha czegoś, co jest właściwe osobie odznaczającej się wspaniałomyślnością i kierującej się nakazami moralnymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

szlachetność

Cytaty

	Dla obdarzonego wyobraźnią, ale niemogącego pojąć wzniosłości natury zniewieściałego człowieka, to, co mogłoby być wzniosłe, jest tylko przerażające. źródło: NKJP: Jarosław Marek Rymkiewicz: Myśli różne o ogrodach, 2010
	Zawsze mierzyłem ku wzniosłości ducha, objawiającego swoją moc właśnie ponad tym, co dopuszczalne, słuszne i możliwe. źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000
	Ze słów tych wynika, że odznaczał się żywą wiarą, ofiarną miłością Boga i bliźnich i wzniosłością charakteru. źródło: Internet
	Warunkiem doznawania przeżyć estetycznych prócz posiadania szczególnego zmysłu piękna były też kwalifikacje moralne, wzniosłość umysłu. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wzniosłość	wzniosłości
D.	wzniosłości	wzniosłości

C.	wzniosłości	wzniosłościom
B.	wzniosłość	wzniosłości
N.	wzniosłością	wzniosłościami
Ms.	wzniosłości	wzniosłościach
W.	wzniosłości	wzniosłości

Inne uwagi

Zwykle lp

1.c czynu

Definicja

cecha czegoś, co wyraża czyjąś wspaniałomyślność i kierowanie się nakazami moralnymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

szlachetność

Cytaty

	Nieco późniejsza jest Nauka Aniego wyróżniająca się wzniosłością zasad moralnych. źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1981
	Ukazałeś nam wzniosłość prośby o przebaczenie, ponieważ tylko ono może przynieść narodom pokój i sprawiedliwość! źródło: NKJP: (PAP): Przerzucanie mostów, Dziennik Polski, 2001-05-10
	Nieśmiertelną sławę zapewniło operze nie tylko szlachetne piękno i bogactwo uczuć muzyki Mozarta, ale też wzniosłość myśli zawarta w libretcie - symboliczna walka dobra ze złem. źródło: NKJP: (EKA): Muzyka z różnych epok, Dziennik Polski, 2006-12-07
	[...] przeczytawszy list Broersa Ania uśmiecha się, nie kryjąc swego powątpiewania co do wzniosłości intencji jego autora. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wzniosłość	wzniosłości
D.	wzniosłości	wzniosłości

C.	wzniosłości	wzniosłościom
B.	wzniosłość	wzniosłości
N.	wzniosłością	wzniosłościami
Ms.	wzniosłości	wzniosłościach
W.	wzniosłości	wzniosłości

Inne uwagi

Zwykle lp

2. nastroju

Definicja

cecha czegoś pełnego powagi i świetności, zwykle towarzyszącego ważnym przeżyciom

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

podniosłość

Połączenia

piękno i wzniosłość, powaga i wzniosłość
estetyka, idea, kategoria; uczucie wzniosłości

Cytaty

	Narracja Skargi łączy w sobie wzniosłość i potoczność, wytworne okresy retoryczne i prostą składnię. źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2004
	Piękno, które sprawia ból, jest właśnie rodzajem piękna nieodłącznie związanym z doświadczaniem uczucia wzniosłości. źródło: NKJP: Marek Zaleski: Formy pamięci, 1996
	Nieliczne tylko ze wszystkich ludzkich czynów można porównać ze spokojem i wzniosłością chwili, kiedy blade i drżące palce chorego ściskają mocno, uspokajające dłonie, współczującego lekarza. źródło: NKJP: Krystyna Bonenberg: Wspomienia o Profesorze „Leczyć czasami, pomagać często, pocieszać stale”, Aura nr 12, 1988
	Rosji nie trzeba przepraszać, ale koniecznie trzeba ją zrozumieć. [...] Zrozumieć ogrom jej cierpień. Jej wielkość jako narodu. Piękno i wzniosłość rosyjskiej kultury, wobec której nie można przejść obojętnym. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wzniosłość	wzniosłości
D.	wzniosłości	wzniosłości

C.	wzniosłości	wzniosłościom
B.	wzniosłość	wzniosłości
N.	wzniosłością	wzniosłościami
Ms.	wzniosłości	wzniosłościach
W.	wzniosłości	wzniosłości

Inne uwagi

Zwykle lp

3. coś wzniosłego

Definicja

coś pełnego powagi i świetności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Cytaty

	Nie było to nic specjalnego. W każdym razie - żadna poezja, żadne wzniosłości w rodzaju, że zaglądam oto do „domu duszy”. źródło: NKJP: Elżbieta Borek: Remont szarych komórek, Dziennik Polski, 2006-02-18
	Czesław Miłosz, noblista, żywy klasyk i - wbrew sobie - wieszcz, w swoim najnowszym tomie ostentacyjnie lekceważy sobie wszelkie wzniosłości, z jakimi u nas kojarzona bywa poezja. źródło: NKJP: Piotr Bratkowski: Niech to nie będzie wiersz, Gazeta Wyborcza, 1994-09-29
	Już nie mówię o tym, że dewizą protoplasty rodu Jabłkowskich, Józefa, było: „Nie Polska dla nas, ale my dla Polski” - bo takie wzniosłości dziś nie biorą. źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Nowe zawody, Gazeta Wyborcza, 1993-03-26
	„Sanacja finansowa - wyjaśniano - została zastąpiona sanacją ”moralną„, rzucono pod patronatem autorytetów hasła ”naprawy Rzeczypospolitej„ i hasła ”wyzwolenia pracy„, ”sprawiedliwości społecznej„, a nawet ”dobrobytu ogólnego obywateli„. Mimo tych wzniosłości ustawa sanacyjna trwa i cieszy się jak najżyczliwszą protekcją Rządu obecnego. źródło: NKJP: Grzegorz Michalski: Działalność stowarzyszenia chrześcijańsko-narodowego nauczycielstwa szkół powszechnych 1921-1939, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wzniosłość	wzniosłości
D.	wzniosłości	wzniosłości

C.	wzniosłości	wzniosłościom
B.	wzniosłość	wzniosłości
N.	wzniosłością	wzniosłościami
Ms.	wzniosłości	wzniosłościach
W.	wzniosłości	wzniosłości

Data ostatniej modyfikacji: 04.02.2014