Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozplatam |
rozplatamy |
|||
| 2 os. |
rozplatasz |
rozplatacie |
|||
| 3 os. |
rozplata |
rozplatają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozplatałem +(e)m rozplatał |
rozplatałam +(e)m rozplatała |
rozplatałom +(e)m rozplatało |
rozplataliśmy +(e)śmy rozplatali |
rozplatałyśmy +(e)śmy rozplatały |
| 2 os. |
rozplatałeś +(e)ś rozplatał |
rozplatałaś +(e)ś rozplatała |
rozplatałoś +(e)ś rozplatało |
rozplataliście +(e)ście rozplatali |
rozplatałyście +(e)ście rozplatały |
| 3 os. |
rozplatał |
rozplatała |
rozplatało |
rozplatali |
rozplatały |
bezosobnik: rozplatano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę rozplatał będę rozplatać |
będę rozplatała będę rozplatać |
będę rozplatało będę rozplatać |
będziemy rozplatali będziemy rozplatać |
będziemy rozplatały będziemy rozplatać |
| 2 os. |
będziesz rozplatał będziesz rozplatać |
będziesz rozplatała będziesz rozplatać |
będziesz rozplatało będziesz rozplatać |
będziecie rozplatali będziecie rozplatać |
będziecie rozplatały będziecie rozplatać |
| 3 os. |
będzie rozplatał będzie rozplatać |
będzie rozplatała będzie rozplatać |
będzie rozplatało będzie rozplatać |
będą rozplatali będą rozplatać |
będą rozplatały będą rozplatać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozplatajmy |
|
| 2 os. |
rozplataj |
rozplatajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozplatałbym bym rozplatał |
rozplatałabym bym rozplatała |
rozplatałobym bym rozplatało |
rozplatalibyśmy byśmy rozplatali |
rozplatałybyśmy byśmy rozplatały |
| 2 os. |
rozplatałbyś byś rozplatał |
rozplatałabyś byś rozplatała |
rozplatałobyś byś rozplatało |
rozplatalibyście byście rozplatali |
rozplatałybyście byście rozplatały |
| 3 os. |
rozplatałby by rozplatał |
rozplatałaby by rozplatała |
rozplatałoby by rozplatało |
rozplataliby by rozplatali |
rozplatałyby by rozplatały |
bezosobnik: rozplatano by
bezokolicznik: rozplatać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
rozplatając
gerundium: rozplatanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozplatanie |
rozplatania |
| D. | rozplatania |
rozplatań |
| C. | rozplataniu |
rozplataniom |
| B. | rozplatanie |
rozplatania |
| N. | rozplataniem |
rozplataniami |
| Ms. | rozplataniu |
rozplataniach |
| W. | rozplatanie |
rozplatania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: rozplatający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozplatający |
rozplatający |
rozplatający |
rozplatające |
rozplatająca |
| D. | rozplatającego |
rozplatającego |
rozplatającego |
rozplatającego |
rozplatającej |
| C. | rozplatającemu |
rozplatającemu |
rozplatającemu |
rozplatającemu |
rozplatającej |
| B. | rozplatającego |
rozplatającego |
rozplatający |
rozplatające |
rozplatającą |
| N. | rozplatającym |
rozplatającym |
rozplatającym |
rozplatającym |
rozplatającą |
| Ms. | rozplatającym |
rozplatającym |
rozplatającym |
rozplatającym |
rozplatającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozplatający |
rozplatający |
rozplatające |
rozplatające |
| D. | rozplatających |
rozplatających |
rozplatających |
rozplatających |
| C. | rozplatającym |
rozplatającym |
rozplatającym |
rozplatającym |
| B. | rozplatających |
rozplatających |
rozplatających |
rozplatające |
| N. | rozplatającymi |
rozplatającymi |
rozplatającymi |
rozplatającymi |
| Ms. | rozplatających |
rozplatających |
rozplatających |
rozplatających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: rozplatany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rozplatany |
rozplatany |
rozplatany |
rozplatane |
rozplatana |
| D. | rozplatanego |
rozplatanego |
rozplatanego |
rozplatanego |
rozplatanej |
| C. | rozplatanemu |
rozplatanemu |
rozplatanemu |
rozplatanemu |
rozplatanej |
| B. | rozplatanego |
rozplatanego |
rozplatany |
rozplatane |
rozplataną |
| N. | rozplatanym |
rozplatanym |
rozplatanym |
rozplatanym |
rozplataną |
| Ms. | rozplatanym |
rozplatanym |
rozplatanym |
rozplatanym |
rozplatanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rozplatani |
rozplatani |
rozplatane |
rozplatane |
| D. | rozplatanych |
rozplatanych |
rozplatanych |
rozplatanych |
| C. | rozplatanym |
rozplatanym |
rozplatanym |
rozplatanym |
| B. | rozplatanych |
rozplatanych |
rozplatanych |
rozplatane |
| N. | rozplatanymi |
rozplatanymi |
rozplatanymi |
rozplatanymi |
| Ms. | rozplatanych |
rozplatanych |
rozplatanych |
rozplatanych |
odpowiednik aspektowy: rozpleść
Pochodzenie
Zob. pleść
1. warkocz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- rozplatać warkocz, warkoczyki, włosy
- splatać i rozplatać
Cytaty
|
Ewa [...] sięga ręką i przebiera palcami warkoczyki, które mu zaplotła na brodzie, a on ich nie rozplata z wielkiej do niej miłości. źródło: NKJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002 |
|
|
W dawnej Polsce na wieczorku dziewiczym kuzynki i koleżanki młodej rozplatały jej warkocz, śpiewały i przekomarzały się. źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Wyż się żeni, Polityka, 2007-07-07 |
|
|
Dopiero gdy Święta podeszła do okna i w spotkaniu z blaskiem słońca włosy jej zalśniły całą gamą rdzawobrunatnej czerwieni, uzmysłowił sobie, że gdyby ich ubiegłej nocy nie był własnoręcznie rozplatał, nie potrafiłby dzisiaj uwierzyć w ich prawdziwość, gdyż w swoim bujnym przepychu były jak peruka. źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996 |
|
|
JUSTYNA - Ale co mam robić? źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Vatzlav 1970 |
|
|
Drobne palce bawiły się frędzlą przy ubraniu, splatając i rozplatając cienkie warkoczyki [...]. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód. Kroniki Drugiego Kręgu. Księga III, 2003 |
Składnia
|
+ | rozplatać | + |
CO
|
2. historie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Połączenia
- rozplatać historie
Cytaty
|
Opowieść toczy się spokojnie, pozornie chaotycznie, dociekliwie, jak na śledztwo przystało. Splata, rozplata i na nowo zaplata kolejne supły dramaturgiczne. źródło: NKJP: Władysław Cybulski: „W dolinie Elah”, Dziennik Polski, 2008-05-23 |
|
|
Zanussi uciął rozmowy o treści filmu krótkim zdaniem, że skoro splótł pewną historię, to nie będzie jej rozplatał przed kamerami, tylko pozwoli widzom, aby osobiście to zrobili. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Wyreżyserowany przez Waldemara Śmigasiewicza kameralny spektakl przenikające się i krzyżujące historie bohaterów rozplata i dzieli na monologi. źródło: NKJP: Aneta Kyzioł: Kieszonkowy atlas kobiecej bezradności, Polityka, 2009-03-21 |
Składnia
|
+ | rozplatać | + |
CO
|
3. palce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Połączenia
- rozplatać dłonie, palce, ręce
- splatać i rozplatać
Cytaty
|
Wyglądała na zdenerwowaną, splatała i rozplatała palce, a kiedy pochwyciła jego wzrok, skrzywiła twarz w grymasie udającym uśmiech. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003 |
|
|
Osoba zdenerwowana i niepewna siebie stale porusza rękami: bębni palcami po stole, bawi się pudełkiem zapałek, skubie niewidoczne nitki albo splata i rozplata dłonie. źródło: NKJP: Internet |
|
|
– Wiecie, jak to jest z tymi dziennikarzami – tłumaczyła niańkom, ogrodnikom [...], na zmianę splatając i rozplatając palce. – Człowiek jedno mówi, a robią z tego zupełnie co innego. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007 |
|
|
Adam - to splatając, to rozplatając dłonie - opowiadał krótkie dzieje naszego spotkania i rozstania. źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995 |
|
|
Nie rozplatając rąk, przesunął je tak, że odsłonił swoją karteczkę. źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1960 |
Składnia
|
+ | rozplatać | + |
CO
|