UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozplatać

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozplatam
rozplatamy
2 os. rozplatasz
rozplatacie
3 os. rozplata
rozplatają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozplatałem
+(e)m rozplatał
rozplatałam
+(e)m rozplatała
rozplatałom
+(e)m rozplatało
rozplataliśmy
+(e)śmy rozplatali
rozplatałyśmy
+(e)śmy rozplatały
2 os. rozplatałeś
+(e)ś rozplatał
rozplatałaś
+(e)ś rozplatała
rozplatałoś
+(e)ś rozplatało
rozplataliście
+(e)ście rozplatali
rozplatałyście
+(e)ście rozplatały
3 os. rozplatał
rozplatała
rozplatało
rozplatali
rozplatały

bezosobnik: rozplatano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozplatał
będę rozplatać
będę rozplatała
będę rozplatać
będę rozplatało
będę rozplatać
będziemy rozplatali
będziemy rozplatać
będziemy rozplatały
będziemy rozplatać
2 os. będziesz rozplatał
będziesz rozplatać
będziesz rozplatała
będziesz rozplatać
będziesz rozplatało
będziesz rozplatać
będziecie rozplatali
będziecie rozplatać
będziecie rozplatały
będziecie rozplatać
3 os. będzie rozplatał
będzie rozplatać
będzie rozplatała
będzie rozplatać
będzie rozplatało
będzie rozplatać
będą rozplatali
będą rozplatać
będą rozplatały
będą rozplatać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozplatajmy
2 os. rozplataj
rozplatajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozplatałbym
bym rozplatał
rozplatałabym
bym rozplatała
rozplatałobym
bym rozplatało
rozplatalibyśmy
byśmy rozplatali
rozplatałybyśmy
byśmy rozplatały
2 os. rozplatałbyś
byś rozplatał
rozplatałabyś
byś rozplatała
rozplatałobyś
byś rozplatało
rozplatalibyście
byście rozplatali
rozplatałybyście
byście rozplatały
3 os. rozplatałby
by rozplatał
rozplatałaby
by rozplatała
rozplatałoby
by rozplatało
rozplataliby
by rozplatali
rozplatałyby
by rozplatały

bezosobnik: rozplatano by

bezokolicznik: rozplatać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozplatając

gerundium: rozplatanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozplatanie
rozplatania
D. rozplatania
rozplatań
C. rozplataniu
rozplataniom
B. rozplatanie
rozplatania
N. rozplataniem
rozplataniami
Ms. rozplataniu
rozplataniach
W. rozplatanie
rozplatania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozplatający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozplatający
rozplatający
rozplatający
rozplatające
rozplatająca
D. rozplatającego
rozplatającego
rozplatającego
rozplatającego
rozplatającej
C. rozplatającemu
rozplatającemu
rozplatającemu
rozplatającemu
rozplatającej
B. rozplatającego
rozplatającego
rozplatający
rozplatające
rozplatającą
N. rozplatającym
rozplatającym
rozplatającym
rozplatającym
rozplatającą
Ms. rozplatającym
rozplatającym
rozplatającym
rozplatającym
rozplatającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozplatający
rozplatający
rozplatające
rozplatające
D. rozplatających
rozplatających
rozplatających
rozplatających
C. rozplatającym
rozplatającym
rozplatającym
rozplatającym
B. rozplatających
rozplatających
rozplatających
rozplatające
N. rozplatającymi
rozplatającymi
rozplatającymi
rozplatającymi
Ms. rozplatających
rozplatających
rozplatających
rozplatających

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozplatany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozplatany
rozplatany
rozplatany
rozplatane
rozplatana
D. rozplatanego
rozplatanego
rozplatanego
rozplatanego
rozplatanej
C. rozplatanemu
rozplatanemu
rozplatanemu
rozplatanemu
rozplatanej
B. rozplatanego
rozplatanego
rozplatany
rozplatane
rozplataną
N. rozplatanym
rozplatanym
rozplatanym
rozplatanym
rozplataną
Ms. rozplatanym
rozplatanym
rozplatanym
rozplatanym
rozplatanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozplatani
rozplatani
rozplatane
rozplatane
D. rozplatanych
rozplatanych
rozplatanych
rozplatanych
C. rozplatanym
rozplatanym
rozplatanym
rozplatanym
B. rozplatanych
rozplatanych
rozplatanych
rozplatane
N. rozplatanymi
rozplatanymi
rozplatanymi
rozplatanymi
Ms. rozplatanych
rozplatanych
rozplatanych
rozplatanych

odpowiednik aspektowy: rozpleść

Pochodzenie

Zob. pleść

1. warkocz

Definicja

rozdzielać przełożone przez siebie pędy lub pasma

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odplatać
antonimy:  pleść, przeplatać, splatać, wić II, zaplatać

Połączenia

  • rozplatać warkocz, warkoczyki, włosy
  • splatać i rozplatać

Cytaty

Ewa [...] sięga ręką i przebiera palcami warkoczyki, które mu zaplotła na brodzie, a on ich nie rozplata z wielkiej do niej miłości.

źródło: NKJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002

W dawnej Polsce na wieczorku dziewiczym kuzynki i koleżanki młodej rozplatały jej warkocz, śpiewały i przekomarzały się.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Wyż się żeni, Polityka, 2007-07-07

Dopiero gdy Święta podeszła do okna i w spotkaniu z blaskiem słońca włosy jej zalśniły całą gamą rdzawobrunatnej czerwieni, uzmysłowił sobie, że gdyby ich ubiegłej nocy nie był własnoręcznie rozplatał, nie potrafiłby dzisiaj uwierzyć w ich prawdziwość, gdyż w swoim bujnym przepychu były jak peruka.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

JUSTYNA - Ale co mam robić?
GENIUSZ - Nic więcej niż dotąd. Kąpać się w jeziorze, rozplatać włosy każdego wieczora, splatać o poranku.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Vatzlav 1970

Drobne palce bawiły się frędzlą przy ubraniu, splatając i rozplatając cienkie warkoczyki [...].

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód. Kroniki Drugiego Kręgu. Księga III, 2003

Składnia

bez ograniczeń + rozplatać +
CO

2. historie

Definicja

rozłączać, tak by nie tworzyły spójnej całości

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

antonimy:  splatać
hiperonimy:  rozłączać

Połączenia

  • rozplatać historie

Cytaty

Opowieść toczy się spokojnie, pozornie chaotycznie, dociekliwie, jak na śledztwo przystało. Splata, rozplata i na nowo zaplata kolejne supły dramaturgiczne.

źródło: NKJP: Władysław Cybulski: „W dolinie Elah”, Dziennik Polski, 2008-05-23

Zanussi uciął rozmowy o treści filmu krótkim zdaniem, że skoro splótł pewną historię, to nie będzie jej rozplatał przed kamerami, tylko pozwoli widzom, aby osobiście to zrobili.

źródło: NKJP: Internet

Wyreżyserowany przez Waldemara Śmigasiewicza kameralny spektakl przenikające się i krzyżujące historie bohaterów rozplata i dzieli na monologi.

źródło: NKJP: Aneta Kyzioł: Kieszonkowy atlas kobiecej bezradności, Polityka, 2009-03-21

Składnia

bez ograniczeń + rozplatać +
CO

3. palce

Definicja

oddzielać od siebie, tak by nie były skrzyżowane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

antonimy:  splatać, zaplatać

Połączenia

  • rozplatać dłonie, palce, ręce
  • splatać i rozplatać

Cytaty

Wyglądała na zdenerwowaną, splatała i rozplatała palce, a kiedy pochwyciła jego wzrok, skrzywiła twarz w grymasie udającym uśmiech.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

Osoba zdenerwowana i niepewna siebie stale porusza rękami: bębni palcami po stole, bawi się pudełkiem zapałek, skubie niewidoczne nitki albo splata i rozplata dłonie.

źródło: NKJP: Internet

– Wiecie, jak to jest z tymi dziennikarzami – tłumaczyła niańkom, ogrodnikom [...], na zmianę splatając i rozplatając palce. – Człowiek jedno mówi, a robią z tego zupełnie co innego.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

Adam - to splatając, to rozplatając dłonie - opowiadał krótkie dzieje naszego spotkania i rozstania.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Nie rozplatając rąk, przesunął je tak, że odsłonił swoją karteczkę.

źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1960

Składnia

bez ograniczeń + rozplatać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 21.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json