Chronologizacja
Pochodzenie
Czasownik z prefiksem na- od psł. *stǫpiti 'postawić nogę, zrobić krok, stąpnąć'; zob. stąpać
1. nogą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Połączenia
- nastąpić na kamień, komuś na nogę
Cytaty
|
Omal nie nastąpił na wystający z mchu kawał żelastwa. źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Tego lata w Burbelkowie, 2000 |
|
|
Krzyknęła przeraźliwie, jakby nastąpiła na węża. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1996 |
|
|
Chciał po cichu wyjść z łóżka, ale bosą stopą nastąpił na coś twardego i kłującego. źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nastąpię |
nastąpimy |
|||
| 2 os. |
nastąpisz |
nastąpicie |
|||
| 3 os. |
nastąpi |
nastąpią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nastąpiłem +(e)m nastąpił |
nastąpiłam +(e)m nastąpiła |
nastąpiłom +(e)m nastąpiło |
nastąpiliśmy +(e)śmy nastąpili |
nastąpiłyśmy +(e)śmy nastąpiły |
| 2 os. |
nastąpiłeś +(e)ś nastąpił |
nastąpiłaś +(e)ś nastąpiła |
nastąpiłoś +(e)ś nastąpiło |
nastąpiliście +(e)ście nastąpili |
nastąpiłyście +(e)ście nastąpiły |
| 3 os. |
nastąpił |
nastąpiła |
nastąpiło |
nastąpili |
nastąpiły |
bezosobnik: nastąpiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nastąpmy |
|
| 2 os. |
nastąp |
nastąpcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nastąpiłbym bym nastąpił |
nastąpiłabym bym nastąpiła |
nastąpiłobym bym nastąpiło |
nastąpilibyśmy byśmy nastąpili |
nastąpiłybyśmy byśmy nastąpiły |
| 2 os. |
nastąpiłbyś byś nastąpił |
nastąpiłabyś byś nastąpiła |
nastąpiłobyś byś nastąpiło |
nastąpilibyście byście nastąpili |
nastąpiłybyście byście nastąpiły |
| 3 os. |
nastąpiłby by nastąpił |
nastąpiłaby by nastąpiła |
nastąpiłoby by nastąpiło |
nastąpiliby by nastąpili |
nastąpiłyby by nastąpiły |
bezosobnik: nastąpiono by
bezokolicznik: nastąpić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nastąpiwszy
gerundium: nastąpienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nastąpienie |
nastąpienia |
| D. | nastąpienia |
nastąpień |
| C. | nastąpieniu |
nastąpieniom |
| B. | nastąpienie |
nastąpienia |
| N. | nastąpieniem |
nastąpieniami |
| Ms. | nastąpieniu |
nastąpieniach |
| W. | nastąpienie |
nastąpienia |
Składnia
| Rzosobowy | + | nastąpić | + |
na CO
|
2. po wojnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- nastąpić po którymś roku, po upływie iluś lat, po wojnie, po zakończeniu czegoś
Cytaty
|
Katastrofa nastąpiła krótko po wylądowaniu. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1995 |
|
|
W 1998 r. w życiu obu firm nastąpił gwałtowny przełom. źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Faktycznie fart, Polityka, 2000-02-26 |
|
|
W ubiegły czwartek w Paryżu nastąpiło uroczyste otwarcie, największej tegorocznej imprezy motoryzacyjnej - Salonu Samochodowego, na którym producenci pokazali wiele nowych modeli aut. źródło: NKJP: Wkrótce w Polsce, Gazeta Wrocławska, 2002-10-02 |
|
|
W latach dwudziestych nastąpiła zmiana bardzo wyraźna, poeci młodopolscy albo przestali pisać w ogóle, albo dla młodych stali się żyjącymi przeżytkami. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Poezja nie jest telewizyjna, Polityka, 2001-05-05 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nastąpię |
nastąpimy |
|||
| 2 os. |
nastąpisz |
nastąpicie |
|||
| 3 os. |
nastąpi |
nastąpią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nastąpiłem +(e)m nastąpił |
nastąpiłam +(e)m nastąpiła |
nastąpiłom +(e)m nastąpiło |
nastąpiliśmy +(e)śmy nastąpili |
nastąpiłyśmy +(e)śmy nastąpiły |
| 2 os. |
nastąpiłeś +(e)ś nastąpił |
nastąpiłaś +(e)ś nastąpiła |
nastąpiłoś +(e)ś nastąpiło |
nastąpiliście +(e)ście nastąpili |
nastąpiłyście +(e)ście nastąpiły |
| 3 os. |
nastąpił |
nastąpiła |
nastąpiło |
nastąpili |
nastąpiły |
bezosobnik: nastąpiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nastąpmy |
|
| 2 os. |
nastąp |
nastąpcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nastąpiłbym bym nastąpił |
nastąpiłabym bym nastąpiła |
nastąpiłobym bym nastąpiło |
nastąpilibyśmy byśmy nastąpili |
nastąpiłybyśmy byśmy nastąpiły |
| 2 os. |
nastąpiłbyś byś nastąpił |
nastąpiłabyś byś nastąpiła |
nastąpiłobyś byś nastąpiło |
nastąpilibyście byście nastąpili |
nastąpiłybyście byście nastąpiły |
| 3 os. |
nastąpiłby by nastąpił |
nastąpiłaby by nastąpiła |
nastąpiłoby by nastąpiło |
nastąpiliby by nastąpili |
nastąpiłyby by nastąpiły |
bezosobnik: nastąpiono by
bezokolicznik: nastąpić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nastąpiwszy
gerundium: nastąpienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nastąpienie |
nastąpienia |
| D. | nastąpienia |
nastąpień |
| C. | nastąpieniu |
nastąpieniom |
| B. | nastąpienie |
nastąpienia |
| N. | nastąpieniem |
nastąpieniami |
| Ms. | nastąpieniu |
nastąpieniach |
| W. | nastąpienie |
nastąpienia |
Składnia
| Rznieosobowy | + | nastąpić | + |
po CZYM
|
| Rznieosobowy | + | nastąpić | + |
KIEDY
|
3. kolejny władca
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- nastąpić po jakimś królu, władcy
Cytaty
|
Anno Domini 854 papieżyca Joanna nastąpiła po Leonie i panowała dwa lata, pięć miesięcy i cztery dni. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006 |
|
|
Władcy znad Tybru, którzy nastąpili po Ptolemeuszach, także dbali o świątynię. źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997 |
|
|
Nastąpił po nim wspominany już Teodor Kochcicki, który następnie został pierwszym nauczycielem szkoły radomszczańskiej. źródło: NKJP: Tomasz A. Nowak: Radomszczańscy nauczyciele, Gazeta Radomszczańska, 2009-10-14 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nastąpię |
nastąpimy |
|||
| 2 os. |
nastąpisz |
nastąpicie |
|||
| 3 os. |
nastąpi |
nastąpią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nastąpiłem +(e)m nastąpił |
nastąpiłam +(e)m nastąpiła |
nastąpiłom +(e)m nastąpiło |
nastąpiliśmy +(e)śmy nastąpili |
nastąpiłyśmy +(e)śmy nastąpiły |
| 2 os. |
nastąpiłeś +(e)ś nastąpił |
nastąpiłaś +(e)ś nastąpiła |
nastąpiłoś +(e)ś nastąpiło |
nastąpiliście +(e)ście nastąpili |
nastąpiłyście +(e)ście nastąpiły |
| 3 os. |
nastąpił |
nastąpiła |
nastąpiło |
nastąpili |
nastąpiły |
bezosobnik: nastąpiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nastąpmy |
|
| 2 os. |
nastąp |
nastąpcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nastąpiłbym bym nastąpił |
nastąpiłabym bym nastąpiła |
nastąpiłobym bym nastąpiło |
nastąpilibyśmy byśmy nastąpili |
nastąpiłybyśmy byśmy nastąpiły |
| 2 os. |
nastąpiłbyś byś nastąpił |
nastąpiłabyś byś nastąpiła |
nastąpiłobyś byś nastąpiło |
nastąpilibyście byście nastąpili |
nastąpiłybyście byście nastąpiły |
| 3 os. |
nastąpiłby by nastąpił |
nastąpiłaby by nastąpiła |
nastąpiłoby by nastąpiło |
nastąpiliby by nastąpili |
nastąpiłyby by nastąpiły |
bezosobnik: nastąpiono by
bezokolicznik: nastąpić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nastąpiwszy
gerundium: nastąpienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nastąpienie |
nastąpienia |
| D. | nastąpienia |
nastąpień |
| C. | nastąpieniu |
nastąpieniom |
| B. | nastąpienie |
nastąpienia |
| N. | nastąpieniem |
nastąpieniami |
| Ms. | nastąpieniu |
nastąpieniach |
| W. | nastąpienie |
nastąpienia |
odpowiednik aspektowy: następować
Składnia
| Rzosobowy | + | nastąpić | + |
po KIM
|