UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nastąpić

Chronologizacja

2 połowa XVI w., Bańk

Pochodzenie

Czasownik z prefiksem na- od psł. *stǫpiti 'postawić nogę, zrobić krok, stąpnąć'; zob. stąpać

1. nogą

Definicja

wejść na coś, stawiając na tym stopę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • nastąpić na kamień, komuś na nogę

Cytaty

Omal nie nastąpił na wystający z mchu kawał żelastwa.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Tego lata w Burbelkowie, 2000

Krzyknęła przeraźliwie, jakby nastąpiła na węża.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1996

Chciał po cichu wyjść z łóżka, ale bosą stopą nastąpił na coś twardego i kłującego.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nastąpię
nastąpimy
2 os. nastąpisz
nastąpicie
3 os. nastąpi
nastąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nastąpiłem
+(e)m nastąpił
nastąpiłam
+(e)m nastąpiła
nastąpiłom
+(e)m nastąpiło
nastąpiliśmy
+(e)śmy nastąpili
nastąpiłyśmy
+(e)śmy nastąpiły
2 os. nastąpiłeś
+(e)ś nastąpił
nastąpiłaś
+(e)ś nastąpiła
nastąpiłoś
+(e)ś nastąpiło
nastąpiliście
+(e)ście nastąpili
nastąpiłyście
+(e)ście nastąpiły
3 os. nastąpił
nastąpiła
nastąpiło
nastąpili
nastąpiły

bezosobnik: nastąpiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nastąpmy
2 os. nastąp
nastąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nastąpiłbym
bym nastąpił
nastąpiłabym
bym nastąpiła
nastąpiłobym
bym nastąpiło
nastąpilibyśmy
byśmy nastąpili
nastąpiłybyśmy
byśmy nastąpiły
2 os. nastąpiłbyś
byś nastąpił
nastąpiłabyś
byś nastąpiła
nastąpiłobyś
byś nastąpiło
nastąpilibyście
byście nastąpili
nastąpiłybyście
byście nastąpiły
3 os. nastąpiłby
by nastąpił
nastąpiłaby
by nastąpiła
nastąpiłoby
by nastąpiło
nastąpiliby
by nastąpili
nastąpiłyby
by nastąpiły

bezosobnik: nastąpiono by

bezokolicznik: nastąpić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nastąpiwszy

gerundium: nastąpienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nastąpienie
nastąpienia
D. nastąpienia
nastąpień
C. nastąpieniu
nastąpieniom
B. nastąpienie
nastąpienia
N. nastąpieniem
nastąpieniami
Ms. nastąpieniu
nastąpieniach
W. nastąpienie
nastąpienia

Składnia

Rzosobowy + nastąpić +
na CO

2. po wojnie

Definicja

wydarzyć się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • nastąpić po którymś roku, po upływie iluś lat, po wojnie, po zakończeniu czegoś

Cytaty

Katastrofa nastąpiła krótko po wylądowaniu.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1995

W 1998 r. w życiu obu firm nastąpił gwałtowny przełom.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik: Faktycznie fart, Polityka, 2000-02-26

W ubiegły czwartek w Paryżu nastąpiło uroczyste otwarcie, największej tegorocznej imprezy motoryzacyjnej - Salonu Samochodowego, na którym producenci pokazali wiele nowych modeli aut.

źródło: NKJP: Wkrótce w Polsce, Gazeta Wrocławska, 2002-10-02

W latach dwudziestych nastąpiła zmiana bardzo wyraźna, poeci młodopolscy albo przestali pisać w ogóle, albo dla młodych stali się żyjącymi przeżytkami.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Poezja nie jest telewizyjna, Polityka, 2001-05-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nastąpię
nastąpimy
2 os. nastąpisz
nastąpicie
3 os. nastąpi
nastąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nastąpiłem
+(e)m nastąpił
nastąpiłam
+(e)m nastąpiła
nastąpiłom
+(e)m nastąpiło
nastąpiliśmy
+(e)śmy nastąpili
nastąpiłyśmy
+(e)śmy nastąpiły
2 os. nastąpiłeś
+(e)ś nastąpił
nastąpiłaś
+(e)ś nastąpiła
nastąpiłoś
+(e)ś nastąpiło
nastąpiliście
+(e)ście nastąpili
nastąpiłyście
+(e)ście nastąpiły
3 os. nastąpił
nastąpiła
nastąpiło
nastąpili
nastąpiły

bezosobnik: nastąpiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nastąpmy
2 os. nastąp
nastąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nastąpiłbym
bym nastąpił
nastąpiłabym
bym nastąpiła
nastąpiłobym
bym nastąpiło
nastąpilibyśmy
byśmy nastąpili
nastąpiłybyśmy
byśmy nastąpiły
2 os. nastąpiłbyś
byś nastąpił
nastąpiłabyś
byś nastąpiła
nastąpiłobyś
byś nastąpiło
nastąpilibyście
byście nastąpili
nastąpiłybyście
byście nastąpiły
3 os. nastąpiłby
by nastąpił
nastąpiłaby
by nastąpiła
nastąpiłoby
by nastąpiło
nastąpiliby
by nastąpili
nastąpiłyby
by nastąpiły

bezosobnik: nastąpiono by

bezokolicznik: nastąpić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nastąpiwszy

gerundium: nastąpienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nastąpienie
nastąpienia
D. nastąpienia
nastąpień
C. nastąpieniu
nastąpieniom
B. nastąpienie
nastąpienia
N. nastąpieniem
nastąpieniami
Ms. nastąpieniu
nastąpieniach
W. nastąpienie
nastąpienia

Składnia

Rznieosobowy + nastąpić +
po CZYM
Rznieosobowy + nastąpić +
KIEDY

3. kolejny władca

Definicja

zacząć sprawować swój urząd lub panowanie po kimś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • nastąpić po jakimś królu, władcy

Cytaty

Anno Domini 854 papieżyca Joanna nastąpiła po Leonie i panowała dwa lata, pięć miesięcy i cztery dni.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Władcy znad Tybru, którzy nastąpili po Ptolemeuszach, także dbali o świątynię.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Nastąpił po nim wspominany już Teodor Kochcicki, który następnie został pierwszym nauczycielem szkoły radomszczańskiej.

źródło: NKJP: Tomasz A. Nowak: Radomszczańscy nauczyciele, Gazeta Radomszczańska, 2009-10-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nastąpię
nastąpimy
2 os. nastąpisz
nastąpicie
3 os. nastąpi
nastąpią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nastąpiłem
+(e)m nastąpił
nastąpiłam
+(e)m nastąpiła
nastąpiłom
+(e)m nastąpiło
nastąpiliśmy
+(e)śmy nastąpili
nastąpiłyśmy
+(e)śmy nastąpiły
2 os. nastąpiłeś
+(e)ś nastąpił
nastąpiłaś
+(e)ś nastąpiła
nastąpiłoś
+(e)ś nastąpiło
nastąpiliście
+(e)ście nastąpili
nastąpiłyście
+(e)ście nastąpiły
3 os. nastąpił
nastąpiła
nastąpiło
nastąpili
nastąpiły

bezosobnik: nastąpiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nastąpmy
2 os. nastąp
nastąpcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nastąpiłbym
bym nastąpił
nastąpiłabym
bym nastąpiła
nastąpiłobym
bym nastąpiło
nastąpilibyśmy
byśmy nastąpili
nastąpiłybyśmy
byśmy nastąpiły
2 os. nastąpiłbyś
byś nastąpił
nastąpiłabyś
byś nastąpiła
nastąpiłobyś
byś nastąpiło
nastąpilibyście
byście nastąpili
nastąpiłybyście
byście nastąpiły
3 os. nastąpiłby
by nastąpił
nastąpiłaby
by nastąpiła
nastąpiłoby
by nastąpiło
nastąpiliby
by nastąpili
nastąpiłyby
by nastąpiły

bezosobnik: nastąpiono by

bezokolicznik: nastąpić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nastąpiwszy

gerundium: nastąpienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nastąpienie
nastąpienia
D. nastąpienia
nastąpień
C. nastąpieniu
nastąpieniom
B. nastąpienie
nastąpienia
N. nastąpieniem
nastąpieniami
Ms. nastąpieniu
nastąpieniach
W. nastąpienie
nastąpienia

odpowiednik aspektowy: następować

Składnia

Rzosobowy + nastąpić +
po KIM

Frazeologizmy

ktoś nadepnął na odcisk komuś
ktoś nastąpił na odcisk komuś
Data ostatniej modyfikacji: 15.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json