UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poznawać

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. znać

1. obce kraje

Definicja

uzyskiwać jakąś wiedzę w wyniku obserwacji i własnego doświadczenia lub czerpać ją skądś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • poznawać działanie czegoś, fakty, historię, język, kulisy czegoś, literaturę, miasto, czyjeś możliwości, myśli, obce kraje, obyczaje, okolice, plany, powód, prawdę, czyjąś przeszłość, przyczynę, przyrodę, przyszłość, reguły gry, sekrety, środowisko, świat, sztuki walki, tajemnicę, tajniki zawodu, treść czegoś
  • poznawać z bryków, z książek, z przekładów, z raportu, z relacji świadków, z taśm; ze szczegółami; z zapałem
  • poznawać stopniowo; chętnie

Cytaty

[...] stawialiśmy sobie za punkt honoru, żeby poznawać świat bez przewodnika. Jakiś niezbyt ciężki bedeker w plecaku [...]. Nie więcej.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005

Przebywało tu też kilku głuchoniemych. W wieku od kilku do kilkunastu lat. Najmłodsi mozolnie poznawali znaki mowy rąk i podstawy pisania, starsi uczyli się rzemiosła.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Galileusz dopełnił kopernikańską rewolucję, tworząc kanon badań naukowych. Udowodnił, że człowiek jest zdolny do czytania księgi natury, do poznawania praw przyrody.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

[...] w końcowej części filmu [...] dzięki narastającej fali retrospekcji poznajemy bliżej kilkoro nieżyjących od lat członków rodziny.

źródło: NKJP: Jarosław Loretz: Krwią karmione dzieciątka, Esensja, 2009-08-21

– Pracodawcy obawiają się zatrudnić więźniów – ubolewa dyr. Hernik. – Przełamują swoje obawy, kiedy poznają, jak skazani pracują.

źródło: NKJP: Violetta Gradek: Szczęśliwcy, Dziennik Zachodni, 2002-10-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznaję
poznajemy
2 os. poznajesz
poznajecie
3 os. poznaje
poznają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałem
+(e)m poznawał
poznawałam
+(e)m poznawała
poznawałom
+(e)m poznawało
poznawaliśmy
+(e)śmy poznawali
poznawałyśmy
+(e)śmy poznawały
2 os. poznawałeś
+(e)ś poznawał
poznawałaś
+(e)ś poznawała
poznawałoś
+(e)ś poznawało
poznawaliście
+(e)ście poznawali
poznawałyście
+(e)ście poznawały
3 os. poznawał
poznawała
poznawało
poznawali
poznawały

bezosobnik: poznawano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poznawał
będę poznawać
będę poznawała
będę poznawać
będę poznawało
będę poznawać
będziemy poznawali
będziemy poznawać
będziemy poznawały
będziemy poznawać
2 os. będziesz poznawał
będziesz poznawać
będziesz poznawała
będziesz poznawać
będziesz poznawało
będziesz poznawać
będziecie poznawali
będziecie poznawać
będziecie poznawały
będziecie poznawać
3 os. będzie poznawał
będzie poznawać
będzie poznawała
będzie poznawać
będzie poznawało
będzie poznawać
będą poznawali
będą poznawać
będą poznawały
będą poznawać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznawajmy
2 os. poznawaj
poznawajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałbym
bym poznawał
poznawałabym
bym poznawała
poznawałobym
bym poznawało
poznawalibyśmy
byśmy poznawali
poznawałybyśmy
byśmy poznawały
2 os. poznawałbyś
byś poznawał
poznawałabyś
byś poznawała
poznawałobyś
byś poznawało
poznawalibyście
byście poznawali
poznawałybyście
byście poznawały
3 os. poznawałby
by poznawał
poznawałaby
by poznawała
poznawałoby
by poznawało
poznawaliby
by poznawali
poznawałyby
by poznawały

bezosobnik: poznawano by

bezokolicznik: poznawać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poznając

gerundium: poznawanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poznawanie
poznawania
D. poznawania
poznawań
C. poznawaniu
poznawaniom
B. poznawanie
poznawania
N. poznawaniem
poznawaniami
Ms. poznawaniu
poznawaniach
W. poznawanie
poznawania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poznający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznający
poznający
poznający
poznające
poznająca
D. poznającego
poznającego
poznającego
poznającego
poznającej
C. poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającej
B. poznającego
poznającego
poznający
poznające
poznającą
N. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającą
Ms. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznający
poznający
poznające
poznające
D. poznających
poznających
poznających
poznających
C. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
B. poznających
poznających
poznających
poznające
N. poznającymi
poznającymi
poznającymi
poznającymi
Ms. poznających
poznających
poznających
poznających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poznawany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznawany
poznawany
poznawany
poznawane
poznawana
D. poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanej
C. poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanej
B. poznawanego
poznawanego
poznawany
poznawane
poznawaną
N. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawaną
Ms. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznawani
poznawani
poznawane
poznawane
D. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych
C. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
B. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawane
N. poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
Ms. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych

odpowiednik aspektowy: poznać

Składnia

Rzosobowy + poznawać +
KOGO/CO
Rzosobowy + poznawać +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. nędzę

Definicja

doświadczać jakichś sytuacji, uczuć lub wrażeń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • poznawać głód, nędzę, poniżenie; miłość, rozkosz

Cytaty

Urzędnicy [...] traktują bezrobotnych jak zło konieczne. Jakby nie zdawali sobie sprawy, że i ich może spotkać to nieszczęście, że stracą pracę i poznają biedę, poniżenie i pogardę.

źródło: NKJP: Anna Bikont (oprac.): Świadectwa, Gazeta Wyborcza, 1993-11-19

Poznaje radość życia, uczy się wychodzenia z cienia.

źródło: NKJP: Małgorzata Brzoza: Numerologia związków, 2001

Agresywni przed momentem wieśniacy teraz na własnej skórze poznawali, czym jest agresja. Hulający po przesiece jeźdźcy rozjeżdżali ich końmi i bez zmiłowania siekli batami.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Niech jadą na Zachód. Tam zmienią mentalność. Poznają, co to prawdziwe zawodowstwo, rywalizacja o miejsce w składzie. Nikt nie wystawi ich do składu za nazwisko.

źródło: NKJP: Robert Błoński: Piłka nożna. Rozmowa z Romanem Koseckim, Gazeta Wyborcza, 1997-01-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznaję
poznajemy
2 os. poznajesz
poznajecie
3 os. poznaje
poznają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałem
+(e)m poznawał
poznawałam
+(e)m poznawała
poznawałom
+(e)m poznawało
poznawaliśmy
+(e)śmy poznawali
poznawałyśmy
+(e)śmy poznawały
2 os. poznawałeś
+(e)ś poznawał
poznawałaś
+(e)ś poznawała
poznawałoś
+(e)ś poznawało
poznawaliście
+(e)ście poznawali
poznawałyście
+(e)ście poznawały
3 os. poznawał
poznawała
poznawało
poznawali
poznawały

bezosobnik: poznawano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poznawał
będę poznawać
będę poznawała
będę poznawać
będę poznawało
będę poznawać
będziemy poznawali
będziemy poznawać
będziemy poznawały
będziemy poznawać
2 os. będziesz poznawał
będziesz poznawać
będziesz poznawała
będziesz poznawać
będziesz poznawało
będziesz poznawać
będziecie poznawali
będziecie poznawać
będziecie poznawały
będziecie poznawać
3 os. będzie poznawał
będzie poznawać
będzie poznawała
będzie poznawać
będzie poznawało
będzie poznawać
będą poznawali
będą poznawać
będą poznawały
będą poznawać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznawajmy
2 os. poznawaj
poznawajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałbym
bym poznawał
poznawałabym
bym poznawała
poznawałobym
bym poznawało
poznawalibyśmy
byśmy poznawali
poznawałybyśmy
byśmy poznawały
2 os. poznawałbyś
byś poznawał
poznawałabyś
byś poznawała
poznawałobyś
byś poznawało
poznawalibyście
byście poznawali
poznawałybyście
byście poznawały
3 os. poznawałby
by poznawał
poznawałaby
by poznawała
poznawałoby
by poznawało
poznawaliby
by poznawali
poznawałyby
by poznawały

bezosobnik: poznawano by

bezokolicznik: poznawać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poznając

gerundium: poznawanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poznawanie
poznawania
D. poznawania
poznawań
C. poznawaniu
poznawaniom
B. poznawanie
poznawania
N. poznawaniem
poznawaniami
Ms. poznawaniu
poznawaniach
W. poznawanie
poznawania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poznający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznający
poznający
poznający
poznające
poznająca
D. poznającego
poznającego
poznającego
poznającego
poznającej
C. poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającej
B. poznającego
poznającego
poznający
poznające
poznającą
N. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającą
Ms. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznający
poznający
poznające
poznające
D. poznających
poznających
poznających
poznających
C. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
B. poznających
poznających
poznających
poznające
N. poznającymi
poznającymi
poznającymi
poznającymi
Ms. poznających
poznających
poznających
poznających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poznawany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznawany
poznawany
poznawany
poznawane
poznawana
D. poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanej
C. poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanej
B. poznawanego
poznawanego
poznawany
poznawane
poznawaną
N. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawaną
Ms. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznawani
poznawani
poznawane
poznawane
D. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych
C. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
B. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawane
N. poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
Ms. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych

odpowiednik aspektowy: poznać

Składnia

Rzosobowy + poznawać +
CO
Rzosobowy + poznawać +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

3. po minie

Definicja

domyślać się czegoś lub rozumieć coś na podstawie jakichś oznak

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • poznawać po akcencie, po minie, po nerwowych ruchach, po głosie, po oczach, po mimice

Cytaty

Generał, który znał na wylot swoje konie, czuł, że spacer sprawia zwierzęciu przyjemność [...]. Poznawał to po gorliwym parskaniu i ruchach kształtnych, spiczastych nieco uszu.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

[...] podniosłem się z zydla, poznając po graniu mięśni mimicznych Wiatora, że coś uroczystego się szykuje.

źródło: NKJP: Ireneusz Iredyński: Dzień oszusta. Człowiek epoki, 1962

Kontaktujemy się kilka razy dziennie. Poznaję po głosie, w jakiej jest kondycji.

źródło: NKJP: Irena Łaszyn: Czasem chciałabym się rozmnożyć przez pączkowanie, Dziennik Bałtycki, 2011-01-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznaję
poznajemy
2 os. poznajesz
poznajecie
3 os. poznaje
poznają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałem
+(e)m poznawał
poznawałam
+(e)m poznawała
poznawałom
+(e)m poznawało
poznawaliśmy
+(e)śmy poznawali
poznawałyśmy
+(e)śmy poznawały
2 os. poznawałeś
+(e)ś poznawał
poznawałaś
+(e)ś poznawała
poznawałoś
+(e)ś poznawało
poznawaliście
+(e)ście poznawali
poznawałyście
+(e)ście poznawały
3 os. poznawał
poznawała
poznawało
poznawali
poznawały

bezosobnik: poznawano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poznawał
będę poznawać
będę poznawała
będę poznawać
będę poznawało
będę poznawać
będziemy poznawali
będziemy poznawać
będziemy poznawały
będziemy poznawać
2 os. będziesz poznawał
będziesz poznawać
będziesz poznawała
będziesz poznawać
będziesz poznawało
będziesz poznawać
będziecie poznawali
będziecie poznawać
będziecie poznawały
będziecie poznawać
3 os. będzie poznawał
będzie poznawać
będzie poznawała
będzie poznawać
będzie poznawało
będzie poznawać
będą poznawali
będą poznawać
będą poznawały
będą poznawać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznawajmy
2 os. poznawaj
poznawajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałbym
bym poznawał
poznawałabym
bym poznawała
poznawałobym
bym poznawało
poznawalibyśmy
byśmy poznawali
poznawałybyśmy
byśmy poznawały
2 os. poznawałbyś
byś poznawał
poznawałabyś
byś poznawała
poznawałobyś
byś poznawało
poznawalibyście
byście poznawali
poznawałybyście
byście poznawały
3 os. poznawałby
by poznawał
poznawałaby
by poznawała
poznawałoby
by poznawało
poznawaliby
by poznawali
poznawałyby
by poznawały

bezosobnik: poznawano by

bezokolicznik: poznawać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poznając

gerundium: poznawanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poznawanie
poznawania
D. poznawania
poznawań
C. poznawaniu
poznawaniom
B. poznawanie
poznawania
N. poznawaniem
poznawaniami
Ms. poznawaniu
poznawaniach
W. poznawanie
poznawania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poznający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznający
poznający
poznający
poznające
poznająca
D. poznającego
poznającego
poznającego
poznającego
poznającej
C. poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającej
B. poznającego
poznającego
poznający
poznające
poznającą
N. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającą
Ms. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznający
poznający
poznające
poznające
D. poznających
poznających
poznających
poznających
C. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
B. poznających
poznających
poznających
poznające
N. poznającymi
poznającymi
poznającymi
poznającymi
Ms. poznających
poznających
poznających
poznających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poznawany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznawany
poznawany
poznawany
poznawane
poznawana
D. poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanej
C. poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanej
B. poznawanego
poznawanego
poznawany
poznawane
poznawaną
N. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawaną
Ms. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznawani
poznawani
poznawane
poznawane
D. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych
C. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
B. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawane
N. poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
Ms. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych

odpowiednik aspektowy: poznać

Składnia

Rzosobowy + poznawać +
CO + (po CZYM | z CZEGO)
Rzosobowy + poznawać +
(po CZYM | z CZEGO) + że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

4. kogoś na przyjęciu

Definicja

zawierać znajomość z kimś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • poznawać nowych ludzi, sąsiadów
  • poznawać kogoś na dyskotece, na przyjęciu, na studiach, na wakacjach
  • poznawać kogoś przez biuro matrymonialne, przez znajomego
  • poznawać kogoś w barze, w parku

Cytaty

Anna poznaje Martę, kiedy tamta przenosi się do ich szkoły na początku siódmej klasy.

źródło: NKJP: Monika Rakusa: Żona Adama, 2010

Prawie nikogo tu nie znałem i nie chciałem poznawać.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

Włócząc się po Paryżu, poznaje Afgańczyków, którzy w tanich hotelowych pokojach snują nieskończone opowieści o potyczkach, zasadzkach w górach, obozowiskach i odwrotach.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Organizatorzy eventów mają nadzieję, że w swobodnej atmosferze - przy grillu i muzyce - poznają ludzi z lokalnej branży zainteresowanych dalszą współpracą.

źródło: NKJP: Anna Wasilewska-Śpioch: Polska organizuje lokalne eventy, Dziennik Internautów, 2008-07-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznaję
poznajemy
2 os. poznajesz
poznajecie
3 os. poznaje
poznają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałem
+(e)m poznawał
poznawałam
+(e)m poznawała
poznawałom
+(e)m poznawało
poznawaliśmy
+(e)śmy poznawali
poznawałyśmy
+(e)śmy poznawały
2 os. poznawałeś
+(e)ś poznawał
poznawałaś
+(e)ś poznawała
poznawałoś
+(e)ś poznawało
poznawaliście
+(e)ście poznawali
poznawałyście
+(e)ście poznawały
3 os. poznawał
poznawała
poznawało
poznawali
poznawały

bezosobnik: poznawano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poznawał
będę poznawać
będę poznawała
będę poznawać
będę poznawało
będę poznawać
będziemy poznawali
będziemy poznawać
będziemy poznawały
będziemy poznawać
2 os. będziesz poznawał
będziesz poznawać
będziesz poznawała
będziesz poznawać
będziesz poznawało
będziesz poznawać
będziecie poznawali
będziecie poznawać
będziecie poznawały
będziecie poznawać
3 os. będzie poznawał
będzie poznawać
będzie poznawała
będzie poznawać
będzie poznawało
będzie poznawać
będą poznawali
będą poznawać
będą poznawały
będą poznawać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznawajmy
2 os. poznawaj
poznawajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałbym
bym poznawał
poznawałabym
bym poznawała
poznawałobym
bym poznawało
poznawalibyśmy
byśmy poznawali
poznawałybyśmy
byśmy poznawały
2 os. poznawałbyś
byś poznawał
poznawałabyś
byś poznawała
poznawałobyś
byś poznawało
poznawalibyście
byście poznawali
poznawałybyście
byście poznawały
3 os. poznawałby
by poznawał
poznawałaby
by poznawała
poznawałoby
by poznawało
poznawaliby
by poznawali
poznawałyby
by poznawały

bezosobnik: poznawano by

bezokolicznik: poznawać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poznając

gerundium: poznawanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poznawanie
poznawania
D. poznawania
poznawań
C. poznawaniu
poznawaniom
B. poznawanie
poznawania
N. poznawaniem
poznawaniami
Ms. poznawaniu
poznawaniach
W. poznawanie
poznawania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poznający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznający
poznający
poznający
poznające
poznająca
D. poznającego
poznającego
poznającego
poznającego
poznającej
C. poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającej
B. poznającego
poznającego
poznający
poznające
poznającą
N. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającą
Ms. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznający
poznający
poznające
poznające
D. poznających
poznających
poznających
poznających
C. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
B. poznających
poznających
poznających
poznające
N. poznającymi
poznającymi
poznającymi
poznającymi
Ms. poznających
poznających
poznających
poznających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poznawany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznawany
poznawany
poznawany
poznawane
poznawana
D. poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanej
C. poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanej
B. poznawanego
poznawanego
poznawany
poznawane
poznawaną
N. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawaną
Ms. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznawani
poznawani
poznawane
poznawane
D. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych
C. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
B. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawane
N. poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
Ms. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych

odpowiednik aspektowy: poznać

Składnia

Rzosobowy + poznawać +
KOGO + (GDZIE | KIEDY)

5. kogoś z kimś

Definicja

przedstawiać kogoś komuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

  • poznawać przyjaciółkę, rodziców z kimś
  • poznawać kogoś z przyjaciółką, ze swoimi rodzicami, ze swoimi znajomymi

Cytaty

Ludwik witał kolejnych gości, poznając ich z Andreą.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

Przybiega Marta [...] (zeszczuplała i ładnie wygląda). [...] Poznaje mnie z Andersem Bodegardem, tłumaczem pani Wisławy [...], on udaje, że mnie zna, tak, słyszał, czytał, ja udaję, że wierzę.

źródło: NKJP: Józef Hen: Dziennik na nowy wiek, 2009

[...] kiedyś na jakimś spotkaniu poznają mnie z jakimś facetem, a on: „Andrzej Ignatowski jestem”. „Nie, to ja jestem Andrzej Ignatowski” - odpowiadam.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski, Andrzej Ignatowski: Gafy to moja specjalność, CKM, 1999, nr 8

[...] młodzi Żydzi w gminach tradycyjnych nie mają możliwości spotkać swych przyszłych partnerów małżeńskich w warunkach normalnego życia towarzyskiego. Poznaje ich ze sobą zwykle osoba trzecia, którą znajomość obu zainteresowanych rodzin upoważnia do proponowania związku.

źródło: NKJP: Zaloty i małżeństwo u Żydów, Usenet – pl.soc.religia, 2008-12-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznaję
poznajemy
2 os. poznajesz
poznajecie
3 os. poznaje
poznają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałem
+(e)m poznawał
poznawałam
+(e)m poznawała
poznawałom
+(e)m poznawało
poznawaliśmy
+(e)śmy poznawali
poznawałyśmy
+(e)śmy poznawały
2 os. poznawałeś
+(e)ś poznawał
poznawałaś
+(e)ś poznawała
poznawałoś
+(e)ś poznawało
poznawaliście
+(e)ście poznawali
poznawałyście
+(e)ście poznawały
3 os. poznawał
poznawała
poznawało
poznawali
poznawały

bezosobnik: poznawano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poznawał
będę poznawać
będę poznawała
będę poznawać
będę poznawało
będę poznawać
będziemy poznawali
będziemy poznawać
będziemy poznawały
będziemy poznawać
2 os. będziesz poznawał
będziesz poznawać
będziesz poznawała
będziesz poznawać
będziesz poznawało
będziesz poznawać
będziecie poznawali
będziecie poznawać
będziecie poznawały
będziecie poznawać
3 os. będzie poznawał
będzie poznawać
będzie poznawała
będzie poznawać
będzie poznawało
będzie poznawać
będą poznawali
będą poznawać
będą poznawały
będą poznawać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznawajmy
2 os. poznawaj
poznawajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałbym
bym poznawał
poznawałabym
bym poznawała
poznawałobym
bym poznawało
poznawalibyśmy
byśmy poznawali
poznawałybyśmy
byśmy poznawały
2 os. poznawałbyś
byś poznawał
poznawałabyś
byś poznawała
poznawałobyś
byś poznawało
poznawalibyście
byście poznawali
poznawałybyście
byście poznawały
3 os. poznawałby
by poznawał
poznawałaby
by poznawała
poznawałoby
by poznawało
poznawaliby
by poznawali
poznawałyby
by poznawały

bezosobnik: poznawano by

bezokolicznik: poznawać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poznając

gerundium: poznawanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poznawanie
poznawania
D. poznawania
poznawań
C. poznawaniu
poznawaniom
B. poznawanie
poznawania
N. poznawaniem
poznawaniami
Ms. poznawaniu
poznawaniach
W. poznawanie
poznawania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poznający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznający
poznający
poznający
poznające
poznająca
D. poznającego
poznającego
poznającego
poznającego
poznającej
C. poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającej
B. poznającego
poznającego
poznający
poznające
poznającą
N. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającą
Ms. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznający
poznający
poznające
poznające
D. poznających
poznających
poznających
poznających
C. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
B. poznających
poznających
poznających
poznające
N. poznającymi
poznającymi
poznającymi
poznającymi
Ms. poznających
poznających
poznających
poznających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poznawany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznawany
poznawany
poznawany
poznawane
poznawana
D. poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanej
C. poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanej
B. poznawanego
poznawanego
poznawany
poznawane
poznawaną
N. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawaną
Ms. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznawani
poznawani
poznawane
poznawane
D. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych
C. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
B. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawane
N. poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
Ms. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych

odpowiednik aspektowy: poznać

Składnia

Rzosobowy + poznawać +
KOGO + z KIM
Rzosobowy + poznawać +
KOGO[sub]pl[/sub] + ze sobą

6. kogoś po głosie

Definicja

rozpoznawać kogoś lub coś po indywidualnych cechach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • poznawać kogoś po akcencie, po butach, po czapce, po chodzie, po głosie, po tatuażu; coś po kształcie, po odgłosach, po ozdobach
  • poznawać z trudem
  • poznawać z daleka

Cytaty

Na tym stanowisku pracuje już od blisko sześciu lat. - Niektórych pacjentów poznaję po głosie - uśmiecha się.

źródło: NKJP: (mp): Problemu lub skargi nie zgłosisz już rzecznikowi praw pacjenta, Gazeta Pomorska, 2010-02-27

Jeśli jednak charakter narodowy nie istnieje [...], to jak wytłumaczyć, że po tylu latach spędzonych poza Polską poznaję rodaków od pierwszego spojrzenia.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

- Naprawdę pan mnie nie poznaje, panie kapitanie? Ja wiem, to było wiele lat temu, a ja byłem znacznie szczuplejszy i miałem gęste włosy. Byłem pomocnikiem w teatrze...
- No, chyba poznaję - odparł Mock.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Wzgórza na lewo to Uruk. Poznaję skały, w których są groby królewskie.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznaję
poznajemy
2 os. poznajesz
poznajecie
3 os. poznaje
poznają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałem
+(e)m poznawał
poznawałam
+(e)m poznawała
poznawałom
+(e)m poznawało
poznawaliśmy
+(e)śmy poznawali
poznawałyśmy
+(e)śmy poznawały
2 os. poznawałeś
+(e)ś poznawał
poznawałaś
+(e)ś poznawała
poznawałoś
+(e)ś poznawało
poznawaliście
+(e)ście poznawali
poznawałyście
+(e)ście poznawały
3 os. poznawał
poznawała
poznawało
poznawali
poznawały

bezosobnik: poznawano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poznawał
będę poznawać
będę poznawała
będę poznawać
będę poznawało
będę poznawać
będziemy poznawali
będziemy poznawać
będziemy poznawały
będziemy poznawać
2 os. będziesz poznawał
będziesz poznawać
będziesz poznawała
będziesz poznawać
będziesz poznawało
będziesz poznawać
będziecie poznawali
będziecie poznawać
będziecie poznawały
będziecie poznawać
3 os. będzie poznawał
będzie poznawać
będzie poznawała
będzie poznawać
będzie poznawało
będzie poznawać
będą poznawali
będą poznawać
będą poznawały
będą poznawać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poznawajmy
2 os. poznawaj
poznawajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poznawałbym
bym poznawał
poznawałabym
bym poznawała
poznawałobym
bym poznawało
poznawalibyśmy
byśmy poznawali
poznawałybyśmy
byśmy poznawały
2 os. poznawałbyś
byś poznawał
poznawałabyś
byś poznawała
poznawałobyś
byś poznawało
poznawalibyście
byście poznawali
poznawałybyście
byście poznawały
3 os. poznawałby
by poznawał
poznawałaby
by poznawała
poznawałoby
by poznawało
poznawaliby
by poznawali
poznawałyby
by poznawały

bezosobnik: poznawano by

bezokolicznik: poznawać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poznając

gerundium: poznawanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poznawanie
poznawania
D. poznawania
poznawań
C. poznawaniu
poznawaniom
B. poznawanie
poznawania
N. poznawaniem
poznawaniami
Ms. poznawaniu
poznawaniach
W. poznawanie
poznawania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poznający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznający
poznający
poznający
poznające
poznająca
D. poznającego
poznającego
poznającego
poznającego
poznającej
C. poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającemu
poznającej
B. poznającego
poznającego
poznający
poznające
poznającą
N. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającą
Ms. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
poznającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznający
poznający
poznające
poznające
D. poznających
poznających
poznających
poznających
C. poznającym
poznającym
poznającym
poznającym
B. poznających
poznających
poznających
poznające
N. poznającymi
poznającymi
poznającymi
poznającymi
Ms. poznających
poznających
poznających
poznających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poznawany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poznawany
poznawany
poznawany
poznawane
poznawana
D. poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanego
poznawanej
C. poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanemu
poznawanej
B. poznawanego
poznawanego
poznawany
poznawane
poznawaną
N. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawaną
Ms. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poznawani
poznawani
poznawane
poznawane
D. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych
C. poznawanym
poznawanym
poznawanym
poznawanym
B. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawane
N. poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
poznawanymi
Ms. poznawanych
poznawanych
poznawanych
poznawanych

odpowiednik aspektowy: poznać

Składnia

Rzosobowy + poznawać +
KOGO + (po CZYM)

Frazeologizmy

ktoś poznaje od podszewki kogoś/coś

Przysłowia

Prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie
Data ostatniej modyfikacji: 07.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json