UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gadzinówka

Chronologizacja

1910, SJPDor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gadzinówka
gadzinówki
D. gadzinówki
gadzinówek
C. gadzinówce
gadzinówkom
B. gadzinówkę
gadzinówki
N. gadzinówką
gadzinówkami
Ms. gadzinówce
gadzinówkach
W. gadzinówko
gadzinówki

Pochodzenie

Od: gadzina 'jadowite zwierzę, gad; podły człowiek', częściowa kalka z niem. Reptilienfond 'fundusz gadzinowy - pogardliwa nazwa dawana w Niemczech funduszom przeznaczonym na subwencjonowanie oddanej rządowi prasy i na tajne cele polityczne' (M.Arcta Słowniczek wyrazów obcych, 1899). Nazwa łączona przez podobieństwo fonetyczne z wydawaną podczas I wojny światowej na Śląsku proniemiecką gazetą „Godzina Polski”.

1. okupacyjna

Definicja

pogard. 
propagandowa gazeta wydawana i finansowana w jakimś kraju przez okupanta lub reżim totalitarny

Noty o użyciu

Używane zwłaszcza w odniesieniu do polskojęzycznej prasy wydawanej w czasie II wojny światowej.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Środki masowego przekazu ➔ prasa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gazeta

Połączenia

  • niemiecka; polskojęzyczna; hitlerowska, komunistyczna, okupacyjna, sowiecka gadzinówka
  • artykuł z gadzinówki
  • wydawać gadzinówkę

Cytaty

[...] w ostatnim okresie wojny brał udział w redagowaniu krakowskiej gadzinówki.

źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Alfabet Giedroycia, Tygodnik Powszechny, 1994

Z Auschwitz wrócił brat mamy, o drugim wiedzieliśmy, że zginął w Katyniu, a jego nazwisko znalazło się na tak zwanej liście katyńskiej wydrukowanej przez gadzinówkę.

źródło: NKJP: Fotografia tożsamości, Dziennik Polski, 2002-09-13

W tym okresie nie skazywano za współpracę z gadzinówkami, bo takie wyroki zapadały zaraz po wojnie [...].

źródło: NKJP: Grażyna Kuźnik: Tomek z ulicy Jordana, Dziennik Zachodni, 2002-06-07

[...] drukował w sowieckich gadzinówkach [...].

źródło: NKJP: Józef Hen: Dziennik na nowy wiek, 2009

2. współczesna

Definicja

pot.  pogard. 
gazeta, która przez mówiącego uważana jest za mało wartościową z jakichś względów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Środki masowego przekazu ➔ prasa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gazeta

Cytaty

Do czarnej propagandy są głupsi. A to miejscowa gadzinówka wyspecjalizowana w niszczeniu ludzi, a to anonimowi autorzy ulotek rozrzucanych na przystankach i w blokach.

źródło: NKJP: Jacek Łęski: Kto się boi „słabej” kobiety, Gazeta Radomszczańska, 2009-11-25

Nie robiłem i nie będę robił z tego tajemnicy, że na bieżąco śledzę internetowe wydania tej gadzinówki [...].

źródło: NKJP: Internet

[...] wykorzystuje środki masowego przekazu, by sprowokować polskie władze do popełnienia jakiegoś koszmarnego błędu. Dokładnie temu służyło opublikowanie w lewicowej gadzinówce artykułu o kartoflach, o prezydencie, o premierze i o mamie.

źródło: NKJP: Tomasz Lis: Sami przeciwko wszystkim, Dziennik Zachodni, 2006-11-10

Zamiast czytać różnej maści gadzinówki i brukowce, zalecam wartościowe pozycje.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 05.10.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json