Chronologizacja
Inne znaczenie: 'czesać (len, wełnę)'
Pochodzenie
płn. psł. *čechrati 'drapać, skrobać, trzeć, czesać'
1. włosy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | rozwichrzać, wichrzyć, zwichrzać |
Połączenia
- czochrać włosy
Cytaty
|
Wacek czochrał palcami i tak pomierzwione włosy. źródło: KWSJP: Tadeusz Kwiatkowski: Bohater do wynajęcia, 1956 |
|
|
Przed lustrem chłopiec przypominający Włocha z telewizji moczył sobie fryzurę i czochrał, i 15 razy sprawdzał efekt. źródło: KWSJP: Andrzej Stasiuk: Wyrwali murom zęby krat, Ozon nr 2, 2005 |
|
|
Ten pierwszy zabity miałby teraz tyle lat, co mój - mówi młoda kobieta czochrając swojego synka po głowie. źródło: KWSJP: Beata Zalot: Trzykrotna dzieciobójczyni, Tygodnik Podhalański nr 1, 1997 |
|
|
Malwa, ziewając, czochrała swoje bujne włosy. źródło: KWSJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
czochram |
czochramy |
|||
| 2 os. |
czochrasz |
czochracie |
|||
| 3 os. |
czochra |
czochrają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
czochrałem +(e)m czochrał |
czochrałam +(e)m czochrała |
czochrałom +(e)m czochrało |
czochraliśmy +(e)śmy czochrali |
czochrałyśmy +(e)śmy czochrały |
| 2 os. |
czochrałeś +(e)ś czochrał |
czochrałaś +(e)ś czochrała |
czochrałoś +(e)ś czochrało |
czochraliście +(e)ście czochrali |
czochrałyście +(e)ście czochrały |
| 3 os. |
czochrał |
czochrała |
czochrało |
czochrali |
czochrały |
bezosobnik: czochrano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę czochrał będę czochrać |
będę czochrała będę czochrać |
będę czochrało będę czochrać |
będziemy czochrali będziemy czochrać |
będziemy czochrały będziemy czochrać |
| 2 os. |
będziesz czochrał będziesz czochrać |
będziesz czochrała będziesz czochrać |
będziesz czochrało będziesz czochrać |
będziecie czochrali będziecie czochrać |
będziecie czochrały będziecie czochrać |
| 3 os. |
będzie czochrał będzie czochrać |
będzie czochrała będzie czochrać |
będzie czochrało będzie czochrać |
będą czochrali będą czochrać |
będą czochrały będą czochrać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
czochrajmy |
|
| 2 os. |
czochraj |
czochrajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
czochrałbym bym czochrał |
czochrałabym bym czochrała |
czochrałobym bym czochrało |
czochralibyśmy byśmy czochrali |
czochrałybyśmy byśmy czochrały |
| 2 os. |
czochrałbyś byś czochrał |
czochrałabyś byś czochrała |
czochrałobyś byś czochrało |
czochralibyście byście czochrali |
czochrałybyście byście czochrały |
| 3 os. |
czochrałby by czochrał |
czochrałaby by czochrała |
czochrałoby by czochrało |
czochraliby by czochrali |
czochrałyby by czochrały |
bezosobnik: czochrano by
bezokolicznik: czochrać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
czochrając
gerundium: czochranie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | czochranie |
czochrania |
| D. | czochrania |
czochrań |
| C. | czochraniu |
czochraniom |
| B. | czochranie |
czochrania |
| N. | czochraniem |
czochraniami |
| Ms. | czochraniu |
czochraniach |
| W. | czochranie |
czochrania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: czochrający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | czochrający |
czochrający |
czochrający |
czochrające |
czochrająca |
| D. | czochrającego |
czochrającego |
czochrającego |
czochrającego |
czochrającej |
| C. | czochrającemu |
czochrającemu |
czochrającemu |
czochrającemu |
czochrającej |
| B. | czochrającego |
czochrającego |
czochrający |
czochrające |
czochrającą |
| N. | czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającą |
| Ms. | czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | czochrający |
czochrający |
czochrające |
czochrające |
| D. | czochrających |
czochrających |
czochrających |
czochrających |
| C. | czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
| B. | czochrających |
czochrających |
czochrających |
czochrające |
| N. | czochrającymi |
czochrającymi |
czochrającymi |
czochrającymi |
| Ms. | czochrających |
czochrających |
czochrających |
czochrających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: czochrany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | czochrany |
czochrany |
czochrany |
czochrane |
czochrana |
| D. | czochranego |
czochranego |
czochranego |
czochranego |
czochranej |
| C. | czochranemu |
czochranemu |
czochranemu |
czochranemu |
czochranej |
| B. | czochranego |
czochranego |
czochrany |
czochrane |
czochraną |
| N. | czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochraną |
| Ms. | czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochranej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | czochrani |
czochrani |
czochrane |
czochrane |
| D. | czochranych |
czochranych |
czochranych |
czochranych |
| C. | czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochranym |
| B. | czochranych |
czochranych |
czochranych |
czochrane |
| N. | czochranymi |
czochranymi |
czochranymi |
czochranymi |
| Ms. | czochranych |
czochranych |
czochranych |
czochranych |
odpowiednik aspektowy: poczochrać
Składnia
| Rz osobowy | + | czochrać | + |
KOGO/CO +
(CZYM) +
(po CZYM)
|
2. ciało
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Cytaty
|
Być może siedzę w tej chwili z otwartymi ustami, a obłoki płynąc jedne za drugimi po niebie, rzucają kolejno cień na nasze twarze, być może ptaki po dawnemu śpiewają, wietrzyk lipcowy unosi dym tytoniu, krowa czochra rogiem swój bok [...]. źródło: KWSJP: Jerzy Malewski: Ptasznik z Wilna, 1991 |
|
|
Spał, a koń ucierał coś zębami z chrzęstem, prychał, zadzierał łeb i wydawał ostry kwik. Długo czochrał kark o deski żłobu. źródło: KWSJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
czochram |
czochramy |
|||
| 2 os. |
czochrasz |
czochracie |
|||
| 3 os. |
czochra |
czochrają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
czochrałem +(e)m czochrał |
czochrałam +(e)m czochrała |
czochrałom +(e)m czochrało |
czochraliśmy +(e)śmy czochrali |
czochrałyśmy +(e)śmy czochrały |
| 2 os. |
czochrałeś +(e)ś czochrał |
czochrałaś +(e)ś czochrała |
czochrałoś +(e)ś czochrało |
czochraliście +(e)ście czochrali |
czochrałyście +(e)ście czochrały |
| 3 os. |
czochrał |
czochrała |
czochrało |
czochrali |
czochrały |
bezosobnik: czochrano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę czochrał będę czochrać |
będę czochrała będę czochrać |
będę czochrało będę czochrać |
będziemy czochrali będziemy czochrać |
będziemy czochrały będziemy czochrać |
| 2 os. |
będziesz czochrał będziesz czochrać |
będziesz czochrała będziesz czochrać |
będziesz czochrało będziesz czochrać |
będziecie czochrali będziecie czochrać |
będziecie czochrały będziecie czochrać |
| 3 os. |
będzie czochrał będzie czochrać |
będzie czochrała będzie czochrać |
będzie czochrało będzie czochrać |
będą czochrali będą czochrać |
będą czochrały będą czochrać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
czochrajmy |
|
| 2 os. |
czochraj |
czochrajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
czochrałbym bym czochrał |
czochrałabym bym czochrała |
czochrałobym bym czochrało |
czochralibyśmy byśmy czochrali |
czochrałybyśmy byśmy czochrały |
| 2 os. |
czochrałbyś byś czochrał |
czochrałabyś byś czochrała |
czochrałobyś byś czochrało |
czochralibyście byście czochrali |
czochrałybyście byście czochrały |
| 3 os. |
czochrałby by czochrał |
czochrałaby by czochrała |
czochrałoby by czochrało |
czochraliby by czochrali |
czochrałyby by czochrały |
bezosobnik: czochrano by
bezokolicznik: czochrać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
czochrając
gerundium: czochranie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | czochranie |
czochrania |
| D. | czochrania |
czochrań |
| C. | czochraniu |
czochraniom |
| B. | czochranie |
czochrania |
| N. | czochraniem |
czochraniami |
| Ms. | czochraniu |
czochraniach |
| W. | czochranie |
czochrania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: czochrający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | czochrający |
czochrający |
czochrający |
czochrające |
czochrająca |
| D. | czochrającego |
czochrającego |
czochrającego |
czochrającego |
czochrającej |
| C. | czochrającemu |
czochrającemu |
czochrającemu |
czochrającemu |
czochrającej |
| B. | czochrającego |
czochrającego |
czochrający |
czochrające |
czochrającą |
| N. | czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającą |
| Ms. | czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | czochrający |
czochrający |
czochrające |
czochrające |
| D. | czochrających |
czochrających |
czochrających |
czochrających |
| C. | czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
czochrającym |
| B. | czochrających |
czochrających |
czochrających |
czochrające |
| N. | czochrającymi |
czochrającymi |
czochrającymi |
czochrającymi |
| Ms. | czochrających |
czochrających |
czochrających |
czochrających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: czochrany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | czochrany |
czochrany |
czochrany |
czochrane |
czochrana |
| D. | czochranego |
czochranego |
czochranego |
czochranego |
czochranej |
| C. | czochranemu |
czochranemu |
czochranemu |
czochranemu |
czochranej |
| B. | czochranego |
czochranego |
czochrany |
czochrane |
czochraną |
| N. | czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochraną |
| Ms. | czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochranej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | czochrani |
czochrani |
czochrane |
czochrane |
| D. | czochranych |
czochranych |
czochranych |
czochranych |
| C. | czochranym |
czochranym |
czochranym |
czochranym |
| B. | czochranych |
czochranych |
czochranych |
czochrane |
| N. | czochranymi |
czochranymi |
czochranymi |
czochranymi |
| Ms. | czochranych |
czochranych |
czochranych |
czochranych |
odpowiednik aspektowy: poczochrać
Składnia
| Rzżywotny | + | czochrać | + |
CO +
CZYM
|