UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czochrać się

Chronologizacja

1641, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. czochram się
czochramy się
2 os. czochrasz się
czochracie się
3 os. czochra się
czochrają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. czochrałem się
+(e)m się czochrał
czochrałam się
+(e)m się czochrała
czochrałom się
+(e)m się czochrało
czochraliśmy się
+(e)śmy się czochrali
czochrałyśmy się
+(e)śmy się czochrały
2 os. czochrałeś się
+(e)ś się czochrał
czochrałaś się
+(e)ś się czochrała
czochrałoś się
+(e)ś się czochrało
czochraliście się
+(e)ście się czochrali
czochrałyście się
+(e)ście się czochrały
3 os. czochrał się
czochrała się
czochrało się
czochrali się
czochrały się

bezosobnik: czochrano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się czochrał
będę się czochrać
będę się czochrała
będę się czochrać
będę się czochrało
będę się czochrać
będziemy się czochrali
będziemy się czochrać
będziemy się czochrały
będziemy się czochrać
2 os. będziesz się czochrał
będziesz się czochrać
będziesz się czochrała
będziesz się czochrać
będziesz się czochrało
będziesz się czochrać
będziecie się czochrali
będziecie się czochrać
będziecie się czochrały
będziecie się czochrać
3 os. będzie się czochrał
będzie się czochrać
będzie się czochrała
będzie się czochrać
będzie się czochrało
będzie się czochrać
będą się czochrali
będą się czochrać
będą się czochrały
będą się czochrać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. czochrajmy się
2 os. czochraj się
czochrajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. czochrałbym się
bym się czochrał
czochrałabym się
bym się czochrała
czochrałobym się
bym się czochrało
czochralibyśmy się
byśmy się czochrali
czochrałybyśmy się
byśmy się czochrały
2 os. czochrałbyś się
byś się czochrał
czochrałabyś się
byś się czochrała
czochrałobyś się
byś się czochrało
czochralibyście się
byście się czochrali
czochrałybyście się
byście się czochrały
3 os. czochrałby się
by się czochrał
czochrałaby się
by się czochrała
czochrałoby się
by się czochrało
czochraliby się
by się czochrali
czochrałyby się
by się czochrały

bezosobnik: czochrano by się

bezokolicznik: czochrać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: czochrając się

gerundium: czochranie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czochranie się
czochrania się
D. czochrania się
czochrań się
C. czochraniu się
czochraniom się
B. czochranie się
czochrania się
N. czochraniem się
czochraniami się
Ms. czochraniu się
czochraniach się
W. czochranie się
czochrania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: czochrający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. czochrający się
czochrający się
czochrający się
czochrające się
czochrająca się
D. czochrającego się
czochrającego się
czochrającego się
czochrającego się
czochrającej się
C. czochrającemu się
czochrającemu się
czochrającemu się
czochrającemu się
czochrającej się
B. czochrającego się
czochrającego się
czochrający się
czochrające się
czochrającą się
N. czochrającym się
czochrającym się
czochrającym się
czochrającym się
czochrającą się
Ms. czochrającym się
czochrającym się
czochrającym się
czochrającym się
czochrającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. czochrający się
czochrający się
czochrające się
czochrające się
D. czochrających się
czochrających się
czochrających się
czochrających się
C. czochrającym się
czochrającym się
czochrającym się
czochrającym się
B. czochrających się
czochrających się
czochrających się
czochrające się
N. czochrającymi się
czochrającymi się
czochrającymi się
czochrającymi się
Ms. czochrających się
czochrających się
czochrających się
czochrających się

odpowiednik aspektowy: poczochrać się

Pochodzenie

Zob. czochrać

1. o człowieku

Definicja

energicznie przesuwać rękę po swoich włosach, rozrzucając je

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Cytaty

Karczmarz stanął blisko, kręcił łbem, czochrał się po owłosieniu, którym natura obdarzyła go sowicie, i wreszcie wypalił: - Urodzaj w tym roku kiepski, gości nie ujrzysz całymi dniami, sakiewka ma miękkie dno.

źródło: KWSJP: Tadeusz Kwiatkowski: Siedem zacnych grzechów głównych

Został jego kopią, tak wierną, że nawet tym, którzy go znali od oseska, wydawał się znacznie starszy, bo nie tylko jak ojczym czochrał się w zamyśleniu po głowie, nie tylko spluwał pod nogi brązową śliną, chociaż nie żuł machorki i nie palił pruskich papierosów skręconych z gazetowego papieru, ale nawet chrapał w tej samej co ojczym tonacji - w radosnym C-dur.

źródło: KWSJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Przybyło Korbalowi na wadze i na powadze, bogactwem śmierdział, ale jak dawniej rzępolił rozcapierzoną łapą po włochatej piersi, czochrał się i gadał, i zawsze, po pijanemu czy na trzeźwo, w każdym widział zawistnie lepszego łobuza.

źródło: KWSJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1952

Czochrała się wściekle i wszy wylatywały z włosów.

źródło: KWSJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Składnia

bez ograniczeń + czochrać się +
(po CZYM)

2. o włosach

Definicja

być doprowadzanym do stanu nieporządku, splątania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mierzwić się, rozwichrzać się, wichrzyć się, zmierzwiać się, zwichrzać się

Cytaty

Popielate pasemko włosów czochrało się o skroń.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

Jako że lekko mnie poniosło, bo wypiłam trochę whisky, zaczęłam tańczyć, a moje włosy czochrały się na wietrze.

źródło: Internet: you-are-my-guns.pinger.pl/m/17613579

3. o zwierzęciu

Definicja

ocierać się o coś twardego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ocierać się

Cytaty

Słyszeli wyraźnie, jak odyniec czochra się o belki, sapie, a potem odchodzi.

źródło: KWSJP: Franciszek Fenikowski: Długie morze, 1963

W ogrodzie przechadzał się leniwie stary lew, czochrając się o palmy.

źródło: KWSJP: Włodzimierz Pawluczuk: Judasz, 2004

A ty, Bonawentura, czego czochrasz się o mur jak świnia? Przy modlitwie? Godności, godności więcej!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Mniejszy statek, jacht czy kuter, doznaje wstrząsu niemal takiego, jakby fale rzucały go o rafy i doprawdy mógłby się rozlecieć na kawałki, gdyby żeglarze stosując wszelkie możliwe sposoby nacisku tudzież perswazji nie zdołali nakłonić rekina, żeby popłynął czochrać się o coś innego.

źródło: NKJJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Składnia

bez ograniczeń + czochrać się +
(o CO)
Data ostatniej modyfikacji: 03.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json