UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

utkwić

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. tkwić

1. w ścianie

Definicja

wbić się w coś i zatrzymać w tym miejscu

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • nóż utkwił; kula, strzała utkwiła
  • utkwić w ciele, w czaszce, w piersiach; w ścianie

Cytaty

Mam najbystrzejsze oczy, od razu dostrzegam drobną monetę, która utkwiła między dwoma płytami chodnika.

źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Doktor Twardowski, 1981

Przerażona matka zauważyła, że pod jej łopatką tkwi wbity nóż kuchenny. - Nóż utkwił aż po rękojeść.

źródło: NKJP: (MPA): Kasia walczy o życie, Dziennik Polski, 2003-01-28

Miecz utkwiony w skale jest dziś relikwią, a dookoła niego zbudowano kaplicę.

źródło: NKJP: Krystyna Janda: Małpa, 2004

Dziewiętnaście pocisków utkwiło w murze, przebiło szyby w oknie.

źródło: NKJP: Sam przeciw mafii, Dziennik Polski, 2003-01-17

Odłamek granatu utkwił gdzieś w okolicach kręgosłupa.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Cały zbudowany jestem z ran, Gazeta Wyborcza, 1997-04-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utkwię
utkwimy
2 os. utkwisz
utkwicie
3 os. utkwi
utkwią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utkwiłem
+(e)m utkwił
utkwiłam
+(e)m utkwiła
utkwiłom
+(e)m utkwiło
utkwiliśmy
+(e)śmy utkwili
utkwiłyśmy
+(e)śmy utkwiły
2 os. utkwiłeś
+(e)ś utkwił
utkwiłaś
+(e)ś utkwiła
utkwiłoś
+(e)ś utkwiło
utkwiliście
+(e)ście utkwili
utkwiłyście
+(e)ście utkwiły
3 os. utkwił
utkwiła
utkwiło
utkwili
utkwiły

bezosobnik: utkwiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utkwijmy
2 os. utkwij
utkwijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utkwiłbym
bym utkwił
utkwiłabym
bym utkwiła
utkwiłobym
bym utkwiło
utkwilibyśmy
byśmy utkwili
utkwiłybyśmy
byśmy utkwiły
2 os. utkwiłbyś
byś utkwił
utkwiłabyś
byś utkwiła
utkwiłobyś
byś utkwiło
utkwilibyście
byście utkwili
utkwiłybyście
byście utkwiły
3 os. utkwiłby
by utkwił
utkwiłaby
by utkwiła
utkwiłoby
by utkwiło
utkwiliby
by utkwili
utkwiłyby
by utkwiły

bezosobnik: utkwiono by

bezokolicznik: utkwić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utkwiwszy

gerundium: utkwienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utkwienie
utkwienia
D. utkwienia
utkwień
C. utkwieniu
utkwieniom
B. utkwienie
utkwienia
N. utkwieniem
utkwieniami
Ms. utkwieniu
utkwieniach
W. utkwienie
utkwienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: utkwiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. utkwiony
utkwiony
utkwiony
utkwione
utkwiona
D. utkwionego
utkwionego
utkwionego
utkwionego
utkwionej
C. utkwionemu
utkwionemu
utkwionemu
utkwionemu
utkwionej
B. utkwionego
utkwionego
utkwiony
utkwione
utkwioną
N. utkwionym
utkwionym
utkwionym
utkwionym
utkwioną
Ms. utkwionym
utkwionym
utkwionym
utkwionym
utkwionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. utkwieni
utkwieni
utkwione
utkwione
D. utkwionych
utkwionych
utkwionych
utkwionych
C. utkwionym
utkwionym
utkwionym
utkwionym
B. utkwionych
utkwionych
utkwionych
utkwione
N. utkwionymi
utkwionymi
utkwionymi
utkwionymi
Ms. utkwionych
utkwionych
utkwionych
utkwionych

Składnia

bez ograniczeń + utkwić +
GDZIE

2. w korku

Definicja

pozostać w jakimś miejscu lub w jakimś stanie rzeczy na dłużej niż to było zamierzone

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • autokar utkwił; sprawa utkwiła
  • utkwić w korku, w zaspie
  • utkwić na długo

Cytaty

W środę na pierwszych lekcjach było tylko nieco ponad 50 uczniów. Reszta utkwiła w zaspach. Nie dojechały autobusy PKS, które dowożą dzieci z Kwaśniowa i Załęża.

źródło: NKJP: (syp), Uczniowie w zaspach, Dziennik Polski, 2002-01-03

Po tym, jak policja zamknęła żmudne dochodzenie [...], sprawa na długo utkwiła w prokuraturze.

źródło: NKJP: Maria Wiernikowska, Obyczaje, Gazeta Wyborcza, 1994-06-10

Następnie cała dokumentacja trafiła do PZU, gdzie utkwiła na dobre.

źródło: NKJP: Paweł Szeliga, Kataklizm dwa razy, Dziennik Polski, 2001-08-25

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utkwię
utkwimy
2 os. utkwisz
utkwicie
3 os. utkwi
utkwią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utkwiłem
+(e)m utkwił
utkwiłam
+(e)m utkwiła
utkwiłom
+(e)m utkwiło
utkwiliśmy
+(e)śmy utkwili
utkwiłyśmy
+(e)śmy utkwiły
2 os. utkwiłeś
+(e)ś utkwił
utkwiłaś
+(e)ś utkwiła
utkwiłoś
+(e)ś utkwiło
utkwiliście
+(e)ście utkwili
utkwiłyście
+(e)ście utkwiły
3 os. utkwił
utkwiła
utkwiło
utkwili
utkwiły

bezosobnik: utkwiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. utkwijmy
2 os. utkwij
utkwijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. utkwiłbym
bym utkwił
utkwiłabym
bym utkwiła
utkwiłobym
bym utkwiło
utkwilibyśmy
byśmy utkwili
utkwiłybyśmy
byśmy utkwiły
2 os. utkwiłbyś
byś utkwił
utkwiłabyś
byś utkwiła
utkwiłobyś
byś utkwiło
utkwilibyście
byście utkwili
utkwiłybyście
byście utkwiły
3 os. utkwiłby
by utkwił
utkwiłaby
by utkwiła
utkwiłoby
by utkwiło
utkwiliby
by utkwili
utkwiłyby
by utkwiły

bezosobnik: utkwiono by

bezokolicznik: utkwić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: utkwiwszy

gerundium: utkwienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. utkwienie
utkwienia
D. utkwienia
utkwień
C. utkwieniu
utkwieniom
B. utkwienie
utkwienia
N. utkwieniem
utkwieniami
Ms. utkwieniu
utkwieniach
W. utkwienie
utkwienia

Składnia

bez ograniczeń + utkwić +
GDZIE

Frazeologizmy

coś utknęło w martwym punkcie
coś utkwiło w martwym punkcie
coś/ktoś utkwiło/utkwił w pamięci
ktoś wbił wzrok w kogoś/coś
ktoś utkwił spojrzenie w kimś/czymś
ktoś utkwił wzrok w kimś/czymś
Data ostatniej modyfikacji: 09.05.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json