UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyczekiwać

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. czekać

1. z napięciem

Definicja

czekać z napięciem i uwagą na coś pożądanego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

czekać

Połączenia

inwestorzy, rolnicy wyczekują
wyczekiwać chwili, godziny, momentu; końca; wiosny; deszczu; gości, listonosza; Mesjasza; listu, okazji, sposobności; pomocy; przyjazdu; obniżki
wyczekiwany kompromis, sukces; znak; syn; wyczekiwana zmiana; wyczekiwane zwycięstwo
wyczekiwać do ostatniej chwili
wyczekiwać na odpowiedni moment; na decyzję, na poprawę, na rozwój wydarzeń, na sygnał, na końcowy gwizdek
wyczekiwać pod drzwiami
wyczekiwać w kolejkach
wyczekiwać z niecierpliwością, z niepokojem, z utęsknieniem
wyczekiwać od dawna; cierpliwie, długo, niecierpliwie; daremnie, na próżno; pilnie; tęsknie; spokojnie; godzinami, tygodniami
wyczekiwać jak kania dżdżu
atmosfera, nastrój; chwila; gest; polityka, taktyka; miesiąc, okres wyczekiwania

Cytaty

	Gdy tylko zbliża się wyznaczona godzina spotkania, chory zaczyna wyczekiwać wolontariusza z dużą niecierpliwością. źródło: NKJP: Teraz Wrocław, Tygodnik Rybnicki, 2008-09-16
	Nigdy o oknie nie zapominał i zawsze punkt ósma wyczekiwał mojego nadejścia. Podnosił wówczas lewą dłoń na wysokość czoła i pozdrawiał mnie jak papież wielomilionowy tłum pielgrzymów. źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005
	Wierzę w przeznaczenie, ale nie jest to ślepa wiara, polegająca na bezczynnym wyczekiwaniu na cud. źródło: NKJP: Nie walę głową w mur, Dziennik Polski, 2003-03-29
	Podczas wędrówek Doliną Kościeliską i Chochołowską można spotkać lisy, które przyzwyczaiły się do turystów i tylko wyczekują na smakowity kąsek. źródło: NKJP: Jolanta Flach: Tatrzańskie drapieżniki i płochliwe świstaki, prasa, 1997
	W rodzinie Zawadzkich był długo wyczekiwanym synem, a przyszedł na świat, właśnie kiedy toczyły się futbolowe mistrzostwa świata w Hiszpanii. źródło: NKJP: Małgorzata Syrda-Śliwa: Arka nadziei, Dziennik Polski, 2001-08-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyczekuję	wyczekujemy
2 os.	wyczekujesz	wyczekujecie
3 os.	wyczekuje	wyczekują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyczekiwałem +(e)m wyczekiwał	wyczekiwałam +(e)m wyczekiwała	wyczekiwałom +(e)m wyczekiwało	wyczekiwaliśmy +(e)śmy wyczekiwali	wyczekiwałyśmy +(e)śmy wyczekiwały
2 os.	wyczekiwałeś +(e)ś wyczekiwał	wyczekiwałaś +(e)ś wyczekiwała	wyczekiwałoś +(e)ś wyczekiwało	wyczekiwaliście +(e)ście wyczekiwali	wyczekiwałyście +(e)ście wyczekiwały
3 os.	wyczekiwał	wyczekiwała	wyczekiwało	wyczekiwali	wyczekiwały

bezosobnik: wyczekiwano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wyczekiwał będę wyczekiwać	będę wyczekiwała będę wyczekiwać	będę wyczekiwało będę wyczekiwać	będziemy wyczekiwali będziemy wyczekiwać	będziemy wyczekiwały będziemy wyczekiwać
2 os.	będziesz wyczekiwał będziesz wyczekiwać	będziesz wyczekiwała będziesz wyczekiwać	będziesz wyczekiwało będziesz wyczekiwać	będziecie wyczekiwali będziecie wyczekiwać	będziecie wyczekiwały będziecie wyczekiwać
3 os.	będzie wyczekiwał będzie wyczekiwać	będzie wyczekiwała będzie wyczekiwać	będzie wyczekiwało będzie wyczekiwać	będą wyczekiwali będą wyczekiwać	będą wyczekiwały będą wyczekiwać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyczekujmy
2 os.	wyczekuj	wyczekujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyczekiwałbym bym wyczekiwał	wyczekiwałabym bym wyczekiwała	wyczekiwałobym bym wyczekiwało	wyczekiwalibyśmy byśmy wyczekiwali	wyczekiwałybyśmy byśmy wyczekiwały
2 os.	wyczekiwałbyś byś wyczekiwał	wyczekiwałabyś byś wyczekiwała	wyczekiwałobyś byś wyczekiwało	wyczekiwalibyście byście wyczekiwali	wyczekiwałybyście byście wyczekiwały
3 os.	wyczekiwałby by wyczekiwał	wyczekiwałaby by wyczekiwała	wyczekiwałoby by wyczekiwało	wyczekiwaliby by wyczekiwali	wyczekiwałyby by wyczekiwały

bezosobnik: wyczekiwano by

bezokolicznik: wyczekiwać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wyczekując

gerundium: wyczekiwanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyczekiwanie	wyczekiwania
D.	wyczekiwania	wyczekiwań
C.	wyczekiwaniu	wyczekiwaniom
B.	wyczekiwanie	wyczekiwania
N.	wyczekiwaniem	wyczekiwaniami
Ms.	wyczekiwaniu	wyczekiwaniach
W.	wyczekiwanie	wyczekiwania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyczekujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wyczekujący	wyczekujący	wyczekujący	wyczekujące	wyczekująca
D.	wyczekującego	wyczekującego	wyczekującego	wyczekującego	wyczekującej
C.	wyczekującemu	wyczekującemu	wyczekującemu	wyczekującemu	wyczekującej
B.	wyczekującego	wyczekującego	wyczekujący	wyczekujące	wyczekującą
N.	wyczekującym	wyczekującym	wyczekującym	wyczekującym	wyczekującą
Ms.	wyczekującym	wyczekującym	wyczekującym	wyczekującym	wyczekującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wyczekujący	wyczekujący	wyczekujące	wyczekujące
D.	wyczekujących	wyczekujących	wyczekujących	wyczekujących
C.	wyczekującym	wyczekującym	wyczekującym	wyczekującym
B.	wyczekujących	wyczekujących	wyczekujących	wyczekujące
N.	wyczekującymi	wyczekującymi	wyczekującymi	wyczekującymi
Ms.	wyczekujących	wyczekujących	wyczekujących	wyczekujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyczekiwany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wyczekiwany	wyczekiwany	wyczekiwany	wyczekiwane	wyczekiwana
D.	wyczekiwanego	wyczekiwanego	wyczekiwanego	wyczekiwanego	wyczekiwanej
C.	wyczekiwanemu	wyczekiwanemu	wyczekiwanemu	wyczekiwanemu	wyczekiwanej
B.	wyczekiwanego	wyczekiwanego	wyczekiwany	wyczekiwane	wyczekiwaną
N.	wyczekiwanym	wyczekiwanym	wyczekiwanym	wyczekiwanym	wyczekiwaną
Ms.	wyczekiwanym	wyczekiwanym	wyczekiwanym	wyczekiwanym	wyczekiwanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wyczekiwani	wyczekiwani	wyczekiwane	wyczekiwane
D.	wyczekiwanych	wyczekiwanych	wyczekiwanych	wyczekiwanych
C.	wyczekiwanym	wyczekiwanym	wyczekiwanym	wyczekiwanym
B.	wyczekiwanych	wyczekiwanych	wyczekiwanych	wyczekiwane
N.	wyczekiwanymi	wyczekiwanymi	wyczekiwanymi	wyczekiwanymi
Ms.	wyczekiwanych	wyczekiwanych	wyczekiwanych	wyczekiwanych

odpowiednik aspektowy: wyczekać

Składnia

Rz_żywotny	+	wyczekiwać	+	KOGO/CZEGO
Rz_żywotny	+	wyczekiwać	+	na CO

2. zwlekać

Definicja

zwlekać ze zrobieniem czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Przypuszczalnie też rolnicy wyczekują ze złożeniem wniosku do ostatniej chwili, między innymi ze względu na to, że na wsi trwają wiosenne prace polowe.

źródło: NKJP: (gaw): Sposób na elektryczną wierzbę, Echo Dnia, 2004-05-28

Sytuacja ta w naszej ocenie stanowiła podstawową przyczynę tego, że do dnia dzisiejszego wiele gmin wyczekiwało z podjęciem uchwały o wcześniejszym przejęciu szkół podstawowych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.10.1995

Wydaje mi się, że pierwszych miesiącach przyszłego roku będzie zastój na rynku, a klienci będą wyczekiwać z zawieraniem transakcji - uważa właścicielka Biura Nieruchomości Beata Walków.

źródło: NKJP: (PAZ): Obawy przed Vat-em, Dziennik Polski, 2001-11-24