UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

krzyżować się

Chronologizacja

1638, KorBa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	krzyżuję się	krzyżujemy się
2 os.	krzyżujesz się	krzyżujecie się
3 os.	krzyżuje się	krzyżują się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	krzyżowałem się +(e)m się krzyżował	krzyżowałam się +(e)m się krzyżowała	krzyżowałom się +(e)m się krzyżowało	krzyżowaliśmy się +(e)śmy się krzyżowali	krzyżowałyśmy się +(e)śmy się krzyżowały
2 os.	krzyżowałeś się +(e)ś się krzyżował	krzyżowałaś się +(e)ś się krzyżowała	krzyżowałoś się +(e)ś się krzyżowało	krzyżowaliście się +(e)ście się krzyżowali	krzyżowałyście się +(e)ście się krzyżowały
3 os.	krzyżował się	krzyżowała się	krzyżowało się	krzyżowali się	krzyżowały się

bezosobnik: krzyżowano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się krzyżował będę się krzyżować	będę się krzyżowała będę się krzyżować	będę się krzyżowało będę się krzyżować	będziemy się krzyżowali będziemy się krzyżować	będziemy się krzyżowały będziemy się krzyżować
2 os.	będziesz się krzyżował będziesz się krzyżować	będziesz się krzyżowała będziesz się krzyżować	będziesz się krzyżowało będziesz się krzyżować	będziecie się krzyżowali będziecie się krzyżować	będziecie się krzyżowały będziecie się krzyżować
3 os.	będzie się krzyżował będzie się krzyżować	będzie się krzyżowała będzie się krzyżować	będzie się krzyżowało będzie się krzyżować	będą się krzyżowali będą się krzyżować	będą się krzyżowały będą się krzyżować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		krzyżujmy się
2 os.	krzyżuj się	krzyżujcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	krzyżowałbym się bym się krzyżował	krzyżowałabym się bym się krzyżowała	krzyżowałobym się bym się krzyżowało	krzyżowalibyśmy się byśmy się krzyżowali	krzyżowałybyśmy się byśmy się krzyżowały
2 os.	krzyżowałbyś się byś się krzyżował	krzyżowałabyś się byś się krzyżowała	krzyżowałobyś się byś się krzyżowało	krzyżowalibyście się byście się krzyżowali	krzyżowałybyście się byście się krzyżowały
3 os.	krzyżowałby się by się krzyżował	krzyżowałaby się by się krzyżowała	krzyżowałoby się by się krzyżowało	krzyżowaliby się by się krzyżowali	krzyżowałyby się by się krzyżowały

bezosobnik: krzyżowano by się

bezokolicznik: krzyżować się

imiesłów przysłówkowy współczesny: krzyżując się

gerundium: krzyżowanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	krzyżowanie się	krzyżowania się
D.	krzyżowania się	krzyżowań się
C.	krzyżowaniu się	krzyżowaniom się
B.	krzyżowanie się	krzyżowania się
N.	krzyżowaniem się	krzyżowaniami się
Ms.	krzyżowaniu się	krzyżowaniach się
W.	krzyżowanie się	krzyżowania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: krzyżujący się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	krzyżujący się	krzyżujący się	krzyżujący się	krzyżujące się	krzyżująca się
D.	krzyżującego się	krzyżującego się	krzyżującego się	krzyżującego się	krzyżującej się
C.	krzyżującemu się	krzyżującemu się	krzyżującemu się	krzyżującemu się	krzyżującej się
B.	krzyżującego się	krzyżującego się	krzyżujący się	krzyżujące się	krzyżującą się
N.	krzyżującym się	krzyżującym się	krzyżującym się	krzyżującym się	krzyżującą się
Ms.	krzyżującym się	krzyżującym się	krzyżującym się	krzyżującym się	krzyżującej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	krzyżujący się	krzyżujący się	krzyżujące się	krzyżujące się
D.	krzyżujących się	krzyżujących się	krzyżujących się	krzyżujących się
C.	krzyżującym się	krzyżującym się	krzyżującym się	krzyżującym się
B.	krzyżujących się	krzyżujących się	krzyżujących się	krzyżujące się
N.	krzyżującymi się	krzyżującymi się	krzyżującymi się	krzyżującymi się
Ms.	krzyżujących się	krzyżujących się	krzyżujących się	krzyżujących się

odpowiednik aspektowy: skrzyżować się

Pochodzenie

Zob. krzyż

1. o szlakach

Definicja

tworzyć z jakimś innym obiektem kształt posobny to tego, jaki tworzą ramiona krzyża, albo do litery X

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przecinać się

Połączenia

drogi, linie (komunikacyjne), szlaki krzyżują się

Cytaty

Cieśla [...] przegląda zamocowania luków ładunkowych i rozmieszcza na brezentach dodatkowe liny, które krzyżując się tworzą pajęcze sieci.

źródło: KWSJP: Karol Olgierd Borchardt: Znaczy kapitan, 1960

W północnej części gminy krzyżuje się autostrada A-4 (Berlin-Lwów) z międzynarodowymi drogami Gdańsk-Praga oraz Warszawa-Wiedeń.

źródło: KWSJP: Wojciech Markiewicz: Dziś ściernisko, jutro - wszystko, Polityka, 2005

Koty godzinami wylegują się w miejscach, gdzie krzyżują się, przecinają, splatają żyły wodne.

źródło: KWSJP: Grażyna Berke-Nowak: Pogoda a zdrowie, 1998

Składnia

Rz_nieżywotny	+	krzyżować się	+	z CZYM
Rz_{nieżywotny;pl}	+	krzyżować się	+

2. o gatunkach

Definicja

biol.

rozmnażać się, uzyskując potomstwo o nowych cechach genetycznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	hybrydyzować, hybrydyzować się
	hiperonimy:	rozmnażać się

Połączenia

gatunki krzyżują się
krzyżować się między sobą

Cytaty

Prowadzący projekt doktor Spencer Wells szuka odpowiedzi na pytania: czy nasi przodkowie przed 35 tys. lat krzyżowali się z neandertalczykami?

źródło: KWSJP: Aleksandra Kowalczyk: My się zimy nie boimy, Ozon, 2005, 4

Także w Polsce można spotkać dziko rosnące pierwiosnki, zarówno w górach, jak i na nizinach [...]. Czasem trudno dokładnie określić, do jakiego gatunku należą, gdyż często krzyżują się między sobą.

źródło: KWSJP: Jacek Marcinkowski: Pierwiosnek lekarski (Primula officinalis), Kwietnik, 1996, 2

Składnia

	+	krzyżować się	+	z CZYM
Rz_,pl	+	krzyżować się	+

3. o losach

Definicja

występować jednocześnie, przenikając się wzajemnie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	mieszać się, splatać się
	hiperonimy:	łączyć się

Połączenia

czyjeś interesy, opinie, wpływy krzyżują się
krzyżować się i mieszać się

Cytaty

Potem piosenki „O mój rozmarynie” i „Jak to na wojence ładnie” krzyżowały się na przemian z pieśniami potomków dzielnych Wikingów.

źródło: KWSJP: Barbara Wachowicz: Droga wiodła do Polski ze wszystkich na świecie Norwegii..., Ty i Ja, 1969, 7 (111)

Każdy przejaw współczucia krzyżował się u nich z lekceważeniem dla słabości.

źródło: KWSJP: Władysław Ogrodziński: Ulica zwana Bystrą, 1985

Brytyjski dramaturg Nick Dear przebiera swoich bohaterów w kostiumy z epoki i każe im opowiadać o krzyżujących się ówcześnie wpływach, mariażach polityki i biznesu oraz o różnych wizjach władzy.

źródło: KWSJP: Aneta Kyzioł: Na scenie, Polityka, 2005

Składnia

Rz_nieżywotny	+	krzyżować się	+	z CZYM
Rz_{nieżywotny pl}	+	krzyżować się	+

4. o pociągach

Definicja

kolej.

na linii jednotorowej wymijać się z pociągiem jadącym w przeciwnym kierunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Cytaty

Zmiany w kursowaniu domagają się także pasażerowie pociągu jadącego w odwrotnym kierunku, czyli Chojnice - Kościerzyna. Oba pociągi krzyżują się na stacji kolejowej Brusy. Kolej gotowa jest przesunąć godziny odjazdów pociągu, ale tylko wtedy, kiedy będzie możliwość krzyżowania się pociągów w innym miejscu, a to nie jest takie proste.

źródło: NKJP: Niewygodny rozkład jazdy, Dziennik Bałtycki, 1999-03-06

Ex 5410 „Klimczok” rel. Gdynia Główna - Bielsko Biała, wjeżdża na stację Szymankowo po torze przeciwnym do zasadniczego, by krzyżować się z pociągiem IC Neptun do Gdyni.

źródło: Internet: wrphoto.eu

Składnia

	+	krzyżować się	+	z CZYM
Rzpl	+	krzyżować się	+

Frazeologizmy

spojrzenia czyjeś spotykają się
spojrzenia czyjeś krzyżują się

Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2024