UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

umorzyć

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
Inne znaczenie: 'zabić, uśmiercić'

Pochodzenie

psł. *umoriti 'uśmiercić, zamęczyć, udręczyć'

Znaczenie pierwotne dobrze zachowane w staropolszczyźnie. Znaczenie współczesne 'zmniejszyć lub zlikwidować zobowiązania pieniężne; przerwać postępowanie karne, cywilne, administracyjne' rozwinęło się z przenośnego 'uznać za nieważne, unieważnić'; zob. morzyć

1. dług

Definicja

unieważnić częściowo lub całkowicie obowiązek uiszczenia jakichś należności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

unieważnić

Połączenia

fiskus; bank, skarb państwa umorzył coś; gmina umorzyła coś
umorzyć coś firmie; gminie
umorzyć dług, kredyt, należności, odsetki, opłatę, podatek, pożyczkę, składki, wierzytelności, zadłużenie, zaległości podatkowe, zobowiązania; karę
całkowicie, częściowo umorzyć
podlegać, ulegać umorzeniu
umorzyć i rozłożyć

Cytaty

	Wśród podmiotów, którym w tym roku umorzono należności z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, nie ma największego dłużnika - Huty im. T. Sendzimira. źródło: NKJP: Nie wszystko można darować, Dziennik Polski, 2003-10-09
	Kupujący wierzytelności, np. szpitali, zgłaszają się [...] do izb skarbowych i proponują, że umorzą dług budżetu w zamian za zmniejszenie podatków. źródło: NKJP: Dług za podatek, Gazeta Wyborcza, 1993-10-26
	Warunkiem zaniechania w całości lub w części poboru podatków, odroczenia płatności lub umorzenia zaległości podatkowych jest uzasadniony interes publiczny lub ważny interes podatnika. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.07.2000
	[...] sprzyjało mu szczęście: umorzono mu część (a dokładniej mówiąc ponad jedną trzecią) zaciągniętych kredytów w ten sam sposób, w jaki umorzono wielu przedsiębiorcom, ale przecież - godzi się dodać - nie wszystkim. źródło: NKJP: Piort Gabryel, Marek Zieleniewski: Piąta władza czyli Kto naprawdę rządzi Polską?, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	umorzę	umorzymy
2 os.	umorzysz	umorzycie
3 os.	umorzy	umorzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	umorzyłem +(e)m umorzył	umorzyłam +(e)m umorzyła	umorzyłom +(e)m umorzyło	umorzyliśmy +(e)śmy umorzyli	umorzyłyśmy +(e)śmy umorzyły
2 os.	umorzyłeś +(e)ś umorzył	umorzyłaś +(e)ś umorzyła	umorzyłoś +(e)ś umorzyło	umorzyliście +(e)ście umorzyli	umorzyłyście +(e)ście umorzyły
3 os.	umorzył	umorzyła	umorzyło	umorzyli	umorzyły

bezosobnik: umorzono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		umórzmy
2 os.	umórz	umórzcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	umorzyłbym bym umorzył	umorzyłabym bym umorzyła	umorzyłobym bym umorzyło	umorzylibyśmy byśmy umorzyli	umorzyłybyśmy byśmy umorzyły
2 os.	umorzyłbyś byś umorzył	umorzyłabyś byś umorzyła	umorzyłobyś byś umorzyło	umorzylibyście byście umorzyli	umorzyłybyście byście umorzyły
3 os.	umorzyłby by umorzył	umorzyłaby by umorzyła	umorzyłoby by umorzyło	umorzyliby by umorzyli	umorzyłyby by umorzyły

bezosobnik: umorzono by

bezokolicznik: umorzyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: umorzywszy

gerundium: umorzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	umorzenie	umorzenia
D.	umorzenia	umorzeń
C.	umorzeniu	umorzeniom
B.	umorzenie	umorzenia
N.	umorzeniem	umorzeniami
Ms.	umorzeniu	umorzeniach
W.	umorzenie	umorzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: umorzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	umorzony	umorzony	umorzony	umorzone	umorzona
D.	umorzonego	umorzonego	umorzonego	umorzonego	umorzonej
C.	umorzonemu	umorzonemu	umorzonemu	umorzonemu	umorzonej
B.	umorzonego	umorzonego	umorzony	umorzone	umorzoną
N.	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzoną
Ms.	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	umorzeni	umorzeni	umorzone	umorzone
D.	umorzonych	umorzonych	umorzonych	umorzonych
C.	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzonym
B.	umorzonych	umorzonych	umorzonych	umorzone
N.	umorzonymi	umorzonymi	umorzonymi	umorzonymi
Ms.	umorzonych	umorzonych	umorzonych	umorzonych

odpowiednik aspektowy: umarzać

Składnia

Rz_osobowy

umorzyć

CO + (KOMU)

2. śledztwo

Definicja

skończyć urzędowe postępowanie ze względu na brak podstaw do jego dalszego prowadzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

skończyć

Połączenia

komornik, sąd umorzył coś; policja, prokuratura umorzyła coś
umorzyć dochodzenie, postępowanie, sprawę, śledztwo
umorzyć na jakiś okres; na podstawie któregoś artykułu
umorzyć z jakiegoś powodu
bezprawnie, prawomocnie; warunkowo umorzyć
postanowić umorzyć
uzasadnienie umorzenia

Cytaty

	Prokuratura Rejonowa dla Krakowa Śródmieścia umorzyła dochodzenie w sprawie rzekomej napaści na Ryszarda K. [...], któremu zabrano 130 tys. zł. źródło: NKJP: 130 tys. oddane czy zabrane?, Dziennik Polski, 1998-04-08
	Po trzech tygodniach sąd zwolnił wszystkich podejrzanych, a sprawę umorzył z powodu przedawnienia. źródło: NKJP: Piotr Najsztub: Polityk z „Żelaza”?, Gazeta Wyborcza, 1993-08-28
	Osoby, które wcześniej były uniewinnione lub w stosunku do których postępowanie umorzono, zostały przynajmniej pouczone przez sąd w określonym trybie prawnym o możliwości dochodzenia w przyszłości odszkodowania. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.02.1993
	[...] prezydent [...] zrezygnował z urzędu i [...] zgodnie z prawem stał się zwykłym obywatelem [...]. źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	umorzę	umorzymy
2 os.	umorzysz	umorzycie
3 os.	umorzy	umorzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	umorzyłem +(e)m umorzył	umorzyłam +(e)m umorzyła	umorzyłom +(e)m umorzyło	umorzyliśmy +(e)śmy umorzyli	umorzyłyśmy +(e)śmy umorzyły
2 os.	umorzyłeś +(e)ś umorzył	umorzyłaś +(e)ś umorzyła	umorzyłoś +(e)ś umorzyło	umorzyliście +(e)ście umorzyli	umorzyłyście +(e)ście umorzyły
3 os.	umorzył	umorzyła	umorzyło	umorzyli	umorzyły

bezosobnik: umorzono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		umórzmy
2 os.	umórz	umórzcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	umorzyłbym bym umorzył	umorzyłabym bym umorzyła	umorzyłobym bym umorzyło	umorzylibyśmy byśmy umorzyli	umorzyłybyśmy byśmy umorzyły
2 os.	umorzyłbyś byś umorzył	umorzyłabyś byś umorzyła	umorzyłobyś byś umorzyło	umorzylibyście byście umorzyli	umorzyłybyście byście umorzyły
3 os.	umorzyłby by umorzył	umorzyłaby by umorzyła	umorzyłoby by umorzyło	umorzyliby by umorzyli	umorzyłyby by umorzyły

bezosobnik: umorzono by

bezokolicznik: umorzyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: umorzywszy

gerundium: umorzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	umorzenie	umorzenia
D.	umorzenia	umorzeń
C.	umorzeniu	umorzeniom
B.	umorzenie	umorzenia
N.	umorzeniem	umorzeniami
Ms.	umorzeniu	umorzeniach
W.	umorzenie	umorzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: umorzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	umorzony	umorzony	umorzony	umorzone	umorzona
D.	umorzonego	umorzonego	umorzonego	umorzonego	umorzonej
C.	umorzonemu	umorzonemu	umorzonemu	umorzonemu	umorzonej
B.	umorzonego	umorzonego	umorzony	umorzone	umorzoną
N.	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzoną
Ms.	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	umorzeni	umorzeni	umorzone	umorzone
D.	umorzonych	umorzonych	umorzonych	umorzonych
C.	umorzonym	umorzonym	umorzonym	umorzonym
B.	umorzonych	umorzonych	umorzonych	umorzone
N.	umorzonymi	umorzonymi	umorzonymi	umorzonymi
Ms.	umorzonych	umorzonych	umorzonych	umorzonych

odpowiednik aspektowy: umarzać

Składnia

Rz_osobowy

umorzyć

Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2025