UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dopominać się

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopominam się
dopominamy się
2 os. dopominasz się
dopominacie się
3 os. dopomina się
dopominają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopominałem się
+(e)m się dopominał
dopominałam się
+(e)m się dopominała
dopominałom się
+(e)m się dopominało
dopominaliśmy się
+(e)śmy się dopominali
dopominałyśmy się
+(e)śmy się dopominały
2 os. dopominałeś się
+(e)ś się dopominał
dopominałaś się
+(e)ś się dopominała
dopominałoś się
+(e)ś się dopominało
dopominaliście się
+(e)ście się dopominali
dopominałyście się
+(e)ście się dopominały
3 os. dopominał się
dopominała się
dopominało się
dopominali się
dopominały się

bezosobnik: dopominano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się dopominał
będę się dopominać
będę się dopominała
będę się dopominać
będę się dopominało
będę się dopominać
będziemy się dopominali
będziemy się dopominać
będziemy się dopominały
będziemy się dopominać
2 os. będziesz się dopominał
będziesz się dopominać
będziesz się dopominała
będziesz się dopominać
będziesz się dopominało
będziesz się dopominać
będziecie się dopominali
będziecie się dopominać
będziecie się dopominały
będziecie się dopominać
3 os. będzie się dopominał
będzie się dopominać
będzie się dopominała
będzie się dopominać
będzie się dopominało
będzie się dopominać
będą się dopominali
będą się dopominać
będą się dopominały
będą się dopominać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopominajmy się
2 os. dopominaj się
dopominajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopominałbym się
bym się dopominał
dopominałabym się
bym się dopominała
dopominałobym się
bym się dopominało
dopominalibyśmy się
byśmy się dopominali
dopominałybyśmy się
byśmy się dopominały
2 os. dopominałbyś się
byś się dopominał
dopominałabyś się
byś się dopominała
dopominałobyś się
byś się dopominało
dopominalibyście się
byście się dopominali
dopominałybyście się
byście się dopominały
3 os. dopominałby się
by się dopominał
dopominałaby się
by się dopominała
dopominałoby się
by się dopominało
dopominaliby się
by się dopominali
dopominałyby się
by się dopominały

bezosobnik: dopominano by się

bezokolicznik: dopominać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: dopominając się

gerundium: dopominanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dopominanie się
dopominania się
D. dopominania się
dopominań się
C. dopominaniu się
dopominaniom się
B. dopominanie się
dopominania się
N. dopominaniem się
dopominaniami się
Ms. dopominaniu się
dopominaniach się
W. dopominanie się
dopominania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: dopominający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dopominający się
dopominający się
dopominający się
dopominające się
dopominająca się
D. dopominającego się
dopominającego się
dopominającego się
dopominającego się
dopominającej się
C. dopominającemu się
dopominającemu się
dopominającemu się
dopominającemu się
dopominającej się
B. dopominającego się
dopominającego się
dopominający się
dopominające się
dopominającą się
N. dopominającym się
dopominającym się
dopominającym się
dopominającym się
dopominającą się
Ms. dopominającym się
dopominającym się
dopominającym się
dopominającym się
dopominającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dopominający się
dopominający się
dopominające się
dopominające się
D. dopominających się
dopominających się
dopominających się
dopominających się
C. dopominającym się
dopominającym się
dopominającym się
dopominającym się
B. dopominających się
dopominających się
dopominających się
dopominające się
N. dopominającymi się
dopominającymi się
dopominającymi się
dopominającymi się
Ms. dopominających się
dopominających się
dopominających się
dopominających się

odpowiednik aspektowy: dopomnieć się

Pochodzenie

Zob. pomnieć

1. o człowieku

Definicja

uporczywie prosić kogoś o coś, uważając, że się to należy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • dopominać się chleba, pożywienia, nocnika; jałmużny; (zaległych,...) wypłat, podwyżki; zwrotu; spłaty czegoś; odszkodowań; całusa, komplementu, pieszczot; wolności, sprawiedliwości
  • dopominać się o ciastko, o wodę, o piwo, o jedzenie, o żarcie, o dokładkę, o dolewkę; o pieniądze, o podwyżki, o (zaległe,...) wynagrodzenia; o należność za coś, o (swój,...) dług; o terytorium; o budżet; o naprawę, remont czegoś; o opiekę, o spacer; o pracę; o reformy; o spełnienie (obietnicy,...); o ułaskawienie kogoś; o jakieś prawa; wartości; przywileje; o pamięć; o brata, o ludzi
  • codziennie; (tak,...) mocno; nachalnie, natrętnie, natarczywie, ostrzej; bezskutecznie dopominać się
  • zacząć/zaczynać, przestać; móc dopominać się
  • dopominać się, naciskać; dopominać się i nalegać; dopominać się, zabiegać o coś; strajkować i dopominać się

Cytaty

Generał [...] znakomicie umiał dopominać się o pieniądze i liczyć. To była jedyna dziedzina, w której naprawdę był mistrzem.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Duduś wymusza rzucanie, dopominając się o nie przeraźliwym miauczeniem.

źródło: NKJP: Maryla Weiss: Duduś Wielki, Kot, 2007-03

Nikt go nie ponaglał, nikt nie dopominał się wydania zwłok, które spokojnie spoczywały sobie w lodówkach zakładu medycyny sądowej.

źródło: NKJP: Paweł Pollak: Kanalia, 2006

Kiedy ojciec przynosił mi z jakiejś drogi taki kij karbowany w podarku, dopominałem się, aby mi wytłumaczył te wszystkie dziwy na nim, te kreski, krzyżyki, pierścienie [...].

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Nagi sad, 1967

[...] Gwałtownie dopominali się, by ten program był urzeczywistniany [...].

źródło: NKJP: Jerzy Mirewicz: Współtwórcy Europy, 2003

- Każ mu zrobić jakąś sztukę. Pokaż, co on potrafi - jak dzieciak dopomina się Marek.

źródło: NKJP: Zofia Chądzyńska: Przez ciebie, Drabie!, 1969

Składnia

bez ograniczeń + dopominać się +
o KOGO/CO
bez ograniczeń + dopominać się +
CZEGO
bez ograniczeń + dopominać się +
żeby ZDANIE
bez ograniczeń + dopominać się +
MOWA WPROST

2. o żołądku

Definicja

odczuwać konieczność zaspokojenia określonej potrzeby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • organizm dopomina się
  • dopominać się jedzenia
  • dopominać się o wypoczynek

Cytaty

Mój bosmański żołądek dopomina się gwałtownie o pieczeń z młodego kangura.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Zmęczenie fizyczne i psychiczne powoduje, że nasz organizm dramatycznie dopomina się o wypoczynek.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Party w saunie, Gazeta Wyborcza, 1997-09-26

Wystarczy wypalenie jednego papierosa, aby pomiędzy neuronami wytworzyły się specjalne połączenia nikotynowe dopominające się o wciąż nowe porcje trucizny.

źródło: NKJP: Nastolatek może szybko wpaść w nałóg, Gazeta Pomorska, 2009-10-09

Z reguły u kobiet oczyszczenia dopominają się pachwiny oraz środkowa część podbrzusza, związana z macicą lub pęcherzem moczowym.

źródło: NKJP: Tadeusz Szewczyk: Prastara terapia jajem oraz konchowanie uszu, 2008

Żołądek dopominał się jedzenia, ale byłem wytrwały. Przez pierwsze trzy miesiące waga ani drgnęła.

źródło: NKJP: Joanna Leszczyńska: Z tłuszczykiem za bary, Dziennik Łódzki, 2004-12-24

Składnia

bez ograniczeń + dopominać się +
o CO
bez ograniczeń + dopominać się +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 20.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json