Chronologizacja
W postaci: uźrzeć się
Pochodzenie
Zob. dojrzeć (we mgle), spojrzeć
1. w lustrze
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zobaczyć się |
Połączenia
- ujrzeć się w lustrze, w zwierciadle
Cytaty
|
Gdy zdjęła kapelusz i ujrzała się w lustrze, zrozumiała, że stróż jej nie poznał. Zmieniła się, posiwiała, utyła. źródło: KWSJP: Karol Estreicher: Krystianna, 1957 |
|
|
[...] Dioptryk, ujrzawszy się raz w wielkim zwierciadle pałacowym, stwierdził z przerażeniem, że jest już wyższy od swojego wroga. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Bajki robotów, 1964 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ujrzę się |
ujrzymy się |
|||
| 2 os. |
ujrzysz się |
ujrzycie się |
|||
| 3 os. |
ujrzy się |
ujrzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ujrzałem się +(e)m się ujrzał |
ujrzałam się +(e)m się ujrzała |
ujrzałom się +(e)m się ujrzało |
ujrzeliśmy się +(e)śmy się ujrzeli |
ujrzałyśmy się +(e)śmy się ujrzały |
| 2 os. |
ujrzałeś się +(e)ś się ujrzał |
ujrzałaś się +(e)ś się ujrzała |
ujrzałoś się +(e)ś się ujrzało |
ujrzeliście się +(e)ście się ujrzeli |
ujrzałyście się +(e)ście się ujrzały |
| 3 os. |
ujrzał się |
ujrzała się |
ujrzało się |
ujrzeli się |
ujrzały się |
bezosobnik: ujrzano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ujrzyjmy się |
|
| 2 os. |
ujrzyj się |
ujrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ujrzałbym się bym się ujrzał |
ujrzałabym się bym się ujrzała |
ujrzałobym się bym się ujrzało |
ujrzelibyśmy się byśmy się ujrzeli |
ujrzałybyśmy się byśmy się ujrzały |
| 2 os. |
ujrzałbyś się byś się ujrzał |
ujrzałabyś się byś się ujrzała |
ujrzałobyś się byś się ujrzało |
ujrzelibyście się byście się ujrzeli |
ujrzałybyście się byście się ujrzały |
| 3 os. |
ujrzałby się by się ujrzał |
ujrzałaby się by się ujrzała |
ujrzałoby się by się ujrzało |
ujrzeliby się by się ujrzeli |
ujrzałyby się by się ujrzały |
bezosobnik: ujrzano by się
bezokolicznik: ujrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ujrzawszy się
gerundium: ujrzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
| D. | ujrzenia się |
ujrzeń się |
| C. | ujrzeniu się |
ujrzeniom się |
| B. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
| N. | ujrzeniem się |
ujrzeniami się |
| Ms. | ujrzeniu się |
ujrzeniach się |
| W. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
Składnia
| Rzżywotny | + | ujrzeć się | + |
w CZYM
|
2. w nowej roli
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- ujrzeć się bogatym, oszukanym; dowódcą
- ujrzeć się w jakiejś roli; kimś w wyobraźni
Cytaty
|
Włożył marynarkę i wtedy przyszła mu do głowy desperacka myśl: Uciekać! [...] Poczuł nagle tęsknotę do swobody, przestrzeni, ujrzał się gdzieś daleko, w innym mieście, bez trosk, problemów ponad jego siły... źródło: KWSJP: Stanisław Goszczurny: Dwaj przyjaciele, 1971 |
|
|
Któregoś dnia [...] spojrzawszy na siebie z boku, ujrzała się taką, jaką mogła się wydawać: uszczęśliwioną małżonką. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
|
|
Przerażał go świat, który pojawił się nagle [...]. Nagle ujrzał się obrabowanym i wystrychniętym na dudka. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986 |
|
|
Dzięki telewizyjnym transmisjom obrad tej komisji [...] nabrał apetytu na stanowisko premiera, a jego kolega z sojuszniczej partii ujrzał się w [...] wyobraźni w roli ministra sprawiedliwości. źródło: Internet |
|
|
- Młynarz to nie wie nawet, czy do konia podchodzi się od łba, czy od ogona - sołtys Fogiel nie dawał Kokeszce zbyt wielkich szans. - Dzikiego konia trzeba kowbojskim sposobem wziąć - odciął się Kokeszko, który już ujrzał się w roli Buffalo Billa. źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ujrzę się |
ujrzymy się |
|||
| 2 os. |
ujrzysz się |
ujrzycie się |
|||
| 3 os. |
ujrzy się |
ujrzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ujrzałem się +(e)m się ujrzał |
ujrzałam się +(e)m się ujrzała |
ujrzałom się +(e)m się ujrzało |
ujrzeliśmy się +(e)śmy się ujrzeli |
ujrzałyśmy się +(e)śmy się ujrzały |
| 2 os. |
ujrzałeś się +(e)ś się ujrzał |
ujrzałaś się +(e)ś się ujrzała |
ujrzałoś się +(e)ś się ujrzało |
ujrzeliście się +(e)ście się ujrzeli |
ujrzałyście się +(e)ście się ujrzały |
| 3 os. |
ujrzał się |
ujrzała się |
ujrzało się |
ujrzeli się |
ujrzały się |
bezosobnik: ujrzano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ujrzyjmy się |
|
| 2 os. |
ujrzyj się |
ujrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ujrzałbym się bym się ujrzał |
ujrzałabym się bym się ujrzała |
ujrzałobym się bym się ujrzało |
ujrzelibyśmy się byśmy się ujrzeli |
ujrzałybyśmy się byśmy się ujrzały |
| 2 os. |
ujrzałbyś się byś się ujrzał |
ujrzałabyś się byś się ujrzała |
ujrzałobyś się byś się ujrzało |
ujrzelibyście się byście się ujrzeli |
ujrzałybyście się byście się ujrzały |
| 3 os. |
ujrzałby się by się ujrzał |
ujrzałaby się by się ujrzała |
ujrzałoby się by się ujrzało |
ujrzeliby się by się ujrzeli |
ujrzałyby się by się ujrzały |
bezosobnik: ujrzano by się
bezokolicznik: ujrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ujrzawszy się
gerundium: ujrzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
| D. | ujrzenia się |
ujrzeń się |
| C. | ujrzeniu się |
ujrzeniom się |
| B. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
| N. | ujrzeniem się |
ujrzeniami się |
| Ms. | ujrzeniu się |
ujrzeniach się |
| W. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
Składnia
| Rzosobowy | + | ujrzeć się | + |
GDZIE
|
| Rzosobowy | + | ujrzeć się | + |
KIM/JAKIM
|
| Rzosobowy | + | ujrzeć się | + |
w CZYM
|
3. wzajemnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Połączenia
- ujrzeć się wzajemnie
Cytaty
|
Nie zdołała zapomnieć tego ranka, kiedy ujrzeli się po raz pierwszy. źródło: KWSJP: Franciszek Fenikowski: Długie morze, 1963 |
|
|
Podali sobie ręce, jakby się ujrzeli po długim niewidzeniu. źródło: KWSJP: Romuald Cabaj: Trzebienie lasu, 1967 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ujrzę się |
ujrzymy się |
|||
| 2 os. |
ujrzysz się |
ujrzycie się |
|||
| 3 os. |
ujrzy się |
ujrzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ujrzałem się +(e)m się ujrzał |
ujrzałam się +(e)m się ujrzała |
ujrzałom się +(e)m się ujrzało |
ujrzeliśmy się +(e)śmy się ujrzeli |
ujrzałyśmy się +(e)śmy się ujrzały |
| 2 os. |
ujrzałeś się +(e)ś się ujrzał |
ujrzałaś się +(e)ś się ujrzała |
ujrzałoś się +(e)ś się ujrzało |
ujrzeliście się +(e)ście się ujrzeli |
ujrzałyście się +(e)ście się ujrzały |
| 3 os. |
ujrzał się |
ujrzała się |
ujrzało się |
ujrzeli się |
ujrzały się |
bezosobnik: ujrzano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ujrzyjmy się |
|
| 2 os. |
ujrzyj się |
ujrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ujrzałbym się bym się ujrzał |
ujrzałabym się bym się ujrzała |
ujrzałobym się bym się ujrzało |
ujrzelibyśmy się byśmy się ujrzeli |
ujrzałybyśmy się byśmy się ujrzały |
| 2 os. |
ujrzałbyś się byś się ujrzał |
ujrzałabyś się byś się ujrzała |
ujrzałobyś się byś się ujrzało |
ujrzelibyście się byście się ujrzeli |
ujrzałybyście się byście się ujrzały |
| 3 os. |
ujrzałby się by się ujrzał |
ujrzałaby się by się ujrzała |
ujrzałoby się by się ujrzało |
ujrzeliby się by się ujrzeli |
ujrzałyby się by się ujrzały |
bezosobnik: ujrzano by się
bezokolicznik: ujrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ujrzawszy się
gerundium: ujrzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
| D. | ujrzenia się |
ujrzeń się |
| C. | ujrzeniu się |
ujrzeniom się |
| B. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
| N. | ujrzeniem się |
ujrzeniami się |
| Ms. | ujrzeniu się |
ujrzeniach się |
| W. | ujrzenie się |
ujrzenia się |
Składnia
| Rzosobowy | + | ujrzeć się | + |
(GDZIE | KIEDY)
|