UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hala

Chronologizacja

SJPXVII, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. budynek

Definicja

budynek, zwykle fabryczny, handlowy lub sportowy, najczęściej parterowy, o wysokim i bardzo rozległym wnętrzu

Noty o użyciu

Występuje jako składnik nazw własnych, np. Hala Mirowska, Hala Ludowa, Hala Sportowa.

Pochodzenie

fr. halle

niem. Halle

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  budynek

Połączenia

  • betonowa, murowana; wielofunkcyjna hala; hala fabryczna, handlowa, koncertowa, magazynowa, targowa, widowiskowa, wystawiennicza
  • hala fabryki, Makro, stoczni, supermarketu
  • pawilony i hale, stadiony i hale
  • dach hali
  • postawić, wybudować halę

Cytaty

Wybudował halę sportową, gimnazjum, a obecnie stawia nowoczesną oczyszczalnię ścieków za 1,5 mln euro.

źródło: NKJP: Agnieszka Zagner: Ujawnieni, Polityka, 2006-05-27

Wielkie bryły hal stoczniowych wyglądały tajemniczo, przez wybite okna nie wydostawało się żadne światełko.

źródło: NKJP: Stanisław Goszczurny: Dwaj przyjaciele, 1971

Zarządcy budynków i lokali są zobligowani do usuwania śniegu z dachów już przy 20 cm pokrywie śnieżnej. Obowiązek ten w szczególności dotyczy hal i obiektów sportowych, handlowych i widowiskowych oraz budynków użyteczności publicznej.

źródło: NKJP: (pp): Obowiązkowe usuwanie, Gazeta Goleniowska, 2009-02-20

Udało nam się ustalić, że znalazł się kupiec na plac przy ulicy Górnośląskiej, który chciałby tu wybudować halę targową.

źródło: NKJP: Adrian Czarnota: Cena za targ, Tygodnik Rybnicki, 2008-01-15

Pod elementami zawalonej hali wystawienniczej, w której odbywała się międzynarodowa wystawa gołębi pocztowych, zginęło wielu hodowców.

źródło: NKJP: (MIGA): Dom Hodowcy i odznaczenia, Dziennik Polski, 2006-10-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hala
hale
D. hali
hali
neut
hal
char
C. hali
halom
B. halę
hale
N. halą
halami
Ms. hali
halach
W. halo
hale

2.a duże pomieszczenie

Definicja

obszerne pomieszczenie w fabryce, obiekcie sportowym lub dworcowym

Pochodzenie

fr. halle

niem. Halle

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Połączenia

  • kryta, odnowiona, zniszczona; klimatyzowana; wielofunkcyjna; duża; centralna, główna hala; hala fabryczna, gimnastyczna, koncertowa, magazynowa, produkcyjna, sportowa, sportowo-widowiskowa, targowa, tenisowa, widowiskowa, wystawiennicza
  • hala kas, maszyn, pieców; montażowni, napraw, odlewni, ślusarni; odlotów, odpraw
  • hala na ileś osób
  • hala o powierzchni iluś metrów
  • budowa, remont hali
  • wejście do hali
  • hala z basenem, z lodowiskiem
  • stoisko; koncert, mecz, trening, zajęcia w hali
  • przebudować, wybudować halę
  • wejść do hali
  • trenować w hali

Cytaty

Przemierzył beczkowato sklepioną główną halę żeliwnego dworca, godnego salonek Habsburgów [...].

źródło: KWSJP: Piotr Siemion: Niskie łąki, 2000

Wydawała się ogromną halą fabryczną. Stały tu dźwigi, traktory, wagoniki - niektóre puste, inne załadowane gruzem.

źródło: KWSJP: Jan Dobraczyński: Wyczerpać morze, 1972

Obok teatrów muzycznych i filharmonii w budynku była by też wielka hala dla imprez typu big-beat.

źródło: NKJP: Stefan Otwinowski: Pamiątki i herezje, 1968

Dywany tkają Turkmenki w dużej hali, w której panuje zupełna cisza.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński : Kirgiz schodzi z konia, 2007

Wysiadała z tłumem spieszących do fabryki, podbijała kartę obecności i szła na piętro, do hali maszyn.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hala
hale
D. hali
hali
neut
hal
char
C. hali
halom
B. halę
hale
N. halą
halami
Ms. hali
halach
W. halo
hale

2.b publiczność

Definicja

pot. 
ogół osób zgromadzonych w dużym pomieszczeniu, zwykle obiektu sportowego, w celu obejrzenia jakiegoś widowiska, najczęściej sportowego

Pochodzenie

fr. halle

niem. Halle

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  publiczność

Połączenia

  • cała hala
  • hala gwizdała, huczała, krzyczała, oklaskiwała, ryczała, zamilkła

Cytaty

Zawodnik w niedzielę kończył bowiem 40 lat. Przed meczem otrzymał kwiaty, cała hala zaśpiewała mu „Sto lat”.

źródło: NKJP: (SAS): Dzień Nowakowskiego, Dziennik Polski, 2001-11-19

Goście zaskakująco wygrali, a hala umilkła.

źródło: NKJP: (kw): Piękno koszykówki, rozpacz koszalinian, Głos Pomorza , 2006

Od rana hala sportowa w Złockiem huczała.

źródło: NKJP: Tłok przy stołach. Dziennik Polski, 2002-12-18

Ten wykonał tylko jeden ruch kijem i krążek zatrzepotał w siatce. 117 sekund później po raz trzeci hala eksplodowała gromkim „jeeest”.

źródło: KWSJP: Stefan Leśniowski: Popisy „Szarotek”. Dziennik Polski, 1998-02-23

Osiągnęli aż 32 punkty przewagi i tego meczu nie mogli już przegrać. W tym momencie dopingowała ich cała hala.

źródło: NKJP: Sylwester Szymczak: Rozbili wicelidera, Echo Dnia, 2005-01-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hala
hale
D. hali
hali
neut
hal
char
C. hali
halom
B. halę
hale
N. halą
halami
Ms. hali
halach
W. halo
hale

Inne uwagi

Zwykle lp

3. łąka górska

Definicja

górska łąka, tradycyjnie przeznaczona do tego, żeby wypasać na niej owce

Noty o użyciu

Występuje jako składnik nazw własnych, np. Hala Gąsienicowa, Hala Kondratowa, Hala Miziowa.

Pochodzenie

słowac. hoľa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  łąka

Połączenia

  • górska, pienińska, tatrzańska; pasterska hala
  • hale i lasy; turnie i hale
  • owce; wypas na hali
  • schodzić, zejść z hali
  • iść na halę
  • paść, wypasać na hali

Cytaty

Przez kilka miesięcy górale na babiogórskich halach wypasali owce.

źródło: NKJP: Schodzi redyk, Dziennik Polski, 2003-09-19

Prawdopodobnie w młodych latach, pasąc owce na hali wsłuchiwał się w brzmienie dawnych instrumentów pasterskich.

źródło: KWSJP: Jolanta Flach: Mrozowe granie, 1999, Prasa

Gatunki botaniczne narcyzów występują w rejonie wokół Morza Śródziemnego, a ich środowiskiem naturalnym są wyżynne łąki, podgórskie hale, rzadkie lasy i zarośla, brzegi strumieni.

źródło: NKJP: Eugeniusz Radziul: Ogrodowe pasje, 2009

Chociaż od dłuższego czasu mamy kalendarzową wiosnę, tatrzańskie hale pokryte są jeszcze śniegiem. Ale już niedługo łąki zapełnią się mnóstwem barw i kształtów.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Kwitnące Tatry, Tygodnik Podhalański, 1997

Daleko w dole, na hali powyżej regla, w ślad za juhasem niemrawo sunęło stado owiec i pilny pies poganiał niesforne zwierzęta.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra , 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hala
hale
D. hali
hali
neut
hal
char
C. hali
halom
B. halę
hale
N. halą
halami
Ms. hali
halach
W. halo
hale
Data ostatniej modyfikacji: 02.11.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json