UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

instalować

Chronologizacja

SJPXVII, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. instaluję
instalujemy
2 os. instalujesz
instalujecie
3 os. instaluje
instalują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. instalowałem
+(e)m instalował
instalowałam
+(e)m instalowała
instalowałom
+(e)m instalowało
instalowaliśmy
+(e)śmy instalowali
instalowałyśmy
+(e)śmy instalowały
2 os. instalowałeś
+(e)ś instalował
instalowałaś
+(e)ś instalowała
instalowałoś
+(e)ś instalowało
instalowaliście
+(e)ście instalowali
instalowałyście
+(e)ście instalowały
3 os. instalował
instalowała
instalowało
instalowali
instalowały

bezosobnik: instalowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę instalował
będę instalować
będę instalowała
będę instalować
będę instalowało
będę instalować
będziemy instalowali
będziemy instalować
będziemy instalowały
będziemy instalować
2 os. będziesz instalował
będziesz instalować
będziesz instalowała
będziesz instalować
będziesz instalowało
będziesz instalować
będziecie instalowali
będziecie instalować
będziecie instalowały
będziecie instalować
3 os. będzie instalował
będzie instalować
będzie instalowała
będzie instalować
będzie instalowało
będzie instalować
będą instalowali
będą instalować
będą instalowały
będą instalować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. instalujmy
2 os. instaluj
instalujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. instalowałbym
bym instalował
instalowałabym
bym instalowała
instalowałobym
bym instalowało
instalowalibyśmy
byśmy instalowali
instalowałybyśmy
byśmy instalowały
2 os. instalowałbyś
byś instalował
instalowałabyś
byś instalowała
instalowałobyś
byś instalowało
instalowalibyście
byście instalowali
instalowałybyście
byście instalowały
3 os. instalowałby
by instalował
instalowałaby
by instalowała
instalowałoby
by instalowało
instalowaliby
by instalowali
instalowałyby
by instalowały

bezosobnik: instalowano by

bezokolicznik: instalować

imiesłów przysłówkowy współczesny: instalując

gerundium: instalowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. instalowanie
instalowania
D. instalowania
instalowań
C. instalowaniu
instalowaniom
B. instalowanie
instalowania
N. instalowaniem
instalowaniami
Ms. instalowaniu
instalowaniach
W. instalowanie
instalowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: instalujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. instalujący
instalujący
instalujący
instalujące
instalująca
D. instalującego
instalującego
instalującego
instalującego
instalującej
C. instalującemu
instalującemu
instalującemu
instalującemu
instalującej
B. instalującego
instalującego
instalujący
instalujące
instalującą
N. instalującym
instalującym
instalującym
instalującym
instalującą
Ms. instalującym
instalującym
instalującym
instalującym
instalującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. instalujący
instalujący
instalujące
instalujące
D. instalujących
instalujących
instalujących
instalujących
C. instalującym
instalującym
instalującym
instalującym
B. instalujących
instalujących
instalujących
instalujące
N. instalującymi
instalującymi
instalującymi
instalującymi
Ms. instalujących
instalujących
instalujących
instalujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: instalowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. instalowany
instalowany
instalowany
instalowane
instalowana
D. instalowanego
instalowanego
instalowanego
instalowanego
instalowanej
C. instalowanemu
instalowanemu
instalowanemu
instalowanemu
instalowanej
B. instalowanego
instalowanego
instalowany
instalowane
instalowaną
N. instalowanym
instalowanym
instalowanym
instalowanym
instalowaną
Ms. instalowanym
instalowanym
instalowanym
instalowanym
instalowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. instalowani
instalowani
instalowane
instalowane
D. instalowanych
instalowanych
instalowanych
instalowanych
C. instalowanym
instalowanym
instalowanym
instalowanym
B. instalowanych
instalowanych
instalowanych
instalowane
N. instalowanymi
instalowanymi
instalowanymi
instalowanymi
Ms. instalowanych
instalowanych
instalowanych
instalowanych

odpowiednik aspektowy: zainstalować

Pochodzenie

łac. śred. installare 'wprowadzać na stanowisko'

Znaczenia współczesne za internacjonalizmami: ang. install, fr. installer, niem. installieren.

1. urządzenie

Definicja

techn. 
montować gdzieś urządzenie tak, aby było gotowe do działania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  montować
hiperonimy:  umieszczać

Połączenia

  • celnicy, energetycy, pracownicy, robotnicy... instalują coś
  • instalować antenę, aparat, bankomat, czujnik, kamerę, klimatyzację, monitoring, podsłuch, terminal
  • instalować na bloku, na dachu, na ścianie; w łazience, w pomieszczeniu, w salonach gier, w samochodzie, w samolocie

Cytaty

[...] w kuchniach i przedpokojach nowo budowanych domów gazomierzy instalować nie wolno.

źródło: NKJP: ZBIGNIEW SZPIL: Przewody, butle, gazomierze, Dziennik Polski - Dom, 2003-07-16

Celnicy instalują na przejściach urządzenia służące do prześwietlania zawartości całych wagonów i ciężarówek.

źródło: NKJP: (ET): Europejski kordon, Dziennik Polski - Gospodarka, 2003-01-21

Wiosną tego roku zezwolono służbom specjalnym na instalowanie podsłuchów w miejscach publicznych bez nadzoru sądu.

źródło: NKJP: Pod okiem władzy, Dziennik Polski - Magazyn, 2002-11-28

Składnia

Rz osobowy + instalować +
CO

2. program

Definicja

inform. 
zapisywać w pamięci komputera zestaw plików umożliwiający późniejsze uruchamianie określonego programu lub wykonywanie określonych zadań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka

Połączenia

  • instalować oprogramowanie, program, sterownik
  • instalować na komputerze

Cytaty

Urzędy i firmy w województwie świętokrzyskim instalują programy kontrolujące wydajność swoich pracowników.

źródło: NKJP: Maciej Firmanty: Internet zamykają w pracy na kłódkę, Echo Dnia, 2006-09-25

W nowej wersji Windows użytkownicy nie mogą instalować nowego oprogramowania oraz sterowników do sprzętu bez pozwolenia administratora [...].

źródło: NKJP: M. Bartosiewicz: Przesiąść się czy poczekać?, prasa, 2000

Składnia

Rz osobowy + instalować +
CO

3. agenta

Definicja

żart. 
umieszczać kogoś gdzieś po to, aby mieć wgląd w dane środowisko

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes funkcjonowanie firm i przedsiębiorstw

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wprowadzać

Połączenia

  • instalować agenta, funkcjonariusza; przedstawicielstwo, rząd...

Cytaty

Wielkie światowe koncerny instalują w Pekinie swoje przedstawicielstwa.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Pocztówka z Pekinu, Gazeta Wyborcza, 1996-04-05

Nauczeni, że służby muszą o wszystkim wiedzieć, na możliwie wielu ludzi mieć „haka”, instalują podległych im funkcjonariuszy w bankach i tym podobnych placówkach.

źródło: NKJP: Włodzimierz Knap: Agenci są wszędzie?, Dziennik Polski, 2003-09-02

Składnia

Rz osobowy + instalować +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 12.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj